I SA/Gd 110/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące luty, kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2006 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 2 marca 2012 r., złożonym na formularzu PPPr, którego braki uzupełniono w dniu 5 kwietnia 2012 r. (data stempla pocztowego) "A" zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym przez spółkę oświadczeniem o majątku i dochodach zakończyła ona ostatni rok obrotowy zyskiem bilansowym w wysokości 230.411,50 zł, wartość jej środków trwałych wynosi 0 zł, nie posiada środków pieniężnych na prowadzonych dla niej rachunkach bankowych. W uzasadnieniu wniosku podano, że wykazany zysk bilansowy za 2010 r. został przeksięgowany na kapitał zapasowy spółki, wskazano też, że od 1 stycznia 2011 r. do chwili obecnej spółka nie uzyskała żadnego przychodu, okresie od 1 stycznia do 31 października 2011 r. nastąpił całkowity brak sprzedaży, spółka nie zatrudnia pracowników, jej rachunki bankowe są zajęte, podobnie jak wszelkie wpłaty do kasy spółki. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. W świetle powołanych uregulowań osobę prawną można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem – co wymaga podkreślenia – to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2012 r. (doręczonym spółce w dniu 2 maja 2012 r.) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: odpisu zeznania podatkowego za 2011 r., sprawozdania finansowego za 2011 r., wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy, dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy, dowodów dotyczących aktualnie prowadzonej egzekucji z majątku spółki, dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów). W odpowiedzi na powyższe wezwanie spółka przedłożyła odpisy: zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (CIT-8) za 2010 r., bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2010 r., rachunku zysków i start sporządzonego za okres 01.01.2010–31.12.2010 r., informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za rok 2010, ewidencji wyposażenia (środków trwałych) amortyzowanych (umarzanych) jednorazowo za 2010 r., zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia 19 stycznia 2011 r., deklaracji VAT-7 za lipiec, sierpień i wrzesień 2011 r., zbiorczego zestawienia obrotów i sald za październik 2011 r., zestawienia zapisów na kontach ksiąg pomocniczych za miesiące od stycznia do października 2011 r., zaświadczenia z dnia 21 listopada 2011 r. w przedmiocie wysokości przychodu, kosztów i straty bilansowej za okres od 01.01.2011 r. do 31.10.2011 r. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, że spółka nie wykonała w sposób prawidłowy wystosowanego do niej wezwania. Podkreślić należy, że spółka została zobligowana do przedłożenia sprawozdania finansowego i zeznania podatkowego za 2011 r., tego nie uczyniła w zamian przedkładając ww. dokumenty za 2010 r. Nadto pomimo wezwania spółka uchyliła się od przedstawienia wyciągów z prowadzonych dla niej rachunków bankowych wskazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy (rubryce 9 formularza PPPr), jak również dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy. Brak również jakichkolwiek dokumentów obrazujących jej aktualny stan zadłużenia. Jedyny dowód na okoliczność wysokości zadłużenia i prowadzonej egzekucji stanowi zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zgodnie z którym wysokość środków do przekazania z rachunku bankowego wynosiła na dzień 19 stycznia 2011 r. 258.430,92 zł. Spółka nie wyjaśniła jednakże, czy po upływie ponad roku od wystawienia tego zawiadomienia zaległość ta została spłacona w całości lub części, czy też nadal istnieje powiększona o narosłe odsetki. Dokumenty przedłożone przez spółkę dotyczą okresu sprzed listopada 2011 r. i można na ich postawie ustalić, że spółka za 2010 r. osiągnęła zysk netto w wysokości 230.411,50 zł, zaś w zeznaniu podatkowym za ten rok wykazała dochód w wysokości 102.235,99 zł (przy przychodach w wysokości 295.764,33 zł i kosztach w kwocie 193.528,34 zł), zaś w okresie od 1 stycznia do 31 października 2011 r. poniosła stratę bilansową w wysokości 287.177,03 zł. Brak jest natomiast jakichkolwiek dokumentów, na podstawie których można by ustalić wysokość osiągniętych przychodów (dochodów) spółki lub stwierdzić ich brak za okres późniejszy, począwszy od listopada 2011 r. Ponadto, jak już zostało wskazane, spółka nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych odzwierciedlających stan sald na prowadzonych dla niej rachunkach bankowych, a także rodzaj i wysokość księgowanych na nich operacji finansowych. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że spółka – pomimo wezwania – nie przedłożyła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację finansową. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż to sama skarżąca uniemożliwiła dokonanie pełnej oceny jej sytuacji finansowej, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów uznano, że skarżąca spółka nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.