I SA/Gd 109/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant Agnieszka Zalewska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] którą odmówiono R.S. uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] wydanej przez Urząd Skarbowy w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby podał, iż decyzją z dnia [...]Urząd Skarbowy po przeprowadzeniu postępowania podatkowego określił R.S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie 22.927 zł, wysokość zaległości podatkowej w kwocie 11.900,80 zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie 1.157 zł. Podatnik nie skorzystał z przysługującego mu prawa do wniesienia w ustawowym terminie odwołania od przedmiotowej decyzji do organu drugiej instancji. W dniu 17 kwietnia 2003 r. R.S. złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek o zmianę dotychczasowej decyzji podnosząc, iż w zeznaniu podatkowym za rok 2001 wykazał limit wykorzystanych w latach poprzednich odliczeń z tytułu ulgi mieszkaniowej w wysokości zawyżonej, albowiem nie uwzględnił faktu rozwiązania w 1999 roku związku małżeńskiego. Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia 12 maja 2003 r. wszczął postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] mocą której odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, wobec stwierdzenia, iż po dniu wydania tej decyzji nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, nieznane organowi w dacie wydania decyzji wymiarowej z [...]. W dniu 8 sierpnia 2003 r. do urzędu skarbowego wpłynęło odwołanie R.S. od przedmiotowej decyzji, w którym zarzucił organowi podatkowemu błędne ustalenia, a w szczególności niezasadne przyjęcie, iż nie wyszły na jaw nowe okoliczności sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej – jak wskazano powyżej – nie uwzględnił odwołania – a uzasadniając utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podał: Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Wymaganą treścią przytoczonego przepisu przesłanką wznowienia postępowania podatkowego jest konieczność kumulatywnego spełnienia dwóch warunków: - ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, - organ podatkowy w trakcie prowadzonego postępowania nie wiedział o istnieniu tych faktów lub dowodów. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nie znanych organowi podatkowemu, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału sprawy nie wynikały, na co uwagę zwrócił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1454/99. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej podał, że na określenie wysokości przysługującego podatnikowi w danym roku podatkowym limitu odliczeń z tytułu ulgi mieszkaniowej mają wpływ trzy podstawowe elementy: wysokość odliczeń dokonanych z tego tytułu w latach poprzednich, w przypadku małżonków sposób rozliczenia rocznego podatku w latach poprzednich, w których dokonywano odliczeń (łącznie lub odrębnie), a także stan cywilny podatnika w roku podatkowym, dla którego ustalany jest limit. Odwołując się do akt sprawy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż w dacie wydania decyzji określającej R.S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok organowi podatkowemu znane były wszystkie okoliczności determinujące wysokość limitu odliczeń z tytułu ulgi mieszkaniowej przysługującego podatnikowi w rozpatrywanym roku podatkowym. Natomiast fakt błędnego ustalenia wysokości tego limitu w decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] nie wypełnia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w szczególności zaś nie stanowi nowej okoliczności faktycznej "nie znanej organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji". W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej R.S. wniósł o jej uchylenie. Podniósł, iż okoliczność rozwiązania przez niego związku małżeńskiego, nie mogła być znana organowi z uwagi na to, że urząd skarbowy nie był informowany o tym przez zainteresowanego, aż do momentu złożenia przez niego wniosku o wznowienie postępowania z dnia 16.04.2003 r. Organ podatkowy nie miał dostępu do żadnych źródeł informacji ani też dokumentów, które ujawniałyby tę okoliczność przed złożeniem w/w wniosku. W ocenie skarżącego zaistniała zatem sytuacja, w której spełnione zostały przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, co do wznowienia postępowania z uwagi na wyjście na jaw istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Dyrektor Izby podał, iż okoliczność rozwiązania związku małżeńskiego przez podatnika była znana organowi, albowiem na wezwanie tego organu podatnik przedłożył w dniu 10.12.2002 r., między innymi kserokopię dowodu osobistego z adnotacją Urzędu Stanu Cywilnego potwierdzającą tę okoliczność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd bada zaskarżoną decyzję pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie ostatecznych decyzji podatkowych. Temu celowi służy instytucja wznowienia postępowania (art. 240-246 Ordynacji) i instytucja stwierdzenia nieważności (art. 247-252 Ordynacji), a także możliwość uchylenia lub zmiany decyzji prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (art. 253-257 Ordynacji). Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie wad samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. – II SA 1241/98, LEX nr 41894). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej istnieje możliwość wznowienia postępowania, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który tę decyzję wydał. W związku z powyższym powiedzieć należy, że wzruszenie decyzji będzie możliwe jeżeli: 1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania, 2) dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, 3) dowód lub okoliczność musi istnieć w dniu wydania decyzji, 4) dowód lub okoliczność nie może być znana organowi, który wydał ostateczną decyzję. Skarżący składając wniosek inicjujący przedmiotowe postępowanie oparł go na nowej – jego zdaniem – okoliczności faktycznej, tj. fakcie rozwiązania związku małżeńskiego przez skarżącego, który nie mógł być znany temu organowi, z uwagi na to, iż urząd skarbowy nie był o tym informowany przez zainteresowanego aż do momentu złożenia przez niego wniosku o wznowienie postępowania z dnia 16.04.2003 r. Skarżący podkreślił, że organ nie miał dostępu do żadnych źródeł informacji ani też dokumentów, które ujawniłyby tę okoliczność przed złożeniem przedmiotowego wniosku. Powyższe twierdzenia skarżącego nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym przez organ podatkowy materiale dowodowym. Skarżący bowiem składając na wezwanie urzędu skarbowego w dniu 10.12.2002 r. dokumenty, złożył również kserokopię dowodu osobistego z uwidocznioną adnotacją USC o rozwiązaniu związku małżeńskiego skarżącego z D.S. z dniem 19.11.1999 r. Tym samym poinformował organ podatkowy I instancji o tej okoliczności. Zatem okoliczność ta była znana urzędowi skarbowemu przy podejmowaniu decyzji z dnia [...]. Stwierdzić należy, że odmienna, a nawet błędna, ocena dowodu, który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Taki pogląd został zaprezentowany między innymi w wyroku WSA z 31.05. 2004 r., w sprawie III SA 134/03 POP 2005/3/61, który – jak wynika z uzasadnienia skargi, a w szczególności z przywołanego przez skarżącego orzeczenia NSA z dnia 26.04.2000 r. w sprawie III SA 1454/99, w świetle którego istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli moment udostępnienia go organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu wynika, skarżący podziela. Przyjęcie zatem przez organ limitu odliczeń z tytułu ulgi mieszkaniowej w nieprawidłowej wysokości, w świetle powyższego nie stanowi przesłanki umożliwiającej uchylenie decyzji w trybie wznowienia. Reasumując fakt rozwiązania związku małżeńskiego skarżącego znany był organowi w dacie wydawania ostatecznej decyzji określającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. Podnieść jeszcze należy, że okolicznościami faktycznymi w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej są okoliczności dotyczące stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenia niezależne od treści przepisów prawa. Do okoliczności takich nie należy natomiast dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa lub ich interpretacja. Dokonaną oceną organ jest związany i ani zmiana tej oceny, ani odmienna ocena przez stronę faktów, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi wydającemu decyzję, nie uzasadniają wznowienia postępowania (por.: wyrok NSA z dnia 15 września 1987 r., IV SA 436/87). Mając na uwadze przedstawioną argumentację nie można zgodzić się z zarzutami naruszenia przepisów postępowania podatkowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Postępowanie przeprowadzono zgodnie z przepisanymi wymogami procesowymi. Było poprawne merytorycznie. Uzasadnienie faktyczne decyzji odzwierciedlało zebrany materiał dowodowy i pozwoliło na ocenę decyzji pod kątem ich zgodności z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi i w związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. AR