I SA/Gd 1053/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 1053/15 UZASADNIENIE I. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 5 maja 2015r., po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej "A", sp. z o.o. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta z 12 stycznia 2015r. nr [...] w sprawie umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchom ości za lata 2012-2014, na podstawie art. 162 § 1, § 2 i § 4, art. 233 § 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej jako O.p.), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. II. Stan sprawy: SKO postanowieniem z 5 marca 2015r. stwierdziło, że odwołanie strony od decyzji organu pierwszej instancji z 12 stycznia 2015r. nastąpiło z uchybieniem terminu. SKO ustaliło, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął 29 stycznia 2015r., natomiast odwołanie zostało osobiście złożone w siedzibie Urzędu w dniu 30 stycznia 2015r. Postanowienie to doręczono stronie w dniu 17 marca 2015r. Strona skarżąca pismem z 18 marca 2015r. (doręczonym organowi w dniu następnym) złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu uzasadniając tym, że jest w trudnej sytuacji finansowej i nie zatrudnia profesjonalnego pełnomocnika. Strona ponadto odwołała się do wyroku WSA w Krakowie z 27 października 2009r. w sprawie I SA/Kr 1158/09, w którym wzięto pod uwagę fakt, iż podatnik skorzystał z firmy kurierskiej i nie zdawał sobie sprawy z konsekwencji wysłania środka odwoławczego przez podmiot nie będący Pocztą Polską. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu swej decyzji odmawiającej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za lata 2012-2014 (w części odmawiającej umorzenia odsetek) przywołało dyspozycję art. 162 O.p. Organ podkreślił, że strona skarżąca nie dochowała należytej staranności i nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Organ podkreślił, że argumenty wskazane we wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu stanowią powtórzenie uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z 27 października 2009r. w sprawie I SA/Kr 1158/09. Dalej organ wskazał, że strona nie uprawdopodobniła, iż celowo została wprowadzona w błąd przez pracownika "A" Polska odbierającego przesyłkę w dniu 29 stycznia 2015r. Natomiast z Regulaminu świadczenia usług w obrocie krajowym "A" Polska znajdującego się na stronie internetowej przewoźnika wprost wynika, że "A" Polska nie świadczy usług pocztowych dla przesyłek innych niż przesyłki kurierskie nadawane na podstawie umowy. "A" Polska nie jest ani operatorem wyznaczonym ani przewoźnikiem publicznym i zastrzega sobie prawo do odmowy wykonania usług. Organ podkreślił dalej, że strona skarżąca miała na złożenie odwołania 14 dni, natomiast odwołanie zostało wysłane za pośrednictwem "A" Polska ostatniego dnia tego terminu. III. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona wniosła o uchylenie postanowienia SKO i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 162 § 1 O.p. W uzasadnieniu skargi strona ponownie odwołała się do treści uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie w sprawie I SA/Kr 1158/09 z 27 października 2009r. Strona podkreśliła, że pracownik "A" Polska wadliwie poinformował stronę, o skutkach i terminach doręczenia przesyłki praz firmę kurierską. IV. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu SKO podkreśliło, że wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu wpłynął 23 marca 2015r., a zatem już po wydaniu ostatecznego postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu zakończyło postępowanie administracyjne w toku instancji. Zniesienie skutków postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu nie jest możliwe poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (...) tym niemniej w zaskarżonym postanowieniu Kolegium odniosło się merytorycznie do argumentów skarżącej przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu (...). Dalej organ podkreślił skutki korzystania z placówki pocztowej operatora wyznaczonego przez prawo pocztowe; tylko w takim wypadku datą złożenia odwołania byłaby data jego nadania, znajdująca się na stemplu pocztowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: V. Skarga należało uwzględnić, choć z przyczyn innych niż w niej wskazane. Jak wynika z akt postępowania: 1/ decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości została stronie doręczona w dniu 15 stycznia 2015r.; 2/ strona została prawidłowo pouczona o sposobie i terminie złożenia odwołania; 3/ termin wniesienia odwołania od decyzji Wójta z 12 stycznia 2015r. upływał w dniu 29 stycznia 2015r.; 4/ postanowieniem z 5 marca 2015r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania; 5/ postanowienie ad. 4/ doręczono stronie 17 marca 2005r.; 6/ strona w dniu 19 marca 2015r. złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Na karcie 11 akt postępowania znajduje się pismo Wójta z 19 lutego 2015r. o następującej treści: "Tutejszy organ podatkowy informuje, że odwołanie od decyzji nr [...] z dnia 12.01.2015r. zostało złożone przez Podatnika w dniu 30.01.2015r. w kancelarii ogólnej Urzędu". Na stronie 13 znajduje się postanowienie SKO z 5 marca 2015r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w uzasadnieniu którego SKO podaje cyt.:" w niniejszej sprawie odwołanie od decyzji złożone zostało osobiście w siedzibie Urzędu w dniu 30 stycznia 2015r." Na stronie 23v, w treści uzasadnienia postanowienia o odmowie przywrócenia uchybionego terminu organ powtarza twierdzenie, że odwołanie zostało złożone przez stronę osobiście. Na odwołaniu od decyzji nr [...] znajduje się prezentata biura podawczego Urzędu Gminy z datą 30 stycznia 2015r.; brak adnotacji, czy odwołanie zostało złożone osobiście ale brak też jakiegokolwiek dowodu na to, że odwołanie to zostało doręczone za pośrednictwem firmy kurierskiej "A" Polska oraz daty jej nadania. Wobec nie ustalenia okoliczności złożenia organowi pierwszej instancji odwołania od decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych strony, wydanie wyroku przez sąd administracyjny (który jest sądem kontrolnym) - na tym etapie - nie jest możliwe. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony o przywrócenie uchybionego terminu należy ustalić czy odwołanie to zostało złożone osobiście w kancelarii organu czy też odwołanie to zostało nadane za pośrednictwem firmy kurierskiej - a w takim przypadku należy ustalić datę nadania przez stronę tej przesyłki. Nie ulega wątpliwości, że nie nadanie przesyłki w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe nie będzie skutkować zachowaniem terminu (chyba, że pismo w zakreślonym terminie wpłynie do organu - co w tej sprawie, jak się zdaje, nie ma miejsca). Należy zatem przyjąć następującą tezę: nadanie przesyłki w firmie kurierskiej nie korzysta z domniemania określonego w przepisie art. 12 § 6 pkt 2 O.p., który stanowi, iż termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Zgodnie z art. 46 ustawy Prawo pocztowe do świadczenia usług powszechnych na terytorium całego kraju jest obowiązany operator wyznaczony (ust. 1). W ust. 2 tego przepisu ustawodawca wskazuje, że obowiązek, o którym mowa w ust. 1, obejmuje świadczenie usług powszechnych: 1) w sposób jednolity w porównywalnych warunkach; 2) przy zapewnieniu na terytorium całego kraju rozmieszczenia: a) placówek pocztowych operatora wyznaczonego zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 47 pkt 3 ustawy Prawo pocztowe oraz b) nadawczych skrzynek pocztowych odpowiedniego do zapotrzebowania na danym terenie; 3) z zachowaniem wskaźników czasu przebiegu przesyłek pocztowych; 4) po przystępnych cenach; 5) z częstotliwością zapewniającą co najmniej jedno opróżnianie nadawczej skrzynki pocztowej i doręczanie przesyłek pocztowych, co najmniej w każdy dzień roboczy i nie mniej niż przez 5 dni w tygodniu z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy; 6) w sposób umożliwiający uzyskanie przez nadawcę dokumentu potwierdzającego odbiór przesyłki rejestrowanej. W uchwale NSA z dnia 19 października 2015r., I OPS 1/15, postawiono następującą tezę: oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego, w sprawie sądowoadministracyjnej, w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. Sąd podziela jednak przy tym stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie sygn. akt I SA/Kr 1158/09 z 27 października 2009r., a to oznacza, że w tej sprawie wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu należy rozważyć mając na względzie wszystkie przesłanki jakie ustawodawca zaprezentował normując instytucję przywrócenia uchybionego terminu. Należy zatem, w przypadku wykazania, że strona skorzystała jednak z firmy kurierskiej dokonać ustalenia, czy mając na względzie, że siedziba strony znajduje się w Warszawie to nadanie przesyłki w dniu w którym upływał termin do złożenia odwołania, które miało zostać doręczone w G. do siedziby SKO w godzinach jej urzędowania – stanowiło, lub też nie stanowiło, niedbalstwa strony. Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z Ordynacją podatkową, wymagane jest aby strona uprawdopodobniła – a nie udowodniła - że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Należy zatem ustalić i tę okoliczność (oraz jej skutek w ramach art. 162 O.p.) czy faktycznie strona skarżąca została wprowadzona w błąd przez firmę kurierską o skutkach doręczenie przesyłki tożsamych ze skutkami nadania przesyłki w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego (art. 12 § 6 pkt 2 O.p.). Mając na uwadze treść odpowiedzi na skargę należy przesądzić, że wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu został złożony w ustawowym terminie; z mocy art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Termin 7 dni należy w tej sprawie liczyć od dnia 17 marca 2015r. (data doręczenia postanowienia SKO z 5 marca 2015r. stwierdzającego uchybienie terminu). Wniosek o przywrócenie terminu wpłynął do organu w Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. EK