I SA/Gd 1061/11

Dnia 27 stycznia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 7 listopada 2011 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF M. W. zwrócił się o zwolnienie od wpisu sądowego. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskującego, zarządzeniem z dnia 15 listopada 2011 r. zobowiązano wnioskodawcę do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W zakreślonym terminie skarżący nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów. Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze selektywnie. W ustalonym stanie faktycznym stwierdzić należy, że sytuacja finansowa wnioskodawcy budzi wątpliwości, w szczególności w odniesieniu do prowadzonych rachunków bankowych i posiadanych środków pieniężnych, co wyklucza przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Dla jego przyznania koniecznym jest bowiem dysponowanie pełnym obrazem sytuacji finansowej i materialnej strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 16 stycznia 2012 r. W dniu 25 stycznia 2012 r. skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący stwierdził, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, prawidłowo wykazał brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. W ocenie skarżącego przedłożona dokumentacja pozwalała na dokonanie rzetelnej oraz pełnej oceny sytuacji majątkowej. Zdaniem wnioskodawcy zbyt krótki termin wyznaczony przez Sąd, nie pozwolił mu na zebranie żądanych dokumentów, dlatego przedłożył tylko te dokumenty, jakimi w danej chwili dysponował. Zdaniem strony zestawienie zarobków z ponoszonymi wydatkami oraz stanem rodzinnym w pełni obrazuje jego sytuację materialna, która nie pozwala na uiszczenie opłaty sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Dokonana analiza materiału dowodowego pozwala przyjąć, że skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze wybiórczo, manipulując danymi tak by potwierdzały jego trudną sytuację finansową. Tym samym oświadczenie skarżącego uznać należało za niewiarygodne, nadal budzące uzasadnione wątpliwości. W konsekwencji brak jest podstaw, aby uznać skarżącego za osobę ubogą, która nie może ponieść niezbędnych kosztów sądowych. Pomimo, że konstrukcja formularza PPF zobowiązuje wnioskodawcę do ujawnienia wszystkich osób, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym, jak również do wskazania posiadanego przez taką osobę majątku i osiąganych przez nią dochodów, skarżący dane dotyczące żony pominął. Dochody oraz majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe ma zaś istotne znaczenie dla dokonania prawidłowej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczność posiadania przez wnioskodawcę znacznych zobowiązań wobec banku nie oznacza jeszcze, że znajduje się on w sytuacji materialnej, która uprawniałaby go do korzystania z pomocy państwa w postaci przyznania prawa pomocy, która ma co do zasady charakter wyjątkowy. Bezspornym jest, że udzielając tych pożyczek i kredytów, bank dokonał oceny zdolności kredytobiorcy i nie pozwoliłyby na zaciągnięcie przez niego zobowiązań finansowych, gdyby uznały, że jego sytuacja majątkowa nie daje gwarancji spłaty kredytów. Zauważyć przy tym należy, że skarżący, co wynika z jego oświadczenia, dokonuje regularnej spłaty rat kredytowych. Okoliczność ta mogłaby zostać potwierdzona, gdyby skarżący nadesłał wymagane przez Sąd wyciągi z rachunku bankowego. W ocenie Sądu, samo zestawienie udokumentowanych zarobków wnioskodawcy z istniejącymi zobowiązaniami nie daje pełnego obrazu możliwości płatniczych wnioskodawcy, albowiem nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych oraz oświadczeń w przedmiocie dochodów osiąganych przez zonę. Dlatego za zasadne w świetle dokonanych ustaleń uznać należało, że wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową i finansową, w taki sposób by potwierdzała, iż nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazane okoliczności skutkują uznaniem za niewiarygodne oświadczenia złożonego przez skarżącego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wyznaczenia przez Sąd zbyt krótkiego terminu do przedłożenia żądanych dokumentów. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono skarżącemu w dniu 2 grudnia 2011 r., natomiast sprzeciw od postanowienia odmawiającego przyznanie prawa pomocy skarżący nadał w dniu 23 stycznia 2012 r., zatem nie sposób przyjąć, że w czasie niemal 2 miesięcy skarżący nie mógł żebrać wymaganych dokumentów. Sąd pragnie również wyjaśnić, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych, wnioskodawca może wystąpić do Sądu o przedłużenie zakreślonego terminu do złożenia wymaganych dokumentów. Sąd nie kwestionuje, że sytuacja majątkowa skarżącego może być trudna, szczególnie uwzględniając kwoty obciążeń za media, jednakże należy mieć na uwadze, że opłata sądowa w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł, a jej uiszczenie w ocenie Sądu, nie wpłynęłoby negatywnie na sytuację majątkową i rodzinną strony. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.