I SA/Gd 1098/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. z dnia 25 marca 2002 Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2000 i 2001 rok oddala skargę Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2001 r. podatnik "A" sp. z o.o. z siedzibą w B. wystąpił do Burmistrza Miasta B. z wnioskiem o umorzenie podatku od nieruchomości za okres od 15 lipca 2000 r. do 31 grudnia 2000 r. od położonej w N. w gminie B. nieruchomości nr [...]. Jednocześnie spółka wniosła o zaniechanie naliczania podatku od tej nieruchomości za 2001 r. We wniosku wskazano, iż postanowieniem z dnia 23 lutego 2000 r. Sąd Rejonowy w S. zatwierdził układ z wierzycielami spółki. Wobec faktu utraty płynności finansowej spółka wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, który postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2000 r. został oddalony przez Sąd z uwagi na brak wystarczającego dla pokrycia kosztów postępowania upadłościowego majątku spółki. Okoliczności te. Zdaniem podatnika, uzasadniają z kolei przyznanie wnioskowanej ulgi, z uwagi na faktyczny brak jakichkolwiek środków, pieniężnych jak i majątku trwałego, wystarczających dla wywiązania się przez spółkę z ww. zobowiązań podatkowych. Dodatkowo podatnik wyjaśnił, iż na objętej podatkiem nieruchomości w N. nigdy nie prowadzono działalności gospodarczej, a rozpoczętą na niej inwestycję budowlaną przerwano z uwagi na trudności finansowe spółki. Decyzją z dnia 16 stycznia 2002 r. Burmistrz Miasta B., po ponownym rozpoznaniu sprawy, działając m.in. na podstawie art. 67 § 1 a/ O.p. odmówił podatnikowi umorzenia podatku od nieruchomości za lata 2000 i 2001 w kwocie 2.782,20 zł. W uzasadnieniu organ podatkowy I instancji wskazał, iż podniesione przez podatnika argumenty dotyczące trudnej sytuacji finansowej spółki nie są wystarczające dla przyznania wnioskowanej ulgi, nie wypełniając koniecznej przesłanki wystąpienia w sprawie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Od decyzji tej podatnik złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia, z uwagi na niedokonanie przez organ oceny aktualnej sytuacji spółki, w tym brak jakiegokolwiek odniesienia się do podniesionych w tym zakresie przez podatnika argumentów. Tym samym organ w ogóle nie rozpatrzył czy w przedmiotowej sprawie wystąpił ważny interes podatnika czy też nie, zgodnie natomiast z wyrokiem NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt III SA 830/00 dla podjęcia pozytywnej decyzji o umorzeniu, wystarczającą przesłanką jest już sam wzgląd na ważny interes podatnika, niezależnie od kwestii interesu publicznego. Końcowo spółka po raz kolejny podkreśliła, iż złożony przez nią wniosek należy uznać za uzasadniony, mając na uwadze, iż okoliczność oddalenia przez Sąd wniosku o ogłoszenie upadłości w sposób jednoznaczny potwierdziła brak możliwości zaspokojenia wierzycieli spółki. Decyzją z dnia 25 marca 2002 r., wydaną w trybie art. 233 § l pkt l O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, iż niepowodzenia gospodarcze spółki nie mogą stanowić podstawy dla przyznania ulgi. Z prowadzeniem działalności gospodarczej nieodłącznie związane jest bowiem ryzyko, które podatnik winien sobie każdorazowo uświadamiać, podejmując działania kształtujące przecież w konsekwencji jego własną sytuację finansową. Tym samym organ wskazał, iż brak jest podstaw aby poprzez instytucję umorzenia rekompensować ze środków budżetowych niepowodzenia gospodarcze spółki, co byłoby krzywdzące wobec innych przedsiębiorców, terminowo wywiązujących się z obciążających ich zobowiązań podatkowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie decyzji organu podatkowego II instancji. Skarżąca spółka podkreśliła, iż wbrew twierdzeniom organu odwoławczego odmowy umorzenia podatku nie uzasadnia interes publiczny, generowanie bowiem nowych należności, przy jednoczesnej świadomości ich nieściągalności, nie wpłynie ani na pozyskanie w ten sposób nowych środków do budżetu jak i nie ułatwi ewentualnych prób podjęcia przez spółkę prowadzonej uprzednio działalności. Skarżąca spółka podkreśliła ponadto, iż stała się ona niewypłacalna na skutek niezawinionych przez nią okoliczności, tracąc jednocześnie możliwość zarobkowania, co stanowiło wystarczającą podstawę dla przyznania jej przez organy podatkowe wnioskowanej ulgi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie: podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy podkreślił dodatkowo, iż wbrew twierdzeniom skargi instytucja umorzenia zaległości podatkowych nie stanowi instrumentu mającego służyć pobudzaniu rozwoju działalności gospodarczej regionu. Stosownie do treści art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późno zm.;) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Stosownie do art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Użyte przez ustawodawcę pojęcie może oraz w przypadkach uzasadnionych świadczy, że mamy tu do czynienia z uznaniem administracyjnym a to oznacza, że organ administracyjny przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia. Przyznana organowi swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza w żadnej mierze dowolności. W celu prawidłowego orzeczenia organ administracji obowiązany jest zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. W niniejszej sprawie nie dopatrzono się naruszenia przez organy podatkowe ciążących na nich obowiązków. Sąd administracyjny podkreśla, że powołanie się skarżącej spółki na utratę płynności finansowej i złożenie przez zarząd spółki wniosku o ogłoszenie upadłości nie stanowią o automatycznej zasadności wniosku o umorzenie należności podatkowych. Wielokrotnie orzecznictwo sądowe podkreśla to, iż ustawodawca dokonał tak zapisu dotyczącego instytucji umorzenia, iż należy ją traktować jako wyjątkową sytuację a nie zasadę postępowania; zasadą jest bowiem płacenie podatków i tylko nadzwyczajne przypadki mogą stanowić przesłankę do jej stosowania. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 października 1995r. w sprawie SA/Kr 1343/95 (LEX nr 27014 ), iż sam fakt pozostawania przez daną jednostkę gospodarczą w stanie upadłości ( w tej sprawie oddalono wniosek skarżącego o ogłoszenie upadłości) nie przesądza o umorzeniu należnych od niej należności podatkowych. Ocena tych przypadków należy do organu podatkowego. Zakres sądowej kontroli w niniejszej sprawie sprowadza się wyłącznie do kontroli uzasadnienia stanowiska organu wydającego zaskarżoną decyzję a nie uznanie samo w sobie. Dokonując tak określonej kontroli stwierdzić należy zasadność odmowy umorzenia zaległości. Podobnie za tym stanowiskiem przemawiają argumenty samego skarżącego. Nie może obciążać Skarbu Państwa fakt, że przychody z działalności gospodarczej nie osiągnęły spodziewanych wysokości. Brak odpowiednich obrotów jakich spodziewa się każdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą nie jest przesłanką jaką ustawodawca wprowadził redagując art. 67 Ordynacji podatkowej. Powyższego nie zmienia opis sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego zawarty w postanowieniu Sądu Rejonowego w S. z dnia 9 sierpnia 2000r. w sprawie U-21100. Nietrafione inwestycje czy niepowodzenia w prowadzonej działalności gospodarczej stanowiące konsekwencję podjętych przez zarząd spółki decyzji gospodarczych nie może w żadnej mierze skutkować obowiązkiem umorzenia należności podatkowych i być rekompensowane ze środków budżetowych. Przywołany przez skarżącego wyrok NSA z dnia 31 maja 2001r. ( sygn. akt III SA 830/00) wydany został przy odmiennym stanie faktycznym, w którym to podatnik brał czynny udział w spłacie zobowiązania podatkowego; skarżący zaś nie tylko, że od lipca 2000r. nie złożył deklaracji ale również nie ujawnił utraty statusu pracy chronionej. NSA w uzasadnieniu przywołanego przez skarżącego wyroku wskazał, że oceniając ważny interes podatnika należy mieć na względzie całokształt jego sytuacji, także w aspekcie rzetelności w wypełnianiu wcześniej zobowiązań wobec państwa. Sąd podziela wyrażony pogląd, iż interes publiczny to nie tylko potrzeba zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, ale także ograniczenie jego ewentualnych wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych czy pomoc z opieki społecznej ale jednocześnie NSA podkreślił, iż należy mieć na uwadze postawę podatnika, który podjął wiele działań stanowiących znaczne obciążenie dla rodziny aby spłacić należności oraz że wystąpił jedynie o umorzenie odsetek. Reasumując: 1/ niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej, na które powołuje się skarżący, nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości. Również nie stanowi podstawy do umorzenia fakt podjęcia nietrafionej gospodarczo inwestycji; 2/ niewiedza, brak doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej nie stanowią o ważnym uzasadnionym interesie podatnika lub interesie publicznym, o którym mowa w art. 67 § l Op. Każdy kto podejmuje działalność gospodarczą, dbając o swój interes winien podejmować decyzje w sposób przemyślany, zgodny z prawem mając przy tym na uwadze konieczność ponoszenia obciążeń podatkowych tym bardziej, że podatek od nieruchomości jest podatkiem, majątkowym. Z tych też względów stwierdzić należy, że organy podatkowe w sposób prawidłowy, zgodny z zasadą swobodnej a nie dowolnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), oceniły stan faktyczny przedmiotowej sprawy, który nie wskazuje na istnienie ważnego interesu podatnika czy interesu publicznego uzasadniającego umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.