I SA/Gd 110/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 5 listopada 2014 r., skarżąca K. S. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sama strona. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że jedyny jej majątek to własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 81 m2 oraz do garażu o powierzchni 30 m2, nie osiąga żadnych dochodów, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Przedmiotowe oświadczenie skarżącej referendarz sądowy uznał nie tylko za niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, ale także za budzące wątpliwości z uwagi na podane w nim okoliczności nieposiadania środków finansowych, nieuzyskiwania dochodów a jednocześnie prowadzenie przez nią samodzielnie gospodarstwa domowego i zarządzeniem z dnia 24 października 2014 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: 1/ w związku z zadeklarowanym brakiem dochodów i zasobów pieniężnych jasnego wskazania, z jakich środków wnioskodawczyni ponosi konieczne koszty utrzymania (jak chociażby wyżywienie, opłaty za mieszkanie); 2/ dokumentów (faktur VAT, potwierdzeń wpłat) obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania, w szczególności opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, ogrzewanie, telefon, podatku od nieruchomości za lokal mieszkalny i garaż i innych; 3/ oświadczenia, czy skarżącej udzielana jest pomoc (finansowa, rzeczowa) przez członków rodziny; jeśli tak – wskazania rodzaju i wysokości otrzymywanej pomocy oraz dokumentów potwierdzających te okoliczność (oświadczeń członków rodziny). Poinformowano przy tym skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe skarżąca złożyła dodatkowe oświadczenie, w którym wyjaśniła, że: (-) nie posiada rachunków bankowych, lokat i innych; (-) nigdy nie korzystała z pomocy finansowanej z budżetu państwa; (-) posiada samochód osobowy marki Fiat 125p z lat osiemdziesiątych lub dziewięćdziesiątych (powypadkowy, nieużywany od 1994 r.) o wartości około 1.000 zł; (-) w okresie ostatnich trzech miesięcy jej miesięczne wydatki kształtowały: opłaty za telefon (około 30 zł), energię elektryczną (około 50 zł), abonament TV (około 50 zł) i RTV (około 20 zł), internet (około 50 zł), zakup środków czystości (około 50 zł), materiałów biurowych wraz z kosztami opłat pocztowych (łącznie około 50 zł) oraz wyżywienie (około 300 zł). Dołączyła dokument wygenerowany z systemu komputerowego Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z dnia 19 listopada 2014 r., z którego wynika, że z dniem 15 lipca 2013 r. został wykreślony wpis z rejestru oraz odpis zeznania podatkowego za 2013 r. (PIT-36), w którym z tytułu prowadzonej działalności skarżąca wykazała stratę w wysokości 6.805 zł (deklarując przychód w kwocie 1.750 zł i koszty jego uzyskania w wysokości 8.555 zł). Referendarz sądowy uznał, iż pomimo, że skarżąca złożyła dodatkowe oświadczenie wraz z dokumentami potwierdzającymi okoliczność, że zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej, która była dotychczas jej jedynym źródłem utrzymania, to w dalszym ciągu jej sytuacja finansowa pozostaje niejasna. Skarżąca bowiem, utrzymując, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie wskazała żadnych źródeł swojego utrzymania. Co więcej, wprost podała, że nie osiąga dochodów, nie posiada oszczędności, nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej a mimo to utrzymuje się sama i – co należy podkreślić – wskazała, że sama również finansuje zakup żywności, opłaty związane z eksploatacją mieszkania i na ten cel wydatkuje kwotę około 600 zł miesięcznie (przy czym kwoty tej nie sposób zweryfikować z uwagi na fakt, że skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów w tym zakresie). Z czego zaś opłaca rachunki za media, zakup środków czystości i wyżywienia, tego skarżąca już nie wyjaśniła. Z tych względów uznano, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.