I SA/Gd 1064/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Asesor WSA Danuta Oleś, Asesor WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2003 roku i listopad 2001 roku 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] dokonał zaliczenia wpłaty dokonanej przez A.B. na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. i listopad 2001 r. A.B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej. Wydanemu postanowieniu zarzucił nieprawidłowe zaliczenie odsetek za zwłokę oraz niezgodne z prawem zarachowanie wpłaty na cel inny niż została przeznaczona. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił przerwy w naliczaniu odsetek za zwłokę obejmujące okresy od 29 lipca 2004 r. do 11 marca 2005 r. w związku z art. 54 § 3 Ordynacji podatkowej oraz od 22 lipca 2005 r. do 28 września 2005 r. w związku z § 9 pkt 2 oraz § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach. Ponadto zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo zastosował w sprawie art. 55 § 2 i art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. A.B. wniósł skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając, że skarżone postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej, bowiem stan faktyczny w sprawie nie odpowiadał normie prawnej określonej w art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, w ocenie skarżącej organ podatkowy drugiej instancji nie przeprowadził postępowania odwoławczego, a w szczególności nie rozpatrzył materiału dowodowego, ograniczając się jedynie do powielania argumentów Naczelnika Urzędu Skarbowego, zaniechał wyznaczenia stronie terminu do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem postanowienia, oraz naruszył zakaz reformationis in peius. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. skarżący przedłożył odpis postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z którego wynika m. in., iż należność w podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. objęta tytułem wykonawczym z dnia [...] nr [...] uległa przedawnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga A.B. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej narusza prawo. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedawnienie zobowiązania podatkowego skutkuje wygaśnięciem zobowiązania podatkowego niezależnie od fazy, w jakiej znajduje się postępowanie. Organ podatkowy jest obowiązany z urzędu wziąć pod rozwagę powyższą okoliczność. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zarachował wpłatę na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. (zgodnie z oświadczeniem strony) i listopad 2001 r. Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby w sprawie niniejszej zaistniały okoliczności powodujące przerwanie bądź zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zatem, skoro bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za listopad 2001 r. rozpoczął się 31 grudnia 2001 r. to jego upływ nastąpił z dniem 31 grudnia 2006 r. Okoliczność, że przedmiotowe zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia w dacie zaliczenia wpłaty potwierdza przedłożone przez skarżącą postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] wydane w związku z zarzutami w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, iż zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za wymieniony wyżej okres rozliczeniowy nastąpiło po upływie okresu przedawnienia. Tym samym zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jako niezgodne z prawem należało wyeliminować z obrotu prawnego. W pozostałej części tj. w odniesieniu do zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. zaskarżone postanowienie, w ocenie Sądu, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Z akt sprawy wynika, że A.B. dokonał w dniu 13 czerwca 2007 r. trzech wpłat na poczet zaległości podatkowych w wysokości 1770,50 zł., 1118 zł., 663 zł., Po wyczerpaniu zaległości określonych w przelewach różnice zostały zaliczone na najstarsze zaległości, zgodnie z art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej. Kwota 1118 zł została zaliczona na zaległości określone w przelewie za rok 2003: 616,74 zł należność główna, 238 odsetki. Po rozliczeniu całej zaległości za rok 2003 pozostałą cześć zaliczono na najstarszą zaległość tj. za listopad 2001 r. Ze względu na upływ okresu przedawnienia przedmiotowe zaliczenie jest wadliwe. Zatem zarzut, iż wpłatę na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2003 r. zaliczono niezgodnie z oświadczeniem podatnika jest bezprzedmiotowy. Organ podatkowy ma obowiązek zaliczyć wpłatę na poczet zaległości głównej i odsetek, jeżeli wpłata dotyczy zaległości podatkowej (art. 62 § 4, w związku z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej). Obowiązku tego nie wyłącza oświadczenie podatnika, który deklarując wpłatę na poczet określonych zaległości podatkowych pomija odsetki za zwłokę. W ocenie Sądu, nie jest zasadny w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut zaniechania przez organ odwoławczy, wyznaczenia stronie terminu do zapoznania się z aktami sprawy, przed wydaniem postanowienia. Z treści art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązek ten dotyczy sytuacji, gdy organ podatkowy wydaje decyzję. Niezrozumiały jest w ocenie Sądu zarzut naruszenia zasady reformationis in peius skoro organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, a więc nie pogorszył sytuacji strony wnoszącej zażalenie. Odnośnie zarzutu błędnego naliczenia odsetek za zwłokę stwierdzić należy, iż w aktach sprawy znajduje się wyczerpujące wyliczenie odsetek za zwłokę, obejmujące przerwy w ich naliczeniu wraz z podaniem podstawy prawnej uzasadniającej przerwę. Strona nie zakwestionowała podanych okresów przerw oraz podanej podstawy prawnej. Wskazała natomiast na inne postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie odsetek za zwłokę. Należy jednak zwrócić uwagę, że postanowienia te dotyczyły innych wpłat niż te, będące przedmiotem niniejszej sprawy. Nadto postanowienia, na które powołuje się skarżący zostały uchylone, a w ich miejsce wydano nowe. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późno zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z dyspozycją art. 152 wyżej powołanej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Ponadto wyrok zawiera rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.