I SA/Gd 1104/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-12-02

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, zmagający się z chorobami i obciążeni postępowaniami egzekucyjnymi, mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Małżonkowie znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, zmagający się z chorobami, obciążeni postępowaniami egzekucyjnymi i posiadający dochody, które nie pozwalają na zaoszczędzenie środków na prowadzenie sprawy sądowej, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
H. F. i J. F. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazali na trudną sytuację finansową i zdrowotną, w tym III grupę inwalidztwa, brak środków na zakup aparatu słuchowego, obciążenia związane z postępowaniami egzekucyjnymi oraz konieczność ponoszenia bieżących opłat. Skarżący nie posiadają nieruchomości ani ruchomości wartych powyżej 3000 euro, a ich samochód osobowy został zajęty przez Urząd Skarbowy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H. F. i J. F. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku H. F. i J. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 sierpnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie odmowy umorzenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. postanawia: przyznać H. F. i J. F. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 24 listopada 2010r. H. F. i J. F. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazali, iż trudna sytuacja finansowa i zdrowotna z III grupą inwalidztwa uniemożliwia samodzielne ponoszenie jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzeniem postępowań sądowych, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania i wymagających stałego leczenia trwałych chorób dla zachowania zdrowia. Wskazali, iż nie posiadają środków na zapłacenie w 10 ratach po 334,30 zł aparatu słuchowego zakupionego w listopadzie br. Oświadczyli, iż po śmierci radcy prawnego p. W. od lipca 2008r. pozostają bez pomocy prawnej za wyjątkiem radcy ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy art. 246 § 3 P.p.s.a. do sprawy sygn. akt I SA/Gd 587/09. Jako ustawowi emeryci po 65 roku życia nie są w stanie poczynić oszczędności i ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku, przy konieczności angażowania pozostałych środków z emerytur na terminowe ponoszenie bieżących opłat koniecznej obsługi skarg, zażaleń i wniosków. Trudną sytuację materialną spotęgowały szkody w dniu 24 lipca 2009r. po pożarze na części nieruchomości K. 4/11, na odtworzenie których nie wystarczają środki pozostające w dyspozycji małżonków w kwocie 1282,41 zł na osobę na miesięcznie. Skarżący nie posiadają żadnych nieruchomości, ani ruchomości wartych powyżej 3000 euro. Posiadają samochód osobowy zajęty przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego. Stałe obciążenia dochodu miesięcznego brutto koniecznymi opłatami na koszty eksploatacyjne, utrzymania i inne J. F. stanowią: 277 zł podatek, 283,63 zł składka na ubezpieczenie, 787,68 zł egzekucja administracyjna, 427 zł Polica OC na 2010r. zapłacona w marcu br., rata 334,30 zł umowy o kredyt na zakup aparatu słuchowego; H. F.: 88 zł podatek, 117,53 składka na ubezpieczenie, 326,48 zł egzekucja administracyjna. Wspólne opłaty eksploatacyjne mieszkania ponoszone przez wnioskodawców: 33 zł podatek, 53,99 zł UPC, 400,84 czynsz, 152,27 zł fundusz remontowy, 39,50 zł telefon stacjonarny + doładowania telefonów komórkowych 2 x 25 zł, 287,10 zł ENERGA, 100 zł remonty i konserwacja, 79 zł ubezpieczenie. Do tego dochodzą konieczne terminowe opłaty obsługi skarg i zażaleń, wykonania pism na wezwanie organów podatkowych i wydatki na konieczna komunikacje. Art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący uzyskują dochód na poziomie przeciętnym co prawda, jednak z uwagi na prowadzone postępowania egzekucyjne i dokonywane potrącenia z wypłacanych emerytur, kwoty jakie pozostają na codzienne utrzymanie, zakup leków i uiszczanie niezbędnych opłat nie są wystarczające. Uzasadnione jest zatem twierdzenie, iż z posiadanych środków skarżący nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza skarżący znajdują się właśnie w takiej sytuacji, skoro stałe miesięczne dochody nie pozwalają na zaoszczędzenie środków na prowadzenie niniejszej sprawy, w tym na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W świetle okoliczności wynikających z oświadczenia o stanie majątkowym oraz danych zawartych we wniosku oraz akt sprawy referendarz uznał, że sytuacja majątkowa w zestawieniu z wykazanymi przez skarżących kosztami koniecznego utrzymania wskazuje, że nie są oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczność ta zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnia przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, referendarz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło