I SA/Gd 1097/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-01-31

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej prawomocnym postanowieniem zwolniona od tych kosztów. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co należy ocenić na podstawie jej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Referendarz sądowy rozpoznał wniosek J. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca wcześniej został już zwolniony od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2011 r. ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie radcy prawnego. Referendarz umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów jako bezprzedmiotowe i przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, oceniając sytuację materialną wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 stycznia 2011 r. przyznano J. Z. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2011 r. (data stempla pocztowego) skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący ww. postanowieniem został już zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowodaministracyjnego. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika wskazać zaś należy, że okoliczność, iż korzysta on ze zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie radcy prawnego dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trojgiem uczących się dzieci, pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, źródłem utrzymania rodziny jest przyznany wnioskodawcy na okres od 13 sierpnia 2010 r. do 12 sierpnia 2011 r. zasiłek dla bezrobotnych wypłacany w kwocie 582,70 zł netto, wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę, którego średnia miesięczna wysokość wynosi 1.269,57 zł netto, zasiłek rodzinny w kwocie 182 zł oraz stypendium socjalne przyznane studiującej w innym mieście córce w kwocie 360 zł, małżonkowie nie posiadają jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, pojazdów mechanicznych, zajmowany przez nich dom o powierzchni 98 m2 stanowi własność dzieci, poza bieżącymi kosztami związanymi z eksploatacją domu oraz opłatami za media, do których zaliczono opłaty za wodę, energię elektryczną, wywóz śmieci, internet i telefon, podatek od nieruchomości oraz zakup opału ponoszą dodatkowe wydatki związane ze spłatą pożyczki zaciągniętej w dniu 19 maja 2010 r. na remont łazienki, której miesięczna rata wynosi około 300 zł oraz kształceniem dzieci, w tym opłatami za akademik córki w kwocie 274,50 zł, zakupem podręczników i biletów miesięcznych. Przedstawiony we wniosku stan dochodów i majątku skarżącego oraz członków jego rodziny, jak również wysokość ponoszonych przez niego kosztów związanych z utrzymaniem nie budzi wątpliwości. Okoliczności te zostały udokumentowane przez skarżącego w postępowaniu z wniosku z dnia 22 listopada 2010 r. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 1077/10 oraz I SA/Gd 1078/10 i na dzień wydania niniejszego postanowienia nie uległy one zmianie. Wobec powyższego uznano, iż skarżący wykazał zasadność złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że nie ma on realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia nie tylko wysokość miesięcznych dochodów pięcioosobowej rodziny (2.394,27 zł), które bez wątpienia nie pozwalają na poczynienie oszczędności, ale również okoliczność korzystania ze świadczeń pomocy społecznej, czy też konieczność zaciągania pożyczek celem poprawy swoich warunków bytowych. Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło