I SA/Gd 1055/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zarzutu przedawnienia postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 25 października 2011 r. (data stempla pocztowego), T. G. zwrócił się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy przez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł). Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, źródłem ich utrzymania są osiągane przez każdego z nich dochody ze stosunku pracy w łącznej wysokości 4.900 zł miesięcznie, przy czym wynagrodzenie wnioskodawcy wynosi 1.900 zł, a jego małżonki 3.000 zł, żona wnioskodawcy posiada mieszkanie o powierzchni 50 m2 oraz niezabudowaną nieruchomość (wielkości nie podano), natomiast wnioskodawca posiada 1.408 udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej 50 zł każdy (spółka nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej z uwagi na zaległości podatkowe), miesięczne wydatki związane z eksploatacją mieszkania wynoszą około 1.000 zł, nadto wnioskodawca spłaca kredyty i pożyczki hipoteczne udzielone mu przez banki w łącznej wysokości 890.000 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie ww. przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 4 listopada 2011 r. (doręczonym w dniu 18 października 2011 r.) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę i jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2010 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę rachunków bankowych (rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdą z wymienionych osób stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, zaświadczeń od pracodawców wnioskodawcy i jego małżonki o wysokości ich średniego wynagrodzenia w kwocie brutto i netto za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją, czy są z tych wynagrodzeń dokonywane potrącenia egzekucyjne, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę i jego małżonkę kosztów utrzymania (opłat związanych z eksploatacją mieszkania: za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, innych), oświadczeń wnioskodawcy i jego małżonki w przedmiocie zarejestrowanych na nich pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących aktualną wysokość ich innych zobowiązań (wobec ZUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), oświadczenia małżonki wnioskodawcy w przedmiocie przeznaczenia i powierzchni niezabudowanej nieruchomości, której jest właścicielem. Jednocześnie wnioskodawca został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Z wymaganych dokumentów wnioskodawca przedłożył jedynie odpis zaświadczenia od pracodawcy z dnia 17 października 2011 r. o wysokości wynagrodzenia oraz dowodów obrazujących wysokość miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania (faktury VAT z dnia 20 maja 2011 r. za energię elektryczną, faktur VAT z dnia 2 września 2011 r. za gaz, faktur VAT z dnia 3 sierpnia 2011 r., 2 września 2011 r. i 2 października 2011 r. za usługi telekomunikacyjne oraz powiadomienia z dnia 13 września 2011 r. o zmianie opłat, tj. zaliczek wnoszonych do wspólnoty mieszkaniowej na pokrycie kosztów zarządu i świadczeń indywidualnych). Należy podkreślić, że wnioskodawca – pomimo wyraźnego wezwania – uchylił się od przedłożenia jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację finansową jego małżonki, jak również nie przedłożył wszystkich dokumentów odnoszących się bezpośrednio do jego sytuacji, w szczególności nie przedłożył wyciągów z prowadzonych dla niego i jego małżonki rachunków bankowych (ani oświadczeń o ich nieposiadaniu), na których gromadzone są środki pieniężne. Tym samym uniemożliwił weryfikację złożonego oświadczenia w przedmiocie nieposiadania przez małżonków zasobów pieniężnych. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że średnia miesięczna wysokość ponoszonych przez małżonków wydatków na media i eksploatację mieszkania wynosi 1.191 zł oraz że w sierpniu br. wnioskodawca nie uzyskał dochodu ze stosunku pracy, we wrześniu br. dochód ten wyniósł 2.948,42 zł brutto (1.800 netto), zaś w październiku br. stanowił kwotę 1.339,72 zł brutto (1.000 zł netto). Sam wnioskodawca wysokość uzyskiwanego przez siebie miesięcznego wynagrodzenia w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy określił na kwotę 1.900 zł netto. Jednocześnie wpisał ww. kwotę w rubrykę nr 10 formularza PPF przewidzianą na podanie dochodów miesięcznych w wysokości brutto a nie netto. Powyższe rodzi uzasadnione wątpliwości o rzeczywistą wysokość dochodów uzyskiwanych przez małżonkę wnioskodawcy. Tego, czy podana przez wnioskodawcę w tej samej rubryce formularza wysokość dochodów małżonki (3.000 zł) jest faktycznie kwotą brutto czy netto, nie da się rozstrzygnąć, gdyż wnioskodawca nie przedłożył żadnych dowodów obrazujących aktualną wysokość tych dochodów. Podobnie jak nie nadesłał dokumentów, które potwierdzałyby wysokość zadłużenia wobec banków, jak również obrazowały wysokość miesięcznych rat kredytów i pożyczek, mimo że z okoliczności spłacania tych zobowiązań wywodził istnienie przesłanki uprawniającej go do skorzystania z pomocy państwa w postaci przyznania prawa pomocy. W tym miejscu wskazać należy, że dotychczas składane przez skarżącego w innych sprawach toczących się przed tut. Sądem (o sygn. akt I SA/Gd 787/10 i I SA/Gd 788/10) wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały rozpoznane odmownie z uwagi na niewykonanie, bądź też nieprawidłowe wykonanie przez wnioskodawcę wezwań, a w konsekwencji niemożność dokonania oceny jego sytuacji majątkowej. Skarżący każdorazowo uniemożliwiał bowiem weryfikację podawanych we wnioskach danych. W niniejszej sprawie zachował się w sposób tożsamy, mimo iż mógł oczekiwać, znając stanowisko Sądu w tym zakresie, że będzie to skutkowało odmową przyznania mu prawa pomocy. W tych okolicznościach stwierdzić trzeba, że to sam wnioskodawca uniemożliwił po raz kolejny, poprzez selektywne przedkładanie dokumentów źródłowych, dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. Zaniechanie wnioskodawcy w tym zakresie skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.