I SA/Gd 1099/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej osobistą odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzy PPF w dniu 30 kwietnia 2008 r., którego braki zostały uzupełnione w dniu 5 czerwca 2008 r., J. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę uzyskuje on dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 1.900 zł brutto, nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, w jego małżeństwie od 2001 r. istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, dlatego, jak podał, nie ma wiedzy o majątku małżonki, która nie udziela mu informacji na ten temat. Małżonkowie mają na utrzymaniu dwoje dzieci i ponoszą wspólnie koszty utrzymania mieszkania, które wnioskodawca określił na kwotę 1.080 zł miesięcznie (na którą składają się czynsz, opłata za energię elektryczną, gaz oraz telefon), jednakże pomimo to wnioskodawca nie wskazał małżonki w rubryce przeznaczonej dla wpisania osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, a w konsekwencji nie podał też w kolejnych rubrykach formularza składników jej majątku i źródeł oraz wysokości osiąganego przez nią dochodu. W tym miejscu wskazać należy, iż w poprzednim wniosku (złożonym przez skarżącego w niniejszej sprawie w dniu 15 listopada 2007 r.) choć ujął on swoją małżonkę wśród osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, to również nie wskazał ani jej dochodu ani składników posiadanego przez nią majątku, tłumacząc, że nie posiada dokładnych danych na ten temat. Powyższy wniosek został rozpoznany negatywnie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 lutego 2008 r., gdyż wnioskodawca pomimo doręczonego mu wezwania uchylił się od przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących stan majątkowy oraz wysokość dochodów jego małżonki, powołując się na istniejący w jego małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań wnioskodawcę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże on, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2008 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni: odpisów wszystkich złożonych przez niego oraz jego małżonkę zeznań podatkowych za rok 2007 (w przypadku rozliczenia za pośrednictwem płatnika – odpisów rocznego obliczenia podatku), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, oświadczenia jego małżonki w przedmiocie posiadanego przez nią majątku, w szczególności wskazania nieruchomości, których jest właścicielem, posiadanych oszczędności (ich wysokości), papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, oświadczenia jego małżonki w przedmiocie źródeł i wysokości jej miesięcznych dochodów oraz przedłożenia stosownych dokumentów potwierdzających tę wysokość (zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu/poniesionej straty za ww. okres w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, ostatniego odcinka świadczenia rentowego, umów zlecenia, umów o dzieło, rachunków, innych), zaświadczenia od pracodawcy wnioskodawcy o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją, czy z ww. wynagrodzenia jest prowadzona egzekucja, a jeżeli tak, jaka jest wysokość dokonywanych potrąceń, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę lub jego małżonkę rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, oświadczeń wnioskodawcy i jego małżonki w przedmiocie zarejestrowanych na nich pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawcy oraz dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę lub jego małżonkę kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych). Wnioskodawca został poinformowany, że nie jest zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej jego małżonki, tylko w sytuacji gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a wnioskodawca przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Powyższe wezwanie, wobec niemożności jego doręczenia skarżącemu, zostało złożone w placówce pocztowej w dniu 20 czerwca 2008 r., o czym zawiadomienie pozostawiono w skrzynce na korespondencję. Ponowne awizowanie ww. przesyłki nastąpiło w dniu 28 czerwca 2006 r., ale nie została ona podjęta przez adresata i powróciła do nadawcy. W tej sytuacji uznać należało, iż wezwanie zostało skarżącemu doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawca nie uczynił zadość wezwaniu i nie nadesłał żadnych dokumentów. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.