I SA/Gd 112/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. i A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: przywrócić skarżącym termin do wniesienia skargi. Wyżej opisaną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej [...] określił skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Decyzja ta została wysłana na adres skarżących, jednakże przesyłka nie została przez nich odebrana i wróciła do nadawcy. W związku z tym organ odwoławczy uznał, iż ww. decyzję doręczono w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w dniu 25 czerwca 2007 r., a termin do jej zaskarżenia upłynął bezskutecznie z dniem 25 lipca 2007 r. Swoje stanowisko w tej kwestii organ odwoławczy wyraził w piśmie z dnia 3 sierpnia 2007 r., doręczonym skarżącym w dniu 7 sierpnia 2007 r. wraz z kopią decyzji. W powyższym piśmie organ odwoławczy wyjaśnił skarżącym, iż z posiadanej przez niego dokumentacji wynika, iż sporna przesyłka z powodu niemożności jej doręczenia w sposób określony w art. 148 lub 149 Ordynacji podatkowej była dwukrotnie awizowana – po raz pierwszy w dniu 11 czerwca 2007 r. i po raz drugi w dniu 19 czerwca 2007 r. – a następnie z uwagi na niepodjęcie jej w terminie przez adresata, została w dniu 26 czerwca 2007 r. odesłana do nadawcy; wskazał również, iż w tych okolicznościach należało zastosować art. 150 cyt. ustawy i uznać doręczenie za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej. W dniu 14 sierpnia 2007 r. (data stempla pocztowego) skarżący zwrócili się do Sądu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...], a następnie, wykonując wezwanie do przedłożenia skargi pod rygorem odrzucenia wniosku, wnieśli za pośrednictwem organu odwoławczego w dniu 4 stycznia 2008 r. (data stempla pocztowego) skargę na ww. decyzję. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazali, iż nie odebrali przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, gdyż nie otrzymali - wbrew informacjom znajdującym się na przesyłce i zwrotnym poświadczeniu odbioru o dwukrotnym awizowaniu tejże przesyłki - powiadomienia o nadejściu pisma oraz pozostawieniu go w placówce pocztowej. Wskazali, że informacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki pozostają w sprzeczności z treścią odpowiedzi Poczty Polskiej [...] z dnia 9 sierpnia 2007 r., na pismo z dnia 18 lipca 2007 r. w przedmiocie nieotrzymania spornej przesyłki oraz braku awiza. Zdaniem skarżących nie ma wątpliwości, że urząd pocztowy nie zawiadomił ich o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać, a zatem brak jest ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący dołączyli do wniosku o przywrócenie terminu odpis pisma z dnia 18 lipca 2007 r. (nazwanego zażaleniem), adresowanego do Dyrektora Poczty Polskiej, w którym zwrócili się o wyjaśnienie sprawy braku doręczenia przesyłek poleconych bądź awiz do ich odbioru oraz odpis pisma Poczty Polskiej z dnia 9 sierpnia 2007 r., stanowiącego odpowiedź na powyższe. W przywołanym piśmie kierownik przedstawicielstwa operacyjnego wskazała, że na podstawie zapisów dokonanych w karcie doręczeń oraz wyjaśnień pracownika ustaliła, iż zawiadomienie o nadejściu listu poleconego o numerze nadania [...] (zawierającego zaskarżoną decyzję) zostało pozostawione w dniu 11 czerwca 2007 r. (z uwagi na niezastanie nikogo w domu) w skrzynce listowej adresata umieszczonej na bramie wejściowej oraz że trudno ustalić przyczynę braku tego zawiadomienia. Natomiast zawiadomienie powtórne zostało wysłane przez Filię Urzędu Pocztowego [...] dopiero w dniu 25 czerwca 2007 r., czyli w 14 dniu po doręczeniu pierwszego zawiadomienia. Zawiadomienie to listonosz pobrał do doręczenia w dniu 28 czerwca 2007 r., tj. w dwa dni po dokonaniu zwrotu do nadawcy. Listonosz oświadczył, że doręczył je do skrzynki adresata w dniu 28 czerwca 2007 r., jednak brak stosownych wpisów potwierdzających wykonanie tej czynności. W konsekwencji stwierdzono więc, że procedura dotycząca awizacji listu nie została zachowana, a nieprawidłowość dotyczy doręczenia zawiadomienia powtórnego, które zbyt późno zostało sporządzone przez pracownika urzędu pocztowego oraz nie zostało wpisane do dokumentów przez listonosza; poinformowano również, że w związku z nierzetelnym postępowaniem w stosunku do winnego pracownika wyciągnięto konsekwencje służbowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: W świetle postanowień art. 87 oraz 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, (5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. W niniejszej sprawie rozważenia wymaga wystąpienie przesłanki dotyczącej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W nauce postępowania administracyjnego (por. np. A. Wróbel: K.p.a. II, s. 368-370), ugruntowany jest pogląd, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy w ocenie Sądu należy uznać za uprawdopodobnione twierdzenie skarżących o nieotrzymaniu przez nich stosownych zawiadomień, skutkujące brakiem wiedzy o pozostawieniu przez listonosza w placówce pocztowej adresowanej do nich przesyłki, zawierającej zaskarżoną decyzję. Powyższego nie zmienia treść (znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy) korespondencji Poczty Polskiej z dnia 31 sierpnia 2007 r., skierowanej do Dyrektora Izby Skarbowej [...] w odpowiedzi na jego prośbę o wyjaśnienie informacji zawartych w piśmie z dnia 9 sierpnia 2007 r., niezgodnych z jednoznacznie brzmiącymi adnotacjami na przesyłce nr [...] oraz druku potwierdzenia odbioru. Treść pisma z dnia 31 sierpnia 2007 r. nie uzasadnia bowiem zawartego w nim stanowczego twierdzenia, że "dane zamieszczone na przesyłce są prawidłowe i zgodne ze stanem faktycznym, co oznacza, że nie uchybiono przepisom dotyczącym doręczania przesyłek nadawanych na zasadach specjalnych". Pismo to nie wyjaśnia jednoznacznie, czy przesyłkę o numerze nadania [...] (adresowaną do skarżących) rzeczywiście awizowano powtórnie, czy też nie, i czy ewentualnie dokonano tego przed, czy po zwrocie tej przesyłki nadawcy; natomiast zbieżnie z pismem z dnia 9 sierpnia 2007 r. przyznaje niemożność potwierdzenia faktu doręczenia zawiadomienia powtórnego przez listonosza wobec braku odnośnych wpisów w dokumentacji pocztowej (niedokonania ich przez listonosza). Oba pisma Poczty Polskiej w istocie zatem świadczą o niemożności ustalenia przez samego operatora pocztowego dokładnych losów przesyłki adresowanej do skarżących i jej ewentualnego awizowania, a tym samym uprawdopodabniają twierdzenia skarżących w tej sprawie. W ocenie Sądu przyjąć zatem należało za uprawdopodobnione, że skarżący nie mogli z przyczyn od nich niezależnych dochować ustawowego trzydziestodniowego terminu na dokonanie czynności procesowej wniesienia skargi, liczonego przecież od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. W konsekwencji nie można im przypisać winy w uchybieniu tegoż terminu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji postanowienia.