I SA/Gd 1062/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-03-21
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykaże brak płynności finansowej i stratę w działalności, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego do sporządzenia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, w tym na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, które zostały już uiszczone lub są niewielkie, nie podlega uwzględnieniu.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego do sporządzenia skargi kasacyjnej. Spółka argumentowała dramatyczną sytuacją finansową wynikającą z opóźniania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zwrotu VAT, co doprowadziło do utraty płynności, strat w działalności i postępowań egzekucyjnych. Spółka wykazała niskie salda na rachunkach bankowych i stratę finansową za rok 2014.Rozstrzygnięcie
1. odmówiono wnioskodawcy zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A spółka z o.o. w P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. postanawia: 1. odmówić wnioskodawcy zwolnienia od kosztów sądowych 2. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego.
Wnioskiem z 28 stycznia 2016 r. (data wpływu do Sądu) A spółka z o.o. w P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym opłaty za sporządzenie uzasadnienia do wyroku, oraz ustanowienie doradcy podatkowego celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z 19 stycznia 2016 r. oddalającego wniesioną skargę.
W motywach wniosku skarżący odnotował, że nie dysponuje środkami finansowymi na poniesienie kosztów dalszego postępowania. Podkreślił, że zaistniała sytuacja finansowa po 29 latach prowadzonej działalności jest dramatyczna. Wynika ona z odraczania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego od stycznia 2014 r. terminu zwrotu nadpłaty za podatku od towarów i usług w kwocie 4.490.708 zł. W konsekwencji skarżący utracił płynność finansową w bieżącej działalności, nie jest w stanie pokrywać bieżących zobowiązań podatkowych oraz ponosić kosztów prowadzonej działalności. Brak środków finansowych wykluczył skarżącego z możliwości uczestnictwa w przetargach publicznych i pozbawił pozyskiwania zleceń i zamówień. Obecna sytuacja finansowa wywołała poważne zatory w regulowaniu bieżących zobowiązań pracowniczych na poziomie najniższego wynagrodzenia oraz rozliczeń z kontrahentami, w tym bieżących zapłat za zakup materiałów do kontynuacji działalności. Brak terminowych spłat zobowiązań finansowych spowodował wytoczenie skarżącemu trzech procesów sądowych, w tym jednej egzekucji komorniczej.
Z treści formularza o przyznanie prawa pomocy wynika, że kapitał zakładowy ma wysokość 50.000 zł, według bilansu na dzień 31.12.2014 r. wartość środków trwałych wynosi zero, na dzień 31.12.2014 r. Spółka poniosła stratę w wysokości 582.877,81 zł. Stan czterech rachunków bankowych nie pozwala na poniesienie kosztów dalszego postepowania ( 18,18 EUR, -31,69 zł, 33,88 zł, 736 EUR). Rok 2015 także przyniósł stratę finansową.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.).
Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wydanego w sprawie wyroku. Wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Spółka uiściła już tę kwotę. Natomiast ewentualne zwolnienie z kosztów miałoby skutek naprzód, znaczy dotyczyłoby zwolnienia z kosztów, które powstaną. Jedynym kosztem sądowym jaki pojawi się w sprawie, będzie wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. W ocenie referendarza jest to koszt jaki Spółka będzie w stanie ponieść.
Stąd nie został uwzględniony wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Przechodząc natomiast do wniosku dotyczącego ustanowienia doradcy podatkowego to mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Obecny brak płynności finansowej, brak środków na regulacje zobowiązań pracowniczych, strata w działalności z pewnością powodują, że Spółka nie posiada środków na ustanowienie doradcy podatkowego z wyboru celem sporządzenia skargi kasacyjnej.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło