I SA/Gd 1089/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2011 roku postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2017 r. złożonym na formularzu PPF, którego braki formalne zostały uzupełnione w dniu 18 września 2017 r. (data stempla pocztowego), skarżący A. K. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 1.671 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jest współwłaścicielem w ½ części budynku mieszkalnego, którego zakup w całości sfinansował kredytem, osiąga dochody z wynagrodzenia o pracę w wysokości 1.469 zł netto miesięcznie, na utrzymaniu ma dwoje małoletnich dzieci, ponosi stały wydatek z tytułu spłaty kredytu w kwocie około 630 zł. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego i zarządzeniem z dnia 26 września 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich złożonych przez wnioskodawcę zeznań podatkowych za rok 2016 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownego zaświadczenia w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego; b/ zaświadczenia od pracodawcy wnioskodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia netto za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją o wysokości dokonywanych potrąceń; c/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych (rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; d/ oświadczenia w przedmiocie pobierania przez wnioskodawcę świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczeń opiekuńczych) oraz świadczenia wychowawczego (500 plus) wraz z odpisami decyzji przyznających te świadczenia lub ich odmawiających lub zaświadczeniem właściwego organu potwierdzającego ich aktualną wysokość; w przypadku niepobierania przez wnioskodawcę świadczenia wychowawczego (500 plus) wskazania przyczyny nieubiegania się o nie alternatywnie wskazania osoby, która to świadczenie na dzieci (wykazane w rubryce nr 6 formularza PPF) pobiera; e/ dokumentu bankowego (zaświadczenia, harmonogramu spłaty kredytu) obrazującego wysokość aktualnego zadłużenia wnioskodawcy i wysokość spłacanych przez niego miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących wysokość jego innych zobowiązań (wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów); f/ oświadczenia, czy jest względem wnioskodawcy prowadzone postępowanie egzekucyjne, a jeżeli tak przedłożenia dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z jego majątku, w szczególności obrazujących aktualną wysokość egzekwowanych należności oraz rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych; g/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, itp.); h/ oświadczenia w przedmiocie nieruchomości, wskazanej w rubryce nr 7.1 formularza PPF, wskazania jej powierzchni i wartości oraz wyjaśnienia, czy pozostali współwłaściciele partycypują w kosztach jej utrzymania i w jakiej wysokości; i/ oświadczenia, czy matka dzieci wnioskodawcy płaci na nie alimenty, jeżeli tak, podania w jakiej wysokości oraz przedłożenia dokumentu na tę okoliczność (ugody, odpisu orzeczenia sądu, dowodów ich uiszczania), a jeżeli nie – wyjaśnienia, czy wnioskodawca ubiegał się o takie alimenty, a jeżeli nie, to dlaczego. Skarżący został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 29 września 2017 r. (potwierdzenie odbioru, k. 52). Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 2 października 2017 r. wniósł o przedłużenie o 14 dni terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów z uwagi na konieczność zgromadzenia i przeanalizowania obszernego materiału z udziałem skarżącego oraz sporządzenia na tej podstawie pisemnych oświadczeń przez skarżącego. Zarządzeniem z dnia 5 października 2017 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek pełnomocnika, o czym został on poinformowany w dniu 24 października 2017 r. (potwierdzenie odbioru). Pomimo przedłużenia terminu do przedłożenia dokumentów skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. Przypomnieć raz jeszcze należy, że obowiązkiem wnioskodawcy jest współpraca w zakresie udzielenia dodatkowych informacji, mających na celu weryfikację wskazanych we wniosku danych. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżący tego nie uczynił, co musi skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.