I SA/Gd 1051/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 26 sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek postanawia odrzucić skargę. I SA/Gd 1051/11 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 26 sierpnia 2009 r. stwierdził, że wysokość zaległości skarżącego z tytułu nieopłaconych za okres od kwietnia 2002 r. do maja 2009 r. składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Pracy wraz z odsetkami na dzień 24 sierpnia 2009 r. oraz kosztami upomnień wynosi 20.202,17 zł. W pouczeniu o trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia organ wskazał, że – stosownie do art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DZ. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm., dalej: u.s.u.s.) – od powyższej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z siedzibą w G. w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. M. W. dnia 9 września 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, żądając uchylenia decyzji ZUS z 26 sierpnia 2009 r. oraz dokonanych czynności egzekucyjnych, tj. ustanowionych zastawów rejestrowych na samochodach osobowych oraz hipoteki. Skarżący wskazał, że wraz z małżonką od lipca 1998 r. prowadził działalność gospodarczą; małżonkowie decyzjami ZUS nr [...] i [...] zostali zwolnieni z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Podniósł, że zaległości stwierdzone decyzją z 26 sierpnia 2009 r. powstałe w związku z nieprawidłowościami w systemie ZUS i błędnymi zapisami. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że od powyższej decyzji ZUS skarżący wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G., a sprawa nie została zakończona. Organ ustosunkował się również do poniesionych przez skarżącego okoliczności i zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ponadto rozstrzygają one spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi (...) oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej ( art. 4 p.p.s.a.). Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ustawodawca przewidział szczególny tryb odwoławczy od decyzji wydawanych przez organy administracji publicznej. W trybie tym orzeka w I instancji Zakład Ubezpieczeń Społecznych (art. 83 ust. 1 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w kodeksie postępowania cywilnego. Z kolei art. 4778 w § 1 k.p.c. stanowi, że do rozpoznania odwołania od decyzji ZUS właściwy jest co do zasady sąd okręgowy. Natomiast zgodnie z art. 4778 § 2 k.p.c., w wyszczególnionych kategoriach spraw, odwołanie rozpoznaje sąd rejonowy. Od orzeczeń sądu okręgowego przysługują środki zaskarżenia określone w kodeksie postępowania cywilnego. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że działania skarżącego zmierzają do kwestionowania stanowiska organu w zakresie stwierdzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Mając na względzie powyższe, uznać należało, że żądania skarżącego nie należą do katalogu spraw przekazanych na mocy art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz art. 4 p.p.s.a. do rozpoznania sądom administracyjnym. Innymi słowy, sądy administracyjne nie są uprawnione do merytorycznego rozpoznania zgłoszonych przez niego żądań. Uznać zatem należy, iż sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zauważyć przy tym należy, że z wyjaśnień zawartych w piśmie ZUS z 29 września 2011 r. skarżący – zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji z 26 sierpnia 2009 r. – wniósł odwołanie od niej do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. Na marginesie wyjaśnić należy skarżącemu, że w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może wnieść zarzuty, o których mowa w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.), które – zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. – rozpatruje organ egzekucyjny, po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W tym stanie sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.