I SA/Gd 1060/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-10-26

Skład orzekający: Elżbieta Rischka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych jest uzasadnione, gdy skarżący wykaże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności w kontekście jego trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych może zostać wstrzymane na podstawie art. 61 § 3 PPSA, jeżeli skarżący uprawdopodobni niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, wysoka kwota egzekwowanych należności w porównaniu do trudnej sytuacji materialnej skarżącego, potwierdzonej przyznaniem prawa pomocy, uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż mogłoby ono nastąpić z uszczerbkiem dla jego majątku i wywołać trudne do odwrócenia skutki.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Skarżący argumentował, że wykonanie decyzji na kwotę 414.434 zł doprowadzi do utraty płynności finansowej i niepowetowanej szkody, zwłaszcza że kwestionuje zasadność ustalonego zobowiązania. Sąd, analizując sytuację materialną skarżącego, stwierdził, że posiada on jedynie niewielkie środki na koncie, utrzymuje się z renty i przeznacza ją w całości na bieżące opłaty, co potwierdza jego trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 czerwca 2016 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Wnioskodawcy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie posiada aktualnie żadnych oszczędności, nie dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi pozwalającymi na wykonanie przedmiotowej decyzji, tj. zapłatę wynikającej z niej kwoty w łącznej wysokości 414.434 zł. Wykonanie decyzji doprowadzi do całkowitej utraty płynności finansowej skarżącego. W konsekwencji wykonanie decyzji przed jej prawomocną weryfikacją mogłoby oznaczać dla skarżącego niepowetowaną szkodę. Zwłaszcza w sytuacji, w której organ ustalił zobowiązanie podatkowe w oparciu o dochód, którego skarżący nigdy nie osiągnął a decyzja ze względu na możliwe zawarte w niej wady prawne i wniesioną skargę mogłaby zostać uchylona w ramach postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Co prawda we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji strona skarżąca wskazała jedynie na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże Sąd rozpatrując przedmiotowy wniosek uwzględnił nie tylko jego treść, ale miał również na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a., w których znajdują się dokumenty złożone przez skarżącego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie i zgromadzone w toku rozpatrywania tego wniosku, obrazujące jego aktualną sytuację majątkową. Jakkolwiek wniosek ten podlega ocenie według innych kryteriów, jednak niewątpliwie zawiera pewne dane obrazujące sytuację finansową podatnika. Oczywiście nie można utożsamiać przesłanek przyznania prawa pomocy z tymi uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak możliwa jest ocena okoliczności wskazanych we wniosku strony o przyznanie prawa pomocy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z ww. dokumentów wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, na rachunku bankowym, który podlega zajęciu egzekucyjnemu od dnia 21 października 2013 r., na dzień 3 sierpnia 2016 r. posiadał środki w kwocie 1.975,68 zł, innego majątku nie posiada, utrzymuje się z renty w kwocie 659,80 zł netto (760 zł brutto) miesięcznie, przyznanej z tytułu częściowej niezdolności do pracy i przysługującej mu do dnia 30 września 2018 r., swój miesięczny dochód w całości przeznacza na opłaty za mieszkanie, media oraz zakup leków. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego, złożonego przez niego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz dołączonych do niego: kopii decyzji z dnia 15 października 2015 r. o ustaleniu prawa do renty na dalszy okres, kopii zaświadczenia lekarskiego z dnia 3 września 2015 r. oraz wydruku z rachunku bankowego. Za uwzględnieniem wniosku przemawia wysoka kwota egzekwowanych należności (410.318 zł) w porównaniu do trudnej sytuacji materialnej skarżącego. Właśnie ta trudna sytuacja materialna spowodowała przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie postanowienia referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SO/Gd 4/16. Obecna sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwala przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem dla jego majątku, a wyegzekwowanie należności mogłoby wywołać trudne do odwrócenia skutki. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło