I SA/Gd 1104/96

Stosownie do art. 10 par. 1, art. 79 i art. 81 Kpa organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadka, umożliwić im udział w przeprowadzeniu tego dowodu poprzez zadawanie pytań świadkowi i składanie wyjaśnień, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo procesowe w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Organy podatkowe jako dowód na okoliczność daty złożenia w urzędzie skarbowym zgłoszenia rejestracyjnego przez skarżących przyjęły prezentatę urzędu, z której wynikało, że dokument został złożony w dniu 20 listopada 1985 r. Jednakże zwrócić trzeba uwagę, że pracownik organu nie w pełni wykonał nałożone obowiązki związane z czynnością przyjęcia formularza zgłoszeniowego, bowiem nie wypełnił rubryk nr 133 i 134, w których to powinien być wpisany identyfikator urzędnika przyjmującego formularz oraz złożony przez niego podpis. Oznacza to, że taki dokument może być w myśl art. 76 par. 3 Kpa podważony poprzez przeprowadzenie dowodu przeciwko jego treści. Organy podatkowe, uwzględniając wniosek skarżących o przeprowadzenie takiego dowodu dopuściły się naruszenia art. 79 Kpa. Stosownie do art. 10 par. 1, art. 79 i art. 81 Kpa organ prowadzący postępowanie jest obowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, w tym zawiadomić strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadka, umożliwić im udział w przeprowadzeniu tego dowodu poprzez zadawanie pytań świadkowi i składanie wyjaśnień, okoliczność faktyczna zaś może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu. Jeżeli zatem przeprowadzony dowód dotyczy okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, to naruszenie powyższych obowiązków stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że już z tej przyczyny zaskarżona decyzja winna być uznana za wadliwą. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wadliwością dotknięte jest także postępowanie przed organem pierwszej instancji. Organ ten bowiem wszczął postępowanie administracyjne nie wypełniając obowiązku określonego w art. 61 par. 4 Kpa. W myśl tego przepisu o wszczęciu postępowania - czy to na żądanie strony, czy też z urzędu - należy zawiadomić wszystkie osoby, będące stronami w sprawie. Skarżący, których urząd skarbowy nie powiadomił o wszczęciu postępowania, nie mieli więc możliwości wypowiedzenia się czy też złożenia wyjaśnień przed wydaniem niekorzystnej dla nich decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania powoduje, że zaskarżona decyzja nie może być uznana za zgodną z prawem. Naruszenie przepisów procedury administracyjnej także przez organ pierwszej instancji - i to w stopniu wpływającym na wynik sprawy - powoduje, że konieczne staje się uchylenie decyzji obu instancji. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 i art. 35 ust. 1 z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.