I SA/Gd 1064/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia z dnia 29 marca 2019 nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu oddala skargę. Decyzją z dnia 27 kwietnia 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił panu P. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2013 r. Przedmiotowa decyzja została wysłana przesyłką poleconą, za pośrednictwem Poczty Polskiej, na wskazany przez podatnika adres zamieszkania i odebrana w dniu 2 maja 2017 r. przez pełnoletniego domownika – panią M. O. - babcię podatnika. Pismem z dnia 11 lutego 2019 r. podatnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść art. 149, art. 220, art. 223, i art. 228 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przesyłka polecona zawierająca decyzję organu pierwszej instancji, przesłana na adres wskazany podatnika, została – z powodu nieobecności adresata w miejscu zamieszkania - doręczona dorosłemu domownikowi, pani M.O., w dniu 2 maja 2017 r. Uznać zatem należy, że przedmiotowa korespondencja została doręczona skutecznie, w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej, we wskazanej powyżej dacie. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął zatem swój bieg od dnia 3 maja 2017 r. i upłynął z dniem 16 maja 2017 r. Tym samym odwołanie złożone w dniu 11 lutego 2019 r., a zatem po 20 miesiącach od dnia upływu terminu do wniesienia odwołania, zostało wniesione z uchybieniem terminu. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do przyjęcia, że do skutecznego doręczenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji doszło w dniu 4 lutego 2019 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 16 stycznia 2019 r. podatnik zwrócił się o wydanie kserokopii decyzji organu pierwszej instancji. Kserokopię żądanego rozstrzygnięcia podatnik odebrał osobiście w dniu 4 lutego 2019 r. Zdaniem organu doręczenie kopii decyzji na wniosek strony nie stanowi jednak realizacji nakazu wynikającego z art. 211 Ordynacji podatkowej, a tym samym brak jest podstaw do uznania, że w tej dacie doręczono podatnikowi sporną decyzję. Organ podkreślił, że bez wpływu na powyższe pozostaje okoliczność stanu zdrowia pani M. O. Zarówno organy podatkowe, jak i doręczyciel nie są uprawnieni do oceny stanu zdrowia dorosłego domownika pod adresem wskazanym przez podatnika jako adres do doręczeń. Podatnik został pouczony o obowiązku powiadomienia organu o każdej zmianie swojego adresu dokonanej w ciągu 6 miesięcy od dnia zakończenia kontroli, jeżeli w jej toku ujawniono nieprawidłowości, co miało miejsce w sprawie. Pomimo przebywania często poza miejscem zamieszkania, podatnik nie wskazał nowego adresu do korespondencji, godząc się z konsekwencją doręczenia korespondencji pani M.O. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg od dnia 3 maja 2017 r. i upłynął z dniem 16 maja 2017 r. Odwołanie od decyzji zostało złożone w Urzędzie Skarbowy w dniu 11 lutego 2019 r., a zatem po 20 miesiącach od dnia upływu terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan P.G. wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 29 marca 2019 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania a także postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie norm procesowego prawa podatkowego zawartego w art. 120 i następnych oraz przepisów postępowania w zakresie doręczeń przewidzianych przez przepisy art. 144-154 Ordynacji podatkowej, w szczególności: - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie, takich jak prawidłowości doręczenia podatnikowi decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 kwietnia 2017 r., która została doręczona z naruszeniem zasady określonej w art. 145 § 1 oraz 149 Ordynacji podatkowej; - nieuwzględnienie wyjaśnień potwierdzonych zaświadczeniem lekarskim przez podatnika dotyczących poważnej choroby jego babci pani M. O.; - błędną interpretację i niewłaściwie zastosowanie art. 162 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 223 § 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Na podstawie § 2 punkt 1 art. 223, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W rozpoznawanej sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z 27 kwietnia 2017 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2013 r. została skutecznie doręczona na adres podatnika za pośrednictwem Poczty pełnoletniemu domownikowi (babci skarżącego) w dniu 2 maja 2017 r. (art. 149 Ordynacji podatkowej). Tym samym, termin do wniesienia odwołania od niej, obliczony z uwzględnieniem art. 12 § 1 i § 5 Ordynacji podatkowej, upłynął z dniem 16 maja 2017 r. Odwołanie zostało wniesione przez stronę w dniu 11 lutego 2019 r., a zatem po terminie. W takiej sytuacji organ odwoławczy, do którego trafiło odwołanie wraz z aktami sprawy, miał obowiązek zastosować art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Podkreślić trzeba, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob.: wyrok NSA z 8 lipca 2010 r. II FSK 372/09, LEX nr 786866). Treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje jednoznacznie, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy nie tylko jest uprawniony lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 1 października 2009 r., I FSK 854/08). Nie można nie zauważyć, że w treści skargi skarżący nie kwestionuje uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Podnosi, że złożył wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania podając okoliczności mające uprawdopodobnić brak jego winy w niedochowaniu terminu, a zatem zaskarżone postanowienie nie powinno zostać wydane. Argumentacja we wskazanym zakresie pozostaje jednak bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia. Rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 Ordynacji podatkowej jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2018 r. sygn. I FSK 291/17). W tym stanie rzeczy, skoro w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy obowiązany jest wydać postanowienie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, to zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.