I SA/Gd 1071/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-10-28

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Alicja Stępień, Joanna Zdzienicka - Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu prawa materialnego, który był podstawą wydania orzeczenia sądu administracyjnego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu prawa materialnego, który był podstawą wydania orzeczenia sądu administracyjnego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania jest dopuszczalna, jeśli została złożona w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 20 marca 2013 r., który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieujawnionych. Podstawą skargi o wznowienie było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. (SK 18/09), które stwierdziło niezgodność z Konstytucją art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stosowanego w sprawie. Po wznowieniu postępowania podatkowego przez organ, który uchylił swoje decyzje i umorzył postępowanie, sąd orzekł o uchyleniu własnego wyroku i umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r. w sprawie [...]; 2. umarza postępowanie; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 4 453 złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi M.M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego w sprawie [...] wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. dotyczącego skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r. w sprawie [...]; 2. umarza postępowanie; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 4 453 (cztery tysiące czterysta pięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygnaturze I SA/Gd 1326/12 oddalił skargę M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 września 2012 r. w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2006 r. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że zaskarżona w sprawie decyzja została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.). Sąd podzielił ustalenia organów skarbowych w zakresie wyliczenia przychodów ze źródeł nieujawnionych. Powyższy wyrok, w związku z odrzuceniem skargi kasacyjnej stał się prawomocny. Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1326/12, wskazując jako podstawię art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe - strona wniosła o wznowienie postępowania, uchylenie decyzji ostatecznej oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przypisanych. Skarżąca, uzasadniając złożony wniosek wskazała, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09 (Dz.U. z 2013 r., poz. 985) orzekł, że art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, 362, 596, 769, 1278, 1342, 1448, 1529 i 1540) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Strona podkreśliła, że zgodnie z art. 190 ust. 2-3 Konstytucji, wyżej wymieniona część orzeczenia Trybunału wchodzi w życie z dniem opublikowania go w Dzienniku Urzędowym, tj. w dniu 27 sierpnia 2013 r. Powyższa okoliczność stanowi samoistną przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 i 2 P.p.s.a. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi o wznowienie postępowania, bowiem w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. W ocenie organu wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie kwestionuje zakończonych postępowań podatkowych, a ma jedynie zastosowanie do postępowań podatkowych prowadzonych przez organy podatkowe (na podstawie uznanych za niekonstytucyjne przepisów), które nie zostały zakończone do daty wejścia w życie ww. orzeczenia. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie z uwagi na to, że przed wniesieniem skargi do tut. sądu – organ wznowił postępowanie podatkowe w tej sprawie. Decyzją z dnia 22 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości swoją decyzję ostateczną z dnia 28 września 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 29 września 2011 r. stwierdzając istnienie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p.") i umorzył postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1610/13 sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skargę o wznowienie postępowania należało uwzględnić. W świetle art. 272 § 1 P.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na zarzucie niekonstytucyjności podstaw wydanego orzeczenia. W takiej sytuacji, w myśl art. 272 § 2 P.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu. Stosownie do treści art. 281 P.p.s.a., na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. W przywołanym w podstawie skargi o wznowienie postępowania sądowego wyroku z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. SK 18/09, Trybunał Konstytucyjny uznał, że zastosowany w tej sprawie przepis art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 27 sierpnia 2013 r., poz. 985. Należy, zatem stwierdzić, że rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego jest dopuszczalna, bowiem w sprawie zachodzi ustawowa przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 272 § 1 P.p.s.a., a skarga o wznowienie została złożona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 272 § 2 P.p.s.a. Trzeba przy tym podkreślić, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10, art. 272 § 1 P.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Mając powyższe na uwadze należało wznowić postępowanie sądowe w tej sprawie. Zgodnie z art. 282 § 1 P.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Biorąc pod uwagę fakt, że orzekając w sprawie o sygn. I SA/Gd 1326/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zastosował, jako wzorzec sądowej kontroli decyzji, przepis art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzemieniu obowiązującym w 2006 r., którego niekonstytucyjność została stwierdzona w przywołanym wyroku TK z dnia 18 lipca 2013 r., SK 18/09, należało uchylić wyrok z dnia 11 marca 2010r. sygn. akt I SA/Gd 1326/12. Mając z kolei na uwadze fakt, że w wyniku wznowionego postępowania podatkowego, decyzją z dnia 22 maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości swoją decyzje z dnia 28 września 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 29 września 2011 r. i umorzył postępowanie w sprawie ustalenia stronie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. – dalsze postępowanie przed sądem stało się bezprzedmiotowe. Z tych powodów, stosowanie do art. 282 § 2 P.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 w zw. z art. 276 P.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. z 2011 r. nr 31, poz. 153). Sąd uznał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania dotyczy jedynie kosztów w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania i nie obejmuje kosztów w sprawie skargi na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło