I SA/Gd 1072/18

Dnia 14 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 września 2018 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu W piśmie z dnia 28 grudnia 2018 r. J.S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając złożony wniosek skarżący podał, że z uwagi na obszerność i wielowątkowość odpowiedzi na skargę zachodziła konieczność jej przeanalizowania przed uiszczeniem opłaty. W związku z otrzymaniem przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu i odpowiedź na skargę w okresie przedświątecznym, istniały problemy z uzyskaniem stosownej porady prawnej. Jak wskazał dalej wnioskodawca, niezwłocznie po jej uzyskaniu uiścił należny w sprawie wpis. Zdaniem strony istnieją podstawy do przywrócenia terminu, albowiem zwłoka w uiszczeniu opłaty była niewielka i spowodowana niemożnością uzyskania porady prawnej w okresie przedświątecznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest zatem łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Wskazać należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności, które miałyby przemawiać za stwierdzeniem, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od skargi miało charakter niezawiniony. Wnioskodawca uzasadniając brak swojej winy w terminowym uiszczeniu wpisu wskazał na konieczność skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej w związku z otrzymaną odpowiedzią na skargę oraz niemożnością jej szybkiego uzyskania z uwagi na przeciążenie kancelarii prawnych pracą w okresie przedświątecznym. To w konsekwencji miało powodować uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z treścią art. 219 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, iż wszelkie opłaty powinny być uiszczane w momencie wnoszenia do sądu pisma podlegającego opłacie. W przypadku nieuczynienia zadość temu obowiązkowi, strona jest wzywana do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Skutkiem nieuiszczenia opłaty lub uiszczenia jej po upływie ustawowego terminu jest pozostawienie pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania – ich odrzucenie. Należy podkreślić, że obowiązek uiszczenia wpisu od skargi ma charakter samoistny co oznacza, że nie jest on uzależniony od dokonania innych czynności procesowych np. uzupełnienia braków formalnych pisma czy udzielenia odpowiedzi na pismo organu; obowiązek ten jest bowiem związany jedynie z faktem wnoszenia pisma podlegającego opłacie. Za nieprawidłowe należy zatem uznać takie postępowanie, kiedy strona zobowiązana do uiszczenia opłaty powstrzymuje się z jej wniesieniem do czasu uzyskania stosownej porady prawnej w związku ze złożoną przez organ odpowiedzią na skargę. Konieczność uiszczenia wpisu od skargi istnieje niezalenie od tego, czy konsekwencją uzyskanej porady prawnej byłaby decyzja skarżącego o podtrzymaniu zarzutów skargi czy też o jej ewentualnym cofnięciu. Postępowanie skarżącego polegające na zaniechaniu uiszczenia opłaty i uzależnienie obowiązku wpłaty wpisu od konsekwencji płynących z udzielonej porady prawnej nie może zostać uznane za działanie niezawinione, uzasadniające przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd zwraca przy tym uwagę, że podstawą do uwzględnienia wniosku strony o przywrócenie terminu jest wykazanie, że do uchybienia terminowi doszło wskutek zaistnienia niezawinionych przez stronę okoliczności. Przesłanką tą nie jest natomiast przeświadczenie strony, że uchybienie terminowi było nieznaczne, a zatem nie mające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nawet bowiem jednodniowe uchybienie terminowi do dokonania czynności postępowania stanowi o bezskuteczności podjętej przez stronę czynności procesowej (art. 85 p.p.s.a.). Mając na uwadze poczynione ustalenia Sąd doszedł do wniosku, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o braku jej winy w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu. W związku z tym Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.