I SA/Gd 1088/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-11-13

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Marek Kraus, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres zwolnienia z podatku rolnego, przyznany na podstawie ustawy o podatku rolnym, powinien być liczony od daty nabycia gruntów, czy od daty złożenia wniosku o przyznanie zwolnienia, w sytuacji gdy podatnik powołuje się na brak możliwości korzystania z nieruchomości z powodu przeszkód faktycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o podatku rolnym dotyczące zwolnień i ulg podatkowych muszą być stosowane w sposób ścisły. Okres zwolnienia z podatku rolnego, przyznany na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy, jest liczony od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawarto umowę sprzedaży gruntów, a nie od daty złożenia wniosku o przyznanie zwolnienia czy od momentu umożliwienia faktycznego korzystania z nieruchomości. Brak możliwości korzystania z nieruchomości z powodu przeszkód faktycznych nie stanowi podstawy do przesunięcia terminu stosowania zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący P.K. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą podatek rolny za 2014 rok. Skarżący argumentował, że okres zwolnienia i ulg podatkowych powinien być liczony od dnia umożliwienia mu dojazdu do zakupionych działek rolnych, ponieważ przez kilka lat nie mógł z nich korzystać z powodu zaorywania dróg dojazdowych i problemów z odpływem wody. Organy podatkowe uznały, że zwolnienie i ulgi zostały zastosowane prawidłowo, zgodnie z datą nabycia gruntów i złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego na 2014 rok oddala skargę. Burmistrz M. decyzją z dnia 4 lutego 2014 r. ustalił P. K. podatek rolny za 2014 r. w wysokości 10,- zł. Wysokość zobowiązania ustalono na podstawie danych z informacji złożonej przez podatnika, danych z ewidencji gruntów oraz zastosowano ulgę na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 i 6 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm., dalej jako "u.p.r.") tj. stosując do 31 marca 2014 r. zwolnienie a od 1 kwietnia 2014 r. obniżenie kwoty należnego podatku o 75%. Podatnik nie zgadzając się z powyższą decyzją, pismem z dnia 10 marca 2014 r. złożył odwołanie wskazując, że z powodu zaorywania dróg dojazdowych przez miejscowego rolnika nie mógł korzystać z zakupionych działek rolnych przez okres 3 lat (od 2009 do 2011 r.), w związku z tym okres zwolnienia i ulg z art. 12 ww. ustawy winien być liczony od dnia umożliwienia mu dojazdu do zakupionych działek. Po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 22 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P.K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że nie miał dostępu do nieruchomości rolnych, zatem zwolnienie z podatku i ulgi powinny być liczone od dnia umożliwienia dostępu i dojazdu do tych działek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. W dniu 13 listopada 2014 r. na rozprawie skarżący wskazał, że jego skarga dotyczy obowiązków burmistrza dotyczących umożliwienia dojazdu rolnikom do działek, które są zalewane wodą z uwagi na to, że rowy melioracyjne nie są konserwowane i całkowicie zarośnięte, co skutkuje brakiem odpływu wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc swoją rolę sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. Jak wynika ze złożonego oświadczenia do protokołu rozprawy z dnia 13 listopada 2014 r. skarżący nie kwestionuje wysokości zobowiązania podatkowego i sposobu jego ustalenia, a jedynie sam fakt wymiaru podatku i okres obowiązywania przysługującego mu zwolnienia z tytułu nabycia gruntów przeznaczonych na powiększenie gospodarstwa. Zgodnie z art. 1 u.p.r., opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie z art. 2. ust. 1. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Zgodnie z art. 3 ust. 1. pkt 1 podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2. Zasady ustalania wymiaru podatku rolnego reguluje rozdział 2 ustawy o podatku rolnym. Podkreślić należy, że podatek rolny jest podatkiem o charakterze majątkowym, co oznacza, że obowiązek jego zapłaty związany jest wyłącznie z samym faktem bycia właścicielem przedmiotów opodatkowania. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, że podatnik od 2009 r. pozostaje właścicielem gruntów o powierzchni 0,54 ha, położonych w m. D., gm. M., co oznacza że organy prawidłowo dokonały wymiaru podatku. Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe ustaliły wymiar podatku rolnego za 2014 r. uwzględniając fakt, że P.K. korzysta na podstawie decyzji Burmistrza M. z dnia 25 maja 2011 r. ze zwolnienia i ulg w podatku rolnym z tytułu powiększenia gospodarstwa rolnego. Zasady dotyczące zwolnienia i ulg wynikają z art. 12 ust. 1 pkt. 4 i ust. 3-8 oraz art. 13d ust. 1 i 3 ustawy o podatku rolnym i jako unormowania ustawowe muszą być stosowane w sposób ścisły. Zgodnie z art. 12 ust.1 pkt. 4 ww. ustawy zwalnia się od podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha m.in. będące przedmiotem prawa własności nabyte w drodze umowy sprzedaży. Na podstawie art. 12 ust. 3 u.p.r. okres zwolnienia wynosi 5 lat licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zawarto umowę sprzedaży gruntów. Po upływie okresu tego zwolnienia, stosuje się ulgę w podatku rolnym, polegającą na obniżeniu podatku w pierwszym roku o 75% i w drugim roku o 50%. Zwolnienie to jest przyznawane w drodze decyzji wydawanej na wniosek podatnika (art.13 d ust. 1 u.p.r.). Zgodnie z brzmieniem art. 13 d ust. 3 u.p.r. zwolnienia i ulgi podatkowe udzielone na wniosek podatnika stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek. Będące przedmiotem opodatkowania działki P.K. nabył dnia 24 marca 2009 r. w związku z czym okres zwolnienia tych działek od podatku rolnego przypada od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2014 r., a w związku z faktem, że wniosek o zastosowanie zwolnienia i ulg - podatnik złożył dnia 10 lutego 2011 r. zwolnienie to stosuje się od dnia 1 marca 2011 r., a jego termin upływa wraz z końcem wskazanego wyżej okresu zwolnienia tj. 31 marca 2014 r. Od dnia 1 kwietnia 2014 do 31 marca 2015 r. podatnikowi przysługuje ulga polegająca na obniżeniu podatku o 75%. Powyższe okoliczności uwzględnione zostały w decyzji Burmistrza M. z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie zwolnienia i ulgi od podatku rolnego gruntów nabytych oraz w będącej przedmiotem kontroli sądu decyzji Burmistrza M. z dnia 4 lutego 2014 r. ustalającej podatnikowi wysokość podatku rolnego za 2014 r. Ponadto jak wynika z zaskarżonej decyzji ustalona podatnikowi wysokość podatku rolnego za 2014 r. wynika z wymierzenia podatku za okres po upływie okresu zwolnienia, tj. od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. i pomniejszenia tego podatku o 75% z tytułu przysługującej podatnikowi ulgi. Zatem, jak słusznie wskazywało SKO ww. przepisy nie uwzględniają sytuacji, która pozwalałyby przesunąć w czasie stosowanie okresu zwolnienia ze względu na występujące przeszkody, na które powołuje się skarżący w rozpatrywanej sprawie. W związku z tym, iż nieruchomość została nabyta aktem notarialnym z dnia 24 marca 2009 r. okres zwolnienia z podatku przysługiwał od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2014 r. Zgodnie z brzmieniem art. 13d ust. 3 ustawy o podatku rolnym zwolnienia i ulgi stosuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek. P.K. z wnioskiem o przyznanie zwolnienia i zastosowania ulgi wystąpił 10 lutego 2011 r. w związku z tym zwolnienie przysługiwało od 1 marca 2011 r. do 31 marca 2014 r. Ponadto przepisy ustawy o podatku rolnym w art.12 ust. 6 przewidują po okresie zwolnienia ulgę polegającą na obniżeniu podatku w pierwszym roku o 75% i w drugim roku 50%. W niniejszej sprawie akta wskazują, że ulga taka (w wysokości 75%) przy ustalaniu podatku za rok 2014 w stosunku do P.K. została przez organ podatkowy zastosowana. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że organy podatkowe ustaliły zobowiązanie w podatku rolnym na rok 2014 zgodnie ze staniem faktycznym sprawy i w oparciu o obowiązujące przepisy prawa - stąd skarga jest niezasadna. Reasumując, skoro w sprawie niniejszej bezsprzeczne jest, że P.K. jest właścicielem użytków rolnych, to w świetle regulacji art. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. skarżący ma obowiązek zapłacenia podatku rolnego od tych gruntów. Na podstawie bowiem art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami gruntów. Sąd, nawiązując do argumentacji skarżącego, że w istocie jest on pozbawiony możliwości korzystania z działek rolnych podkreśla, że zwolnienie gruntów skarżącego z podatku rolnego nie jest możliwe z przyczyn podanych przez niego. Marginalnie sąd wskazuje, że skarżący w dniu 13 listopada 2014 r. na rozprawie oświadczył, że skarga dotyczy obowiązków burmistrza dotyczących umożliwienia dojazdu rolnikom do działek, wobec czego powinien wystąpić w tej sprawie do właściwych organów, bowiem okoliczności dotyczące braku dojazdu do działek rolnych nie obejmują przedmiotu postępowania i zakresu niniejszej sprawy administracyjnej, która dotyczy tylko i wyłącznie wymiaru podatku rolnego za 2014 r. i tylko w zakresie normowanym przez ww. ustawę o podatku rolnym, która nie przewiduje zwolnień z powodu niemożności korzystania z nieruchomości rolnej. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd uznał, że zaskarżone decyzje organów I i II instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło