I SA/Gd 1095/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 9 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym z uwagi na uchylenie się przez skarżącego od obowiązku przedłożenia dokumentów zawierających szczegółowe informacje dotyczące jego sytuacji finansowej, a także potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Postanowienie to stało się prawomocne w związku z utrzymaniem go w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. Wyrokiem z dnia 9 maja 2017 r. WSA w Gdańsku oddalił skargę. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 20 lipca 2017 r., skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w zakresie częściowym, wskazując że wnosi o ustanowienie radcy prawnego celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką. Małżonkowie obecnie nie posiadają żadnych nieruchomości – dom o powierzchni 200 m2 i wartości 1.800.000 zł, który skarżący wykazał w oświadczeniu z dnia 10 października 2016 r. został sprzedany w drodze licytacji komorniczej (dowód: kopia postanowienia Sądu Rejonowego [...] o przysądzeniu prawa własności). Małżonkowie bezumownie zajmują ww. nieruchomość, za którą ponoszą opłaty za energię elektryczną, wodę oraz wywóz nieczystości w kwocie około 660 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada rachunku bankowego, zaś jego małżonka nie posiada środków na koncie bankowym – saldo posiadanego przez nią rachunku w okresie od 27 marca do 25 lipca 2017 r. było ujemne. Skarżący obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (w oświadczeniu z dnia 10 października 2016 r. zadeklarował dochody z tzw. prac dorywczych na poziomie około 1.500 zł). Osobą bezrobotną jest także jego małżonka, której na okres od 12 kwietnia do 8 października 2017 r. przyznano zasiłek z tego tytułu w kwocie 831 zł brutto przez pierwsze 90 dni, zaś w pozostałym okresie wysokość zasiłku wynosiła 652,60 zł brutto. Małżonkowie korzystają z pomocy finansowej, która wynosi około 320 zł miesięcznie oraz rzeczowej, polegającej na zakupie obuwia, odzieży, produktów spożywczych i kosmetyków, jakiej udzielają im ich rodzice (dowód: oświadczenia matki małżonki skarżącego oraz ojca skarżącego). Skarżący zobowiązany jest do uiszczania alimentów na rzecz małoletniego syna w kwocie 500 zł miesięcznie (dowód: kopia postanowienia Sądu Rejonowego [...]). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przypomnieć należy, że przedmiotowy wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym w niniejszej sprawie. Wniosek ten został złożony po prawomocnym rozpoznaniu uprzednio złożonego przez skarżącego wniosku w tym przedmiocie, o tożsamym do poprzednio zgłoszonego zakresie. W tej sytuacji przedmiotowy wniosek podlega ocenie przez pryzmat kryteriów wskazanych w art. 165 p.p.s.a., tj. przepisu uzależniającego uchylenie bądź zmianę postanowień niekończących postępowania w sprawie od stwierdzenia zmiany okoliczności sprawy. Przyjęty w art. 165 p.p.s.a. mechanizm uchylania lub zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie (do takich zaś postanowień należy postanowienie w sprawie prawa pomocy) wskazuje na możliwość dokonania ponownej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy w aspekcie przyznania mu prawa pomocy. Warunkiem tego jest przedstawienie w nowym wniosku okoliczności, które wystąpiły już po prawomocnym orzeczeniu a nadto w sposób istotny wpływają na podjętą wcześniej ocenę istnienia przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Innymi słowy okoliczności wskazujących, że nastąpiła taka zmiana w sytuacji majątkowej lub rodzinnej wnioskodawcy, że pożądanym byłoby zweryfikowanie poprzednio wydanego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Zatem formułując ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy strona powinna wykazać, że od poprzedniego prawomocnego orzeczenia wystąpiły zmiany w jej sytuacji majątkowej i w związku z tym spełnia ona przesłanki udzielenia prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia z 19 kwietnia 2016 r., I GZ 263/16, publ. na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym referendarz sądowy rozpoznając ponowny wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym był zobowiązany dokonać oceny poprzednio złożonego wniosku o prawo pomocy w tym zakresie, co do którego wypowiedział się już prawomocnie oraz wniosku inicjującego niniejsze postępowanie. Odnosząc powyższe wnioski na grunt rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że skarżący wykazał, że od złożenia poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy jego sytuacja majątkowa, która w tym postępowaniu została przez niego udokumentowana, pogorszyła się na tyle, że uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i obecnie nie osiąga żadnych dochodów. Małżonkowie do dnia 8 października 2017 r. utrzymywali się wyłącznie z zasiłku dla bezrobotnych. Jedyny majątek, jaki posiadali – dom jednorodzinny został sprzedany w drodze licytacji komorniczej. Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności ani środków na rachunku bankowym. Z uwagi na trudną sytuację korzystają z pomocy finansowej i rzeczowej, której udzielają im ich rodzice. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że zaistniały podstawy do zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy i na podstawie art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.