I SA/Gd 1084/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi "A" S.A. na postanowienie Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w dniu [...] przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów. Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia faktyczne: A Spółka Akcyjna (dalej jako "Spółka"), działając jako producent rolny wystąpiła w dniu 15 maja 2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał producentowi rolnemu płatności bezpośrednie do gruntów w pomniejszonej wysokości. Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego uchylił decyzję z [...] i odmówił producentowi rolnemu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów oraz nałożył sankcje w okresie trzech lat kalendarzowych. Decyzja ta została odebrana osobiście przez M.P., członka zarządu Spółki. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji w dniu 8 sierpnia 2007 r. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...], który to termin upłynął bezskutecznie w dniu 7 sierpnia 2007 r. Rozstrzygnięcie oparto na art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. Spółka wiosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie interesu prawnego Spółki przez uniemożliwienie wniesienia skutecznego odwołania. Ponadto zarzucono nieuwzględnienie wyjaśnień, co spowodowało przekroczenie terminu do wniesienia odwołania. Spółka wskazała, że wnosząc odwołanie była przeświadczona, że wniosła odwołanie w terminie, dokonała dalszych wyjaśnień w sprawie i tym samym będzie miała możliwość zmiany swej niekorzystnej sytuacji. Odpowiadając na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z dnia 5 marca 2008 r. Spółka podniosła dodatkowo, że zaskarżone postanowienie zostało skierowane nie do strony, ale do A.M., na adres w U. Tym samym także doręczenie tego postanowienia było nieprawidłowe. Ponadto wskazano, że organ administracyjny przed wydaniem zaskarżonego postanowienia podjął działania w kierunku merytorycznego rozstrzygnięcia odwołania, o czym świadczy pismo organu odwoławczego z dnia 21 sierpnia 2007 r. zawierające wezwanie do złożenia wyjaśnień i pouczające o przygotowaniu organu do wydania decyzji na podstawie już zebranego materiału dowodowego. Takie postępowanie organu naruszyło zdaniem strony art. 9 k.p.a. przez wprowadzenie strony w błąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia. Została ona bowiem skierowana i doręczona osobie fizycznej nie będącej stroną w sprawie. Stosownie do art. 29 k.p.a. stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W niniejszej sprawie A Spółka Akcyjna z siedzibą w O. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006. Stroną postępowania jest zatem niewątpliwie owa Spółka Akcyjna, mająca osobowość prawną. Oznacza to, że niezależnie od faktu, że spółka kapitałowa jest reprezentowana przez swoje organy, podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym, jak i w stosunkach cywilnoprawnych jest wyłącznie Spółka jako osoba prawna, nie osoby fizyczne wchodzące w skład jej organów. Stąd też adresatem wszelkich nakazów, czy zakazów może być jedynie osoba prawna, a nie członkowie jej zarządu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że wniosek wszczynający postępowanie został złożony przez Spółkę, ale postanowienie to skierowane zostało do członka zarządu tej spółki – pana A.M., na adres w U., podczas gdy siedziba Spółki mieści się w O. Ponadto ze zwrotnego poświadczenia odbioru postanowienia wynika, że przesyłka je zawierająca zaadresowana została do A.M. Art. 45 k.p.a. reguluje kwestię doręczania korespondencji osobom prawnym. Zgodnie z tym przepisem jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zaadresowanie przesyłki osobiście do członka zarządu skarżącej byłoby prawidłowe wówczas, gdyby został on ustanowiony pełnomocnikiem Spółki do doręczeń, jednakże w sprawie brak jest takich ustaleń. Skierowanie zatem zaskarżonego postanowienia nie do Spółki, lecz do jednego z członków jej zarządu, oraz doręczenie mu tego postanowienia stanowiło naruszenie art. 29 k.p.a. i art. 45 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.