I SA/Gd 1060/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-11-03

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Krzysztof Przasnyski, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie zastępczym (art. 150 Ordynacji podatkowej) było skuteczne, jeśli zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie gminy nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej, a jedynie na drzwiach mieszkania adresata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo potencjalnego naruszenia procedury doręczenia zastępczego (nieumieszczenie zawiadomienia w skrzynce pocztowej), doręczenie było skuteczne, ponieważ organ podatkowy udokumentował swoje czynności (fotografie, notatki), a skarżąca nie wykazała, że informacja o pozostawieniu pisma nie dotarła do niej. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przez organ odwoławczy było prawidłowe.
Stan faktyczny
Organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe E.G. w podatku dochodowym od osób fizycznych. Pracownicy urzędu podjęli dwukrotne próby doręczenia decyzji pod adresem zamieszkania skarżącej, jednak bezskutecznie. W związku z nieobecnością adresata i odmową odbioru przez domownika, zastosowano procedurę doręczenia zastępczego zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, pozostawiając zawiadomienia na drzwiach mieszkania i przekazując decyzję do Urzędu Miasta. Po upływie terminu odbioru, decyzja została zwrócona do urzędu skarbowego i uznana za doręczoną. Skarżąca wniosła odwołanie po terminie, domagając się przywrócenia terminu. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca zaskarżyła to postanowienie do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi E.G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. ustalił E. G. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008 rok w wysokości 198.321,00 zł. W tym samym dniu, tj. 16 grudnia 2014 r. pracownicy Urzędu Skarbowego udali się pod adres zamieszkania E. G. (tj. [...]-[...] P., ul. (...) [...]) celem dostarczenia przesyłki listowej zawierającej ww. decyzję. Podatniczka była nieobecna pod adresem zamieszkania, a osoba będąca domownikiem nie podjęła się odbioru przekazania przesyłki wskazując, że E.G. będzie obecna w domu w dniu następnym tj. 17 grudnia 2014 r. przed południem. W dniu 17 grudnia 2014 r. miały miejsce 2 kolejne próby doręczenia przesyłki o godz. 900 (nikogo nie zastano) oraz o godz. 1200. Jak wynika z treści notatki służbowej sporządzonej w dniu 17 grudnia 2014 r. przez pracowników organu podatkowego doręczających przesyłkę: "Po otwarciu drzwi pojawiła się ta sama młoda kobieta, z którą pracownicy rozmawiali dzień wcześniej (16 grudnia 2014 r.). W krótkiej rozmowie ustalono, iż E. G. nie jest obecna w mieszkaniu, a domowniczka odmawia odbioru korespondencji. Pracownik poinformował, iż zostanie naklejona na drzwi mieszkania informacja dla E. G. o pozostawieniu przesyłki listowej w Urzędzie Miasta. Dalej z treści ww. notatki wynika również, że "po umieszczeniu ww. informacji pracownik wykonał fotografię dokumentującą dokonanie czynności oraz oddalił się". Zgodnie z treścią art. 150 § 1a zd. 1 Ordynacji podatkowej pierwsze zawiadomienie Naczelnik Urzędu Skarbowego zamieścił na drzwiach podatniczki w miejscu jej zamieszkania w dniu 17 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. (złożonym w Urzędzie Miasta w tym samym dniu) Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał przesyłkę zawierającą decyzję z dnia 16 grudnia 2014 r. w trybie art. 150 § 1a w zw. z art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej do Urzędu Miasta. Drugie zawiadomienie - zgodnie z art. 150 § 1a zd. 2 Ordynacji podatkowej - zostało umieszczone na drzwiach adresata (E. G.) w dniu 24 grudnia 2014 r.. Przesyłka ta z adnotacją pracownika Urzędu Miasta "nie odebrano w terminie" datowana na dzień 2 stycznia 2015 r. została zwrócona Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. W tych okolicznościach decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 grudnia 2014 r. uznano za doręczoną w dniu 31 grudnia 2014 r. w trybie określonym normą art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa, a pismo pozostawiono w aktach sprawy. W dniu 29 stycznia 2015 r. zostało wniesione odwołanie od decyzji z 16 grudnia 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Dyrektor Izby Skarbowej ostatecznym postanowieniem Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2015 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji oraz ostatecznym postanowieniem nr [...] z dnia 24 kwietnia 2015 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej, w sprawie stwierdzenia uchybieniu terminu E.G., działając przez pełnomocnika, skorzystała z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 kwietnia 2015 r. nr [...] skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma na okres 7 dni w urzędzie gminy zostało dokonane w sposób prawidłowy i w konsekwencji bezzasadne stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie rozpatrzenie i nie dokonanie oceny całego zebranego materiału dowodowego. Powołując się na powyższe zarzuty pełnomocnik E. G. wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej 24 kwietnia 2015 r. oraz - zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika według norm przepisanych lub według złożonego spisu kosztów. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., 749; z późn. zm.) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 144 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Jak stanowi art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W myśl art. 149 Ordynacji podatkowej w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Stosownie do treści art. 150 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa "W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. W myśl postanowień art. 150 § 1a tej ustawy adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zgodnie zaś z art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej zawiadomienie o pozostawianiu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia w aktach sprawy. Z akt sprawy wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. ustalił E. G. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2008 rok w wysokości 198.321,00 zł. Przedmiotową decyzję pracownicy Urzędu Skarbowego próbowali doręczyć stronie dwukrotnie, tj. w dniu 16 grudnia 2014 r. oraz 17 grudnia 2014 r.. Wobec niemożliwości doręczenia przesyłki skarżącej w ww. dniach, pracownicy Urzędy Skarbowego, działając w oparciu o treść art. 150 § 1a zd. 1 Ordynacji podatkowej dwukrotnie zamieścili na drzwiach podatniczki w miejscu jej zamieszkania zawiadomienia o pozostawieniu pisma na okres 14 dni w urzędzie miasta. Pierwsze zawiadomienie zostało umieszczone na drzwiach adresata w dniu 17 grudnia 2014 r., kolejne w dniu 24 grudnia 2014 r. Przesyłka zawierająca decyzję z dnia 16 grudnia 2014 r. została przekazana do Urzędu Miasta w dniu 17 grudnia 2014 r., złożonym w Urzędzie Miasta w tym samym dniu. Następnie przesyłka ta z adnotacją pracownika Urzędu Miasta "nie odebrano w terminie" datowana na dzień 2 stycznia 2015 r. została zwrócona Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. W tych okolicznościach sprawy zatem decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 grudnia 2014 r. uznano za doręczoną w dniu 31 grudnia 2014 r.. W trybie określonym normą art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa, a pismo pozostawiono w aktach sprawy. Stosownie bowiem do treści art. 150 § 2 zd. 2 w związku z art. 150 Ordynacji podatkowej w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni), a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W myśl postanowień art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 14 stycznia 2015 r.. Natomiast pełnomocnik odwołanie od decyzji wniósł pismem z dnia 29 stycznia 2015 r. (nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu) tj. 15 dni po terminie, zawierając w nim wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. W tych okolicznościach prawidłowe jest rozstrzygnięcie, że wniesienie odwołania przez podatniczkę od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 grudnia 2014 r. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Nie ulega wątpliwości, że treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie należy do uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną, nie podlega żadnym ocenom, ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie bez możliwości merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Jak wynika z treści skargi, strona skarżąca kwestionuje prawidłowość doręczenia decyzji z dnia 16 grudnia 2014 r. Nie ma wątpliwości, że z regulacji art. 150 § 2 O.p. wynika, że pierwszeństwo w pozostawieniu adresatowi zawiadomienia o przesyłce przechowywanej w urzędzie gminy (miasta) przez okres 14 dni ma skrzynka listowa. W ocenie Sądu niezachowanie kolejności miejsc pozostawienia informacji o złożeniu pisma w urzędzie gminy (miasta) stanowi naruszenie procedury, jednak wadliwość taką należy ocenić w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.. Celem każdego doręczenia jest bowiem podjęcie czynności skutecznych, to jest takich, które w świetle konkretnych okoliczności sprawy doprowadzą do efektu w postaci powiadomienia adresata o miejscu pozostawienia pisma. Z akt sprawy wynika, że organ dokonujący doręczenia uczynił zadość swoim obowiązkom, a sposób udokumentowania czynności (w postaci dokumentacji fotograficznej i notatek z poszczególnych czynności) przekonuje, że informacja, o której mowa w art. 150 § 1 pkt 2 w zw. z art. 150 § 2 O.p. dotarła do adresata. Sąd podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, co do oceny wiarygodności twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżącą na okoliczność jej braku wiedzy o czynnościach osób dokonujących doręczenia. W świetle dokumentacji poczynionej w sprawie Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że informacja zawierająca zawiadomienie, o którym mowa w art. 150 § 2 O.p. do niej nie dotarła. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem w rozumieniu art. 145 ppsa, a wobec braku naruszenia art. 121 § 1, 122 oraz art. 187 § 1 w zw. z art. 180 § 1 i art. 191 O.p., gdyż organ dokonał oceny zebranych dowodów, wyjaśniających stan sprawy w sposób wyczerpujący i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, zarzuty skargi w tej kwestii także zostały uznane za niezasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło