I SA/Gd 109/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 listopada 2011 r. Nr PD-1II/4218-0018/11MG w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 2 marca 2012 r., złożonym na formularzu PPPr, którego braki uzupełniono w dniu 5 kwietnia 2012 r. (data stempla pocztowego) A Sp. z o.o. w G. (dalej jako "spółka") zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym przez spółkę oświadczeniem o majątku i dochodach zakończyła ona ostatni rok obrotowy zyskiem bilansowym w wysokości 230 411,50 zł, wartość jej środków trwałych wynosi 0 zł, nie posiada środków pieniężnych na prowadzonych dla niej rachunkach bankowych. W uzasadnieniu wniosku podano, że wykazany zysk bilansowy za 2010 r. został przeksięgowany na kapitał zapasowy spółki, wskazano też, że od 1 stycznia 2011 r. do chwili obecnej spółka nie uzyskała żadnego przychodu, okresie od 1 stycznia do 31 października 2011 r. nastąpił całkowity brak sprzedaży, spółka nie zatrudnia pracowników, jej rachunki bankowe są zajęte, podobnie jak wszelkie wpłaty do kasy spółki. Uznając, że zawarte we wniosku oświadczenie strony jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, referendarz sądowy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2012 r. poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: odpisu zeznania podatkowego za 2011 r., sprawozdania finansowego za 2011 r., wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy, dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy, dowodów dotyczących aktualnie prowadzonej egzekucji z majątku spółki, dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów). W odpowiedzi na powyższe wezwanie spółka przedłożyła odpisy: zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (CIT-8) za 2010 r., bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2010 r., rachunku zysków i start sporządzonego za okres 01.01.2010–31.12.2010 r., informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za rok 2010, ewidencji wyposażenia (środków trwałych) amortyzowanych (umarzanych) jednorazowo za 2010 r., zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia 19 stycznia 2011 r., deklaracji VAT-7 za lipiec, sierpień i wrzesień 2011 r., zbiorczego zestawienia obrotów i sald za październik 2011 r., zestawienia zapisów na kontach ksiąg pomocniczych za miesiące od stycznia do października 2011 r., zaświadczenia z dnia 21 listopada 2011 r. w przedmiocie wysokości przychodu, kosztów i straty bilansowej za okres od 01.01.2011 r. do 31.10.2011 r. Postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 109/12 referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, stwierdzając, że spółka nie wykonała w sposób prawidłowy wystosowanego do niej wezwania, ponieważ nie przedłożyła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację finansową. W uzasadnieniu podkreślono, że spółka została zobligowana do przedłożenia sprawozdania finansowego i zeznania podatkowego za 2011 r., czego nie uczyniła przedkładając w zamian ww. dokumenty za 2010 r. Nadto pomimo wezwania spółka uchyliła się od przedstawienia wyciągów z prowadzonych dla niej rachunków bankowych wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryce 9 formularza PPPr), jak również dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy. Brak było również dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia spółki. W złożonym sprzeciwie spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zdaniem spółki ocena jej sytuacji majątkowej została dokonana niewłaściwie. Zarząd spółki we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył bowiem przecież, że spółka od dnia 1 stycznia 2011 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, co w dalszym ciągu nie uległo zmianie. Rachunki spółki nie wykazują jakichkolwiek obrotów, spółka za 2011 r. wykazała stratę bilansową w wysokości 14 910 zł i również za okres od 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 maja 2012 r. nie osiąga jakichkolwiek przychodów, ponosząc jedynie koszty. Do sprzeciwu dołączono: zeznanie podatkowe za 2011, w którym wykazano, iż spółka we wskazanym roku poniosła stratę w wysokości 14 910 , 91 zł (przy osiągniętym przychodzie 16 100, 55 zł i poniesionych kosztach w wysokości 31 011, 46 zł) oraz sporządzone przez odpowiedzialne za prowadzenie księgowości spółki biuro rachunkowe zaświadczenie, w którym wskazano, ze w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 maja 2012 r. spółka poniosła koszty w wysokości 16 000 zł, nie rejestrując jednoczenie jakichkolwiek przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przywołany przepis regulujący instytucję prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. W świetle powołanych uregulowań osobę prawną można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem – co wymaga podkreślenia – to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu przedłożone wraz ze sprzeciwem dwa dokumenty nie uzupełniły zebranego w sprawie materiału w sposób, który umożliwiły dokonanie pełnej oceny sytuacji finansowej spółki. Pomimo wiedzy jakiego rodzaju dokumenty są konieczne dla dokonania tego rodzaju oceny, co wyszczególniono w skierowanym do spółki wezwaniu, spółka w dalszym ciągu nie przedłożyła m.in. aktualnych wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, co skutkuje nie wyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak podkreślono wyżej, wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy jest bowiem sprawą zainteresowanego, a Sąd nie jest uprawniony do zastępowania go w tym zakresie i domniemywania okoliczności nie wynikających z przedłożonych przez spółkę dokumentów. Brak przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych ma w przedmiotowej sprawie szczególne znaczenie, zaważywszy, iż wbrew twierdzeniom spółki w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą (działalność nie została wyrejestrowana), co nie wyklucza, że spółka może dysponować środkami zgromadzonymi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wobec braku przedłożenia stosownych dokumentów, spółka uniemożliwiła Sądowi zweryfikowanie tej okoliczności. W szczególności Sąd nie posiada wiedzy, czy zgodnie z twierdzeniami strony skarżącej posiadane przez nią rachunki bankowe są aktualnie zajęte w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Z tych względów uznano, że skarżąca spółka nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.