I SA/Gd 1101/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-01-13

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń, uniemożliwiając pełną ocenę jej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń, co uniemożliwia pełną ocenę jej sytuacji materialnej. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, a ustalenie to musi opierać się na dokumentach, a nie tylko na oświadczeniach.
Stan faktyczny
P. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich. Wnioskodawca wskazał na wysokie zadłużenie, chorobę i niskie dochody, ale nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń. Referendarz sądowy zobowiązał go do uzupełnienia braków, jednak skarżący nie wykonał zarządzenia w całości. Wobec braku pełnej oceny sytuacji materialnej, wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania P. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 18 sierpnia 2010r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2006 postanawia: odmówić przyznania P. S. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2010r. P. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż mieszka wspólnie z córką w wieku 12 lat. Skarżący podniósł, iż należący do niego majątek jest zajęty przez poborców skarbowych i komorników sądowych w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych. Obecnie kwota długu opiewa na około 4 mln złotych. Ponadto skarżący leczy się na schorzenia kręgosłupa, wrzody żołądka i stany depresyjne. Skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych z bieżących dochodów. Podał, iż dochodem rodziny pozostaje dochód z prac dorywczych i zleconych w kwocie ok. 800 zł miesięcznie. Wnioskodawca posiada dom o pow. 65 m2 oraz działkę rolną o pow. 20 ha. Do pisma z dnia 8 listopada 2010r. skarżący dołączył informacje o stanie zaległości w sprawach egzekucyjnych, z analizy których wynika, iż zadłużenie skarżącego i M. S.jest znaczne. W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy pismem z dnia 22 grudnia 2010 r., zobowiązano go do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie zostało doręczone w dniu 29 grudnia 2010r. Skarżący nie wykonał zarządzenia referendarza. Nadesłał jedynie pismo, w którym oświadczył, iż nie posiada środków finansowych zgromadzonych na rachunkach bankowych i lokatach terminowych, nie posiada żony, nie składał zeznania podatkowego za ostatni rok, nie posiada rachunków związanych z zakupem leków oraz utrzymaniem domu, nie posiada żadnych pojazdów zarejestrowanych na siebie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Ubieganie się czy to o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym czy też w całości jest niczym innym jak domaganiem się sfinansowania części bądź całości sporu zawisłego przed sądem z inicjatywy skarżącego przez Skarb Państwa. Oznacza to, iż koszty postępowania zostaną przerzucone na innych podatników. Zaś kryteria przyznania prawa pomocy w rozpatrywanej sprawie są jednoznaczne. Mianowicie udokumentowana sytuacja materialna wnioskodawcy musi przekonywać, iż bez wsparcia ze strony Państwa strona nie posiada środków finansowych na samodzielne uiszczanie kosztów generowanych przez postępowanie sądowoadministracyjne. Podkreślić należy, iż to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Sam zainteresowany uniemożliwił referendarzowi sądowemu pełną ocenę swoich możliwości płatniczych. Referendarz zaś nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą strony zainteresowanej jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Zaś dane zawarte we wniosku nie stanowiły wystarczających informacji mogących spowodować pozytywne rozpoznanie złożonego wniosku. Skarżący musi mieć świadomość, iż aby jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był skuteczny to musi on wykazać zasadność żądania. Innymi słowy musi dokumentami wykazać, iż nie posiada środków na uiszczenie tych kosztów. Tymczasem w sprawie mnożą się wątpliwości typu kto to jest M. S., będąca współdłużniczką skarżącego w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych, jakie faktycznie osiąga skarżący dochody z podejmowanych prac, czy otrzymuje na córkę jakiekolwiek świadczenia, jakie są miesięczne koszty utrzymania. Do czasu jednoznacznego ustalenia, iż rzeczywiście skarżący nie posiada środków na opłacenie kosztów prowadzenia niniejszej sprawy nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego zwolnienia. I ustalenie takie nie może opierać się jedynie na oświadczeniach skarżącego, musi znajdować oparcie także w dokumentach. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło