I SA/Gd 110/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.N. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J.N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2025 r. nr 2201-IOD-2.4102.50.2025.24 w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2020 rok postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. J.N. (dalej jako "Skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako "Dyrektor IAS" lub "organ") z dnia 5 grudnia 2025 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2020 rok. W nadesłanej przez organ odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS zawarł m. in. wniosek o odrzucenie skargi Strony skarżącej z uwagi na jej wniesienie przed dniem doręczenia zaskarżonej decyzji, co skutkuje uznaniem skargi za wniesioną przedwcześnie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 24 lutego 2026 r. (sygn. akt I SA/Gd 110/26), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił Skarżącej skargę. Pismem z 21 kwietnia 2026 r. – nadesłanym do tut. Sądu (data stempla pocztowego 6 lipca 2026 r.) Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora IAS utrzymująca w mocy decyzję naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2020 rok oraz o przyjęcie i rozpoznanie skargi na wskazana powyższej decyzję. W uzasadnieniu Skarżąca przypomniała, że dnia 24 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał postanowienie, którym odrzucił Skarżącej skargę z uwagi na jej przedwczesne wniesienie tj. przed dniem skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji IAS w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wyraziła, iż uchybienie terminowi do skutecznego wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy, gdyż od wielu lat pozostaje pod stałą opieką [...] z powodu nawracających zaburzeń. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 21 kwietnia 2026 r. wydanego przez lekarza ww. specjalizacji wynika, że epizod [...] trwa od jesieni 2023 r., a z uwagi na brak poprawy konieczne było kilkukrotne modyfikowanie leczenia farmakologicznego, w tym zwiększenie dawki leków w listopadzie 2025 r. Z treści przedłożonego zaświadczenia lekarskiego jednoznacznie wynika, iż w okresie od listopada 2025 r. do kwietnia 2026 r. Skarżąca miała w znacznym stopniu ograniczoną zdolność do podejmowania decyzji i wykonywania codziennych czynności. Jak podała Skarżąca, jej stan [...] w okresie obejmującym doręczenie decyzji organu drugiej instancji oraz termin do wniesienia skargi uniemożliwiał jej prawidłową ocenę sytuacji procesowej oraz podejmowanie racjonalnych i świadomych czynności związanych z ochroną swoich praw. W konsekwencji nie była ona faktycznie zdolna do skutecznego dopilnowania prawidłowego toku postępowania sądowoadministracyjnego ani właściwego ustalenia momentu skutecznego doręczenia decyzji administracyjnej. Uchybienie terminowi miało zatem charakter niezawiniony i pozostawało w bezpośrednim związku z ciężkim stanem zdrowia Skarżącej. Skarżąca podała, iż w niniejszej sprawie przesłanka braku winy została wykazana w sposób dostateczny poprzez przedłożenie dokumentacji medycznej. Wniosek zaś został wniesiony niezwłocznie po ustaniu przeszkody uniemożliwiającej Skarżącej podjęcie skutecznych działań procesowych oraz po uzyskaniu przez nią realnej możliwości działania przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Po wezwaniu przez tut. Sąd, Strona przedłożyła zaświadczenie lekarskie, na które powołała się we wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) dalej jako: "p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią z kolei, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, dokonanie równocześnie ze złożeniem wniosku czynności, do dokonania której uchybiono terminowi ale i także zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Co ważne, warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a. Natomiast stosowanie do dyspozycji art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z akt niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, iż doszło do uchybienia terminu do złożenia skargi, o czym rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym postanowieniu z dnia 24 lutego 2026 r. sygn. akt I SA/Gd 110/26, którym odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., tj. z powodu wniesienia skargi przed rozpoczęciem biegu terminu do jej wniesienia i w związku z tym uznania jej za niedopuszczalną. Niemniej, sąd administracyjny przed przystąpieniem do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść art. 88 p.p.s.a. tj. zbadać, czy w okolicznościach sprawy, wniosek strony o przywrócenie terminu nie jest spóźniony. Z kolei wniosek o przywrócenie terminu uznaje się za spóźniony, gdy został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W związku z tym, siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczyna bieg, od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jest to więc okoliczność obiektywnie istniejąca. W przedmiotowej sprawie przyczyną, dla której Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi był jej stan [...] trwający od jesieni 2023 r., który, jak wskazała, uniemożliwiał jej prawidłową ocenę sytuacji procesowej oraz podejmowanie racjonalnych i świadomych czynności związanych z ochrona swoich praw. We wniosku Strona podała, iż z zaświadczenia lekarskiego z dnia 21 kwietnia 2026 r. wydanego przez lekarza specjalistę wynika, iż w trakcie leczenia kilkukrotnie modyfikowane było jej leczenie farmakologiczne, w tym zwiększenie dawki leków w listopadzie 2025 r. Z treści zaświadczenia jak podała Skarżąca, wynika też, że od listopada 2025 r. do kwietnia 2026 r. miała ona w znacznym stopniu ograniczoną zdolność do podejmowania decyzji i wykonywania codziennych czynności. W dalszej treści wniosku Skarżąca zaś oświadczyła, iż w sprawie brak winy został wykazany w sposób dostateczny poprzez przedłożenie dokumentacji medycznej potwierdzającej ograniczenie zdolności ww. do podejmowania decyzji oraz wykonywania czynności życiowych w okresie relewantnym dla biegu terminu do wniesienia skargi. Dokonując oceny powyższego należy przypomnieć, że Skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się z postanowienia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dnia 24 lutego 2026 r. (sygn. akt I SA/Gd 110/26), który skargę Skarżącej odrzucił. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącej w dniu 13 marca 2026 r. Następnie, w związku z brakiem wniesienia od powyższego orzeczenia środka zaskarżenia, postanowienie Sądu uprawomocniło się z dniem 14 kwietnia 2026 r. W związku z tym, że jak Skarżąca wskazała jej stan [...] w okresie obejmującym doręczenie decyzji organu drugiej instancji oraz termin do wniesienia skargi uniemożliwiał jej prawidłową ocenę sytuacji procesowej oraz świadomych i racjonalnych czynności związanych z ochroną jej praw, wziął również pod uwagę zaświadczenie lekarskie z dnia 21 kwietnia 2026 r. Z zaświadczenia tego wprost wynika, że w okresie od listopada 2025 r. do kwietnia 2026 r. Skarżąca miała w znacznym stopniu ograniczoną zdolność do podejmowania decyzji i wykonywania codziennych czynności. Wobec powyższego należało przyjąć, że przeszkoda w postaci stanu chorobowego, uniemożliwiająca Skarżącej podjęcie skutecznych działań procesowych trwała do końca kwietnia 2026 r. Niemniej, strona nie przedstawiła, by w terminie późniejszym, trwającym ponad dwa miesiące, do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (tj. daty 6 lipca 2026 r.), jej stan uniemożliwiał podjęcie jakichkolwiek czynności, bądź nie mogła posłużyć się w ich realizacji osobami trzecimi. Strona tych okoliczności nie wykazała. Okoliczności tych nie poparła również jakimikolwiek dowodami. Wręcz przeciwnie, w treści wniosku Skarżąca wprost odwoływała się do przedłożonej dokumentacji medycznej w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia 21 kwietnia 2026 r., z którego jednoznacznie wynika, że od listopada 2025 r. do kwietnia 2026 r. z uwagi na objawy [...] w znacznym stopniu ww. miała ograniczoną zdolność do podejmowania decyzji i realizacji czynności. W tym miejscu wyjaśnić natomiast trzeba, że wniosek o przywrócenie terminu wymaga od strony nie tylko przedstawienia stosownych okoliczności, lecz również wykazania za pomocą stosowanych dowodów, że zachowała określony w przepisie art. 87 § 1 p.p.s.a. termin. Sąd analizując powyższe nie przeprowadza natomiast postępowania dowodowego z własnej inicjatywy, a zasadniczo zobligowany jest opierać się na twierdzeniach wnioskodawcy popartych stosowanymi dowodami, a także dowodami zgromadzonymi w toku całego postępowania. Samo stwierdzenie Strony, że wniosek został wniesiony niezwłocznie po ustaniu przeszkody uniemożliwiającej Skarżącej podjęcie skutecznych działań procesowych oraz po uzyskaniu przez Skarżącą realnej możliwości działania przy pomocy profesjonalnego pełnomocnika nie odnosi zamierzonych przez Stronę skutków prawnych, gdyż pierwsze z przytoczonych twierdzeń nie zostało poparte żadnymi dowodami. Okoliczność faktyczna zaś taka jak oczekiwanie na pomoc prawną, poradę prawną nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Jedynie na marginesie powyższego Sąd wskazuje także, że z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP wynika, iż Skarżąca od lipca 2021 r. prowadzi działalność gospodarczą, (o przeważającej działalności fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne) i przez cały okres posiada status aktywnego przedsiębiorcy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd stwierdza, że wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony i w konsekwencji tego podlegał odrzuceniu. Równocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazuje, że odrzucając jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu, nie był zobowiązany do oceny przesłanek uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu do dokonania samej czynności procesowej dla której termin ten miał być przywrócony, gdyż ocena taka jest sprawą odrębną od kwestii zbadania terminowości złożenia samego wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 88 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.