I SA/Gd 1044/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-11-10
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za czynności przed sądem pierwszej instancji powinno zostać podwyższone o 150% stawki minimalnej, jeśli sąd pierwszej instancji nie stwierdził przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA?Ratio decidendi
Sąd przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 553,50 zł brutto, uwzględniając 150% stawkę minimalną ze względu na wkład pełnomocnika w wyjaśnienie sprawy, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast wniosek o podwyższenie wynagrodzenia za czynności przed sądem pierwszej instancji do 150% stawki minimalnej został oddalony, ponieważ sąd uznał, że czynności pełnomocnika na tym etapie nie uzasadniały takiego podwyższenia, a sąd pierwszej instancji nie odstąpił od oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik reprezentował stronę w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (WSA) w Gdańsku, a następnie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA). WSA w Gdańsku wyrokiem z 2014 r. oddalił skargę strony. NSA wyrokiem z 2017 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W niniejszym postępowaniu sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie wynagrodzenia za czynności przed sądem pierwszej i drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi M. K. kwotę 553,50 zł brutto za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
2. Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi M. K. kwotę 295,20 zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem w pierwszej instancji i odmówiono przyznania wynagrodzenia w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi W. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi M. K. kwotę 553,50 zł brutto /słownie: pięćset pięćdziesiąt trzy złote pięćdziesiąt groszy/ za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, 2. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku adwokatowi M. K. kwotę 295,20 zł brutto /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem w pierwszej instancji i odmówić przyznania wynagrodzenia w pozostałym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. oddalił skargę W. T.
Postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy ustanawiając dla niego adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego adwokata M. K.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego wyroku (termin ten został przywrócony skarżącemu postanowieniem WSA w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2014 r.). Jednocześnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 150% stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461), wskazując na nakład pracy, skomplikowany charakter sprawy oraz wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jednocześnie oświadczył, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej i wyrokiem z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 1022/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku.
Pełnomocnik skarżącego na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. ponowił swój wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem w drugiej oraz w pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 września 2017 r. uchylił zaskarżone postanowienie.
Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Przepis § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801) stanowił, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Powyższe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W konsekwencji w niniejszej sprawie do należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej zastosowanie będą miały regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461, dalej jako rozporządzenie z 2002 r.). Natomiast wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia za postępowanie przed sądem w pierwszej instancji należało rozpoznać na podstawie przepisów rozporządzenia z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1741, dalej jako rozporządzenie z 2016 r.).
Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z 2002 r. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wyznaczonemu adwokatowi, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, przysługuje 75% opłaty określonej w punkcie 1, nie mniej niż 120 zł. Opłatę tę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, o czym stanowił § 2 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r.
W niniejszej sprawie do wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy zastosowanie będzie miała stawka określona w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, która wynosi 240 zł.
Wobec powyższego minimalne wynagrodzenie pełnomocnika za dokonaną czynność wynosi 180 zł netto.
Referendarz sądowy uznał za zasadne podwyższenie wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej do kwoty 450 zł, tj. o 150% stawki minimalnej za tę czynność. Zauważyć należy, że z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że Sąd II instancji w pełni podzielił zarzuty podniesione przez pełnomocnika w skardze kasacyjnej, co skutkowało uchyleniem wyroku sądu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Tym samym należało uznać, że pełnomocnik w znacznym stopniu przyczynił się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.
Mając na uwadze powyższe, za dokonaną czynność, należało przyznać pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 553,50 zł, w tym kwotę 103,50 zł tytułem podatku od towarów i usług, o czym na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Natomiast za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem w I instancji – zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z 2016 r. – należne pełnomocnikowi wynagrodzenie, po podwyższeniu o 23% stawkę podatku od towarów i usług zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 r., wynosi 295,20 zł.
Referendarz sądowy za nieuzasadniony uznał wniosek pełnomocnika o zasądzenie wynagrodzenia za czynności przed sądem w I instancji w wysokości stanowiącej 150% opłaty ustalonej na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z 2016 r.
W ocenie referendarza sądowego na tym etapie sprawy nie wystąpiły okoliczności podnoszone przez pełnomocnika. Podwyższenia tego nie uzasadnia ani nakład pracy pełnomocnika, stopień zawiłości sprawy ani też wkład pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, czy też istotnych zagadnień prawnych, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, 3 i 4 rozporządzenia.
Wskazać należy, że na etapie postępowania przed sądem I instancji, po przekazaniu sprawy przez NSA do ponownego rozpoznania, pomoc prawna udzielona stronie przez pełnomocnika sprowadzała się do stawiennictwa na rozprawie i – jak wynika z treści protokołu z rozprawy – podtrzymania skargi oraz wniesienia o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Z uzasadnienia Sądu I instancji wynika zaś, że Sąd nie stwierdził przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA, na której oparł swoje rozważania na temat legalności zaskarżonego postanowienia.
Wobec powyższego wniosek przyznania wynagrodzenia w wyższej wysokości nie mógł zostać uwzględniony
Z tych względów, referendarz sądowy na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło