I SA/Gd 105/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska Sędziowie NSA Elżbieta Rischka NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.) Protokolant Monika Orska po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Wójta [...] z dnia [...] Nr [...] i z dnia [...] Nr [...] 2. powyższe decyzje nie mogą być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 105/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt określił wobec P. H. wysokość nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres 1998-2002 w kwocie 2.989 zł. W dniu [...] decyzją nr [...] Wójt uzupełnił decyzję własną z dnia [...] w ten sposób, iż odmówił stronie wypłacenia odsetek z tytułu nadpłaconego podatku od nieruchomości, uzasadniając decyzję w ten sposób, iż zgodnie z art. 78 § 3 pkt 3 lit.b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oprocentowanie przysługuje, wówczas gdy decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba, że do opóźnienia przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent. P. H. złożył wniosek o zwrot nadpłaty w dniu 4 marca 2003 r., organ podatkowy wydał decyzję stwierdzającą wysokość nadpłaty w dniu [...], a zatem termin zwrotu nadpłaty został dochowany. Od decyzji tej P. H. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podatnik podniósł, że nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych, a oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty. Nadpłata zaś powstała w wyniku błędnych decyzji podatkowych Wójta. Pismo z dnia 4 marca 2003 r. było wnioskiem o zwrot z odsetkami niesłusznie pobieranego podatku, a nie wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, dlatego zastosowanie art. 78 § 1 oraz § 3 pkt 1 (a nie art. 78 § 3 lit.b), zdaniem podatnika, było właściwe. Podkreślił, iż nie składał w niniejszej sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty ani skorygowanego zeznania lub deklaracji, na które powołuje się Wójt uzasadniając swoje stanowisko, odmawiając oprocentowania stwierdzonej nadpłaty. Decyzją z dnia [...] sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, odwołując się do materiałów sprawy, że skarżący nienależnie płacił podatek od nieruchomości za lata 1998-2002 z tytułu wynajmowania pomieszczenia w budynku będącym własnością gminy na prowadzenie w nim usług weterynaryjnych. Dalej wyjaśniło, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują odrębnej instytucji zwrotu podatku, W przypadku zaś nienależnie zapłaconego przez podatnika podatku, przesłanki jego zwrotu są uregulowane w rozdziale 9 działu II zatytułowanym "nadpłata". W przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy – art. 74a Ordynacji podatkowej. Zatem organ I instancji trafnie potraktował wniosek podatnika o zwrot podatku jako wniosek o określenie wysokości nadpłaty i ustalił jej wysokość w zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej nadpłaty podlegają oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych. Przy czym należy podkreślić, iż oprocentowanie przysługuje jedynie w przypadkach określonych w art. 78 § 3, 4 i 5 Ordynacji podatkowej zaś zgodnie z art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. W sprawie niniejszej nie został spełniony żaden z przypadków przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 i 3 Ordynacji podatkowej, a w szczególności nie doszło do zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej wobec skarżącego wysokość podatku od nieruchomości. Zatem brak jest podstaw do uznania, iż skarżącemu przysługuje oprocentowanie ustalonej nadpłaty w oparciu o art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił o zwrot podatku pismem z dnia 4 marca 2003 r. Organ I instancji wydał decyzję stwierdzającą wysokość nadpłaty w dniu [...]. W odwołaniu z dnia 4 kwietnia 2003 r. skarżący wskazał, iż stwierdzona decyzją Wójta nadpłata została mu wypłacona. Zatem brak jest również podstaw do ustalenia, iż skarżącemu przysługuje nadpłata w oparciu o art. 78 § 3 pkt 3 i 4 Ordynacji podatkowej. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego P. H. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż organ I instancji trafnie potraktował jego wniosek o zwrot podatku jako wniosek o określenie wysokości nadpłaty. Nadto poddał w wątpliwość możliwość ustalania wysokości nadpłaty w podatku od nieruchomości, bez wcześniejszego uchylenia lub stwierdzenia nieważności wadliwych decyzji ustalających ten podatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, albowiem podjęte w sprawie decyzje nie odpowiadają prawu. W ocenie Sądu błędnie rozpatrzono wniosek skarżącego inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie. Skarżący we wniosku tym sprecyzował swoje żądanie jako "zwrot podatku od nieruchomości (...) wraz z odsetkami". Jako podstawę prawną tego żądania skarżący wskazał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001 r. FPK 4/00, na podstawie której wywiódł, iż jego Spółka w latach 1998-2002 nienależnie opłacała podatek od nieruchomości od zajmowanego lokalu użytkowego. Tak sformułowany wniosek należało – zdaniem Sądu – potraktować jako wniosek o uruchomienie nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ustalających Spółce skarżącego podatek od nieruchomości za wskazane lata podatkowe, albowiem bez wyeliminowania tychże decyzji z obrotu prawnego nie można było art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej rozstrzygać w tym samym przedmiocie kolejną decyzję podatkową. W konsekwencji w sprawie zaistniała taka sytuacja, iż w obrocie prawnym funkcjonują jednocześnie decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe i decyzje stwierdzające nadpłaty w tymże tytule podatkowym, które podjęto, uznając po latach, że podatek ten uiszczono nienależnie. Tak więc badane decyzje organów obu instancji jako wadliwe należało uchylić. Trzeba wyjaśnić, iż w tym postępowaniu Sąd – mając na uwadze opisaną powyżej wadliwość badanych decyzji podatkowych – nie badał zasadności żądania skarżącego zawartego we wniosku z dnia 4 marca 2003 r., gdyż ten będzie ponownie rozpatrywany przez organ pierwszej instancji. Stąd też Sąd odstąpił w tym zakresie od czynienia rozważań. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na inne jeszcze nieprawidłowości badanych decyzji. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości, określając jedną kwotę nadpłaty za poszczególne lata 1998, 1999, 2000, 2001 i 2002. Nie ma oczywiście przeszkód prawnych żeby w jednej decyzji stwierdzającej nadpłaty objąć kilka lat podatkowych, jednakże taka decyzja musi zawierać odrębne rozstrzygnięcia co do nadpłaty powstałej w każdym roku podatkowym, a przesłanki takich rozstrzygnięć wymagają wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej (zob. uchwałę NSA z 24 listopada 2003 r. FPK 5/03 – ONSA 2004/2/46). Z kolei w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] (mającej być decyzją uzupełniającą, podjętą w trybie art. 213 § 1 Ordynacji podatkowej) Wójt Gminy wskazał art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej. W sprawie natomiast nie było podstaw do zmiany własnej decyzji i wskazany w podstawie prawnej przepis art. 253 § 1 nie miał w niej zastosowania. Zatem decyzja ta została podjęta z naruszeniem tego uregulowania i z naruszeniem również art. 213 § 1 Ordynacji podatkowej, w trybie którego należało uzupełnić rozstrzygnięcie decyzji z [...], stwierdzające nadpłatę a nie odnoszące się do kwestii oprocentowania tej nadpłaty. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do tych nieprawidłowości i utrzymał wadliwe decyzje w mocy. Powodowało to, że jego decyzja również stała się w ten sposób wadliwą. Uznając zatem, iż decyzje organów obu instancji naruszają przepisy Ordynacji podatkowej (w szczególności przepisy rozdziału 18 Ordynacji podatkowej) Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w wyroku.