I SA/Gd 1113/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-01-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędny, jeśli skarżący jest ustawowo zwolniony z ponoszenia tych kosztów na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) PPSA?
Ratio decidendi
Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne, gdy strona jest ustawowo zwolniona z ich ponoszenia na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) PPSA. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a PPSA. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika może zostać przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jej stan majątkowy i dochody.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek. Referendarz sądowy uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędny z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego z tych kosztów. Następnie rozpoznał wniosek o ustanowienie pełnomocnika, oceniając sytuację materialną skarżącego i jego małżonki.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 8 grudnia 2016 r., skarżący E. K. zwrócił się przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest umorzenie postępowania z wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek. Przepis zawarty w art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych i nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika wskazać należy, że okoliczność, iż korzysta on z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania. Z tego względu zastosowanie w niniejszej sprawie będą miały przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. O odpowiednim ich stosowaniu stanowi bowiem art. 262 p.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Małżonkowie są współwłaścicielami w części ½ dwóch nieruchomości – domu o powierzchni 102 m2 oraz budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w którym znajdują się trzy mieszkania, na dzień 30 listopada 2016 r. na rachunku bankowym posiadali środki w kwocie 224,35 zł. Małżonkowie utrzymują się z emerytur, które wypłacane są im w łącznej kwocie 3.695,51 zł netto miesięcznie. Kwotę 2.944,83 zł małżonkowie przeznaczają na opłaty związane z eksploatacją domu, opłaty za telefon, na zakup leków, środków czystości, spłatę dwóch kredytów, a także wydatki m.in. na zakup prasy i przejazdy komunikacją publiczną, zaś pozostałą część dochodu na wyżywienie i zakup odzieży. Powyższe referendarz sądowy ustalił na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku oraz dołączonego do niego wyciąg z rachunku bankowego skarżącego za okres od 1 października do 30 listopada 2016 r. W tym stanie sprawy, referendarz sądowy uznał, że skarżący wykazał, że nie ma możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego z wyboru, bez jednoczesnego uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swoim i małżonki. Małżonkowie nie posiadają oszczędności, zaś miesięczne dochody w całości wydatkują na swoje bieżące, podstawowe potrzeby. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło