I SA/Gd 1096/96

Na tle powszechności obowiązku podatkowego, który polega nie tylko na płatności podatków, ale także płatności w terminie, zastosowanie dobrodziejstwa z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności. Takimi okolicznościami, w szczególności w przypadku podatku od towarów i usług, nie mogą być zwykłe, niczym nie usprawiedliwione opóźnienia w ściągalności opodatkowanych należności podatnika od jego kontrahentów. Opóźnienia innych podmiotów gospodarczych podatnik winien zwalczać środkami przewidzianymi w prawie cywilnym i dopiero wtedy, gdyby wykazał, że środki te były bezskuteczne /np. bezskuteczność egzekucji zasądzonych należności/, można byłoby uznać, iż powstał stan uzasadniający zastosowanie cytowanego art. 22 ust. 1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za bezzasadną. Oczywiście okoliczności zaistniałe po wydaniu zaskarżonej decyzji przytoczone w odpowiedzi na skargę, nie mogły być brane pod rozwagę przez Sąd przy ocenie zasadności skargi. Dla negatywnej jej oceny wystarczało jednak podzielenie samych podstaw decyzji Izby Skarbowej. Uwzględnianie wniosku podatnika z art. 22 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych o rozłożenie płatności podatku na raty pozostawione jest uznaniu administracyjnemu organów podatkowych. To zaś powoduje ograniczoną kontrolę sądową zapadających w tym przedmiocie decyzji, spod kontroli sądowej, bowiem wymyka się samo uznanie administracyjne. Wbrew twierdzeniom skarżącej decyzji Izby Skarbowej nie można przypisać naruszenia przepisów prawa procesowego i nie można też jej przypisać dowolności. Zarzut naruszenia art. 7 Kpa jest chybiony. W istocie bowiem sprowadza się on do kwestionowania prawa organu podatkowego do wydania decyzji odmownej. Niezależnie od powyższych uwag decyzję odmowną należy uznać za w pełni usprawiedliwioną merytorycznie. Zgodzić się trzeba bowiem, że na tle powszechności obowiązku podatkowego, który polega nie tylko na płatności podatków, ale także płatności w terminie, zastosowanie dobrodziejstwa z art. 22 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności. Takimi okolicznościami, w szczególności w przypadku podatku od towarów i usług, nie mogą być zwykłe, niczym nie usprawiedliwione opóźnienia w ściągalności opodatkowanych należności podatnika od jego kontrahentów. Opóźnienia innych podmiotów gospodarczych podatnik winien zwalczać środkami przewidzianymi w prawie cywilnym. I dopiero wtedy, gdyby wykazał, że środki te były bezskuteczne /np. bezskuteczność egzekucji zasądzonych należności/, można byłoby uznać, iż powstał stan uzasadniający zastosowanie cytowanego art. 22 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji wyroku /art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.