I SA/Gd 1063/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Rischka Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntów oddala skargę. I SA/Gd 1063/03 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją Wójta Gminy w przedmiocie odmowy M. B. udzielenia ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntów. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że pismem z dnia 12.03.2003 r. M. B. zwrócił się o zastosowanie ulgi w podatku rolnym, po upływie 5 letniego okresu zwolnienia, informując że dzierżawione od AWRSP grunty, wykupił aktem notarialnym z dnia [...] r. Organ podatkowy rozpoznał sprawę zgodnie z wnioskiem przyjmując, iż podatnik wnosi o ulgę. Stosowanie ulg podatkowych uregulowane zostało w art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz.431 ze zm.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4c, zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, objęte w trwałe zagospodarowanie. Z akt niniejszej sprawy bezspornie wynika, że grunty nabyte aktem notarialnym były uprzednio dzierżawione przez M. B. na podstawie umowy zawartej w dniu 20.10.1998 r. z AWRSP Oddziałem Terenowym. Grunty te na wniosek podatnika były zwolnione od podatku rolnego z tytułu objęcia ich w trwałe zagospodarowanie na 15 lat, co wynika z decyzji organu podatkowego z dnia 08.02.1999 r. podjętej na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 i art. 13d ustawy o podatku rolnym. W takim stanie, gdy grunt jest objęty w trwałe zagospodarowanie, a następnie przed upływem 5-letniego terminu zwolnienia nabyty w drodze kupna – mając na uwadze orzecznictwo NSA – należy stwierdzić, że cel zwolnienia nadal jest realizowany, mimo zmiany formy korzystania z gruntu. Oznacza to, że zwolnienie nabyte z tytułu objęcia gruntu w trwałe zagospodarowanie powinno być kontynuowane do czasu upływu 5-letniego terminu jego obowiązywania. M. B. zwolniony jest z podatku rolnego do dnia 30.10.2003 r. Rozpoznając zarzut odwołania dotyczący odmowy przyznania ulgi po upływie okresu zwolnienia należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie ulga ta nie mogła być przyznana. W dacie złożenia wniosku tj. 13.03.2003 r. grunty objęte uprzednio w trwałe zagospodarowanie zostały wykupione na własność 20.08.2002 r. Powoduje to, że po upływie okresu zwolnienia, do gruntów tych nie stosuje się ulgi w podatku rolnym, polegającej na obniżeniu podatku w pierwszym roku o 75% i w drugim roku o 50%. Zaznaczyć należy, że ulgi te w przypadku nabycia gruntów z ZWRSP, w drodze kupna nie mogą mieć zastosowania, jeżeli przedmiotem nabycia są grunty objęte uprzednio przez nabywcę w trwałe zagospodarowanie. Z trwałym zagospodarowaniem mamy do czynienia w przypadku objęcia gruntów w dzierżawę na okres nie krótszy niż 10 lat. Zwolnienie od podatku rolnego zostało przyznane z tytułu objęcia gruntów w trwałe zagospodarowanie (15 lat), a zatem do spełnienia przesłanek stosowania ulgi, zastosowanie ma przepis art. 12 ust. 7 ustawy o podatku rolnym, który to był podstawą odmowy przyznania ulgi przez organ podatkowy I instancji. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. B. W skardze M. B. stwierdził, że ulga w podatku rolnym winna być mu przyznana ponieważ dzierżawa nie trwała faktycznie 10 lat, a więc nie przybrała charakteru trwałego zagospodarowania. Dodatkowo skarżący wskazał na trudną sytuację w rolnictwie tj. brak rynków zbytu, wzrost cen środków produkcji, co powoduje, iż prowadzenie gospodarstwa jest trudne i nieopłacalne. Ponadto podniósł skarżący, że jest młodym rolnikiem, mającym na utrzymaniu żonę i troje dzieci i jego sytuacja materialna jest trudna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż podatnik M. B. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] r., zawartej w formie aktu notarialnego rep. [...], nabył prawo własności nieruchomości, stanowiącej grunty rolne tj. część działki nr [...] o pow. 38,00 ha obr. K. którą uprzednio dzierżawił na podstawie umowy nr [...] zawartej w dniu [...] r. z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa. Umowa ta została zaś zawarta na okres 15 lat licząc od dnia 20.10.1998 r. Wbrew zatem zarzutom skarżącego uznać należy, iż organ podatkowy prawidłowo przyjął, że M. B. jeszcze przed nabyciem przedmiotowych gruntów objął je w trwałe zagospodarowanie, albowiem zgodnie z art. 12 ust. 8 ustawy o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.) za trwałe zagospodarowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 oraz ust. 3, 4 i 7, uważa się objęcie gruntów w dzierżawę lub użytkowanie na okres nie krótszy niż 10 lat. W świetle zaś ust. 7 przywołanego przepisu zwolnienia i ulgi z tytułu nabycia gruntów Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w drodze sprzedaży nie stosuje się, jeżeli przedmiotem nabycia są grunty objęte uprzednio przez nabywcę w trwałe zagospodarowanie. Za takim stwierdzeniem przemawia w szczególności analiza art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.). Stanowi on, iż zwalnia się od podatku rolnego grunty lub prawo wieczystego użytkowania gruntów, nabyte w drodze kupna na utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha, oraz grunty Państwowego Funduszu Ziemi i Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa objęte w trwałe zagospodarowanie w celu utworzenia nowego gospodarstwa lub powiększenia gospodarstwa już istniejącego do powierzchni nie przekraczającej 100 ha. Jedną z przesłanek niezbędnych do uzyskania przedmiotowego zwolnienia jest cel, dla którego podatnik nabył grunt lub objął go w trwałe zagospodarowanie (utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego). Ustalając w tym zakresie znaczenie wyjaśnianego przepisu, należy stwierdzić, iż w świetle wykładni gramatycznej jawi się ono jednoznacznie. Mianowicie dokonanie czynności określonych w art. 12 ust. 1 pkt 4 ma mieć na celu utworzenie nowego lub powiększenie już istniejącego gospodarstwa rolnego. Ów cel podjęcia przez podatnika czynności wskazanych w omawianym przepisie ma zresztą zasadnicze znaczenie dla rozważanego zagadnienia, ujawnia bowiem intencję, jaka przyświecała ustawodawcy przy tworzeniu omawianego zwolnienia podatkowego. Otóż jest niewątpliwe, że przewidziane w tym przepisie zwolnienie podatkowe ma przysługiwać tylko takiemu podatnikowi, który nabył własność lub prawo wieczystego użytkowania gruntów bądź objął w trwałe zagospodarowanie grunty z Państwowego Funduszu Ziemi lub Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Taka regulacja oznacza, że ustawodawca zamierzał przyznać preferencje w podatku rolnym w tych wszystkich wypadkach, które prowadzą do rozwiązań trwałych, poprawiających strukturę agrarną wsi, a więc tworzących w istocie nową jakość w zakresie zagospodarowania użytków rolnych. Ta nowa jakość jednak nie powstaje przy każdym objęciu w posiadanie gruntów rolnych, o jej powstaniu bowiem można mówić tylko wtedy, gdy podatnik nabył grunt na własność lub nabył prawo jego wieczystego użytkowania bądź też objął grunty Państwowego Funduszu Ziemi lub Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa w trwałe zagospodarowanie, w wyniku czego powstało nowe gospodarstwo rolne bądź powiększone zostało gospodarstwo już istniejące do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Dlatego stany faktyczne odbiegające od wyżej przedstawionych nie dają podstaw do przyznania preferencji w podatku rolnym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy. Gdy więc podatnik był – jak w rozpatrywanej sprawie – posiadaczem zależnym gruntu Skarbu Państwa na okres 15 lat, i skorzystał z przedmiotowego zwolnienia przez okres pierwszych 5 lat to uzasadniona jest ocena, iż grunty te z chwilą zmiany tytułu prawnego, w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawnych, nie powiększyły jego gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym. Dlatego późniejsze nabycie takiego gruntu w drodze kupna nie prowadziło do utworzenia nowego gospodarstwa rolnego, skoro już wcześniej były tak traktowane. Z powyższych rozważań wynika, że wystąpiła przesłanka wyłączająca możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Nadmienić ponadto należy, iż argumenty skarżącego dotyczące jego trudnej sytuacji materialnej nie mogą być podstawą do uchylenia przedmiotowej decyzji, a jedynie mogłyby być brane pod uwagę w odrębnym postępowaniu podatkowym wszczętym z wniosku podatnika o umorzenie bądź rozłożenie na raty spornego podatku. Reasumując Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących norm prawa materialnego, jak też prawa procesowego, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku. AR