I SA/Gd 112/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-03-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o rozłożenie zaległości podatkowej na raty, jest związany zakresem żądania strony, a w szczególności modyfikacją tego żądania dokonaną w toku postępowania?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany zakresem żądania strony, w tym jego modyfikacją dokonaną w toku postępowania, nawet jeśli nastąpiła ona po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, jeśli sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Pominięcie lub błędna interpretacja zmodyfikowanego wniosku przez organ stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do organu podatkowego o rozłożenie na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości oraz o umorzenie części odsetek. Po odmowie organu pierwszej instancji i utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, sprawa trafiła do WSA, który uchylił decyzję SKO. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił rozłożenia na raty, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie modyfikacji jego wniosku, polegającej na umorzeniu części zaległości podatkowej, co miało wpływ na ocenę możliwości spłaty rat.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędzia NSA Zbigniew Romała Protokolant sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 4 września 2013 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003 – 2010 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 4 września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S.K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy U. w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2010 wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 88.560,40 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wnioskiem z dnia 18 lutego 2011 r., S.K. (dalej skarżący) zwrócił się do organu podatkowego o rozłożenie zaległości w podatku od nieruchomości na raty płatne po 1000 zł miesięcznie. Ponadto wniósł o umorzenie 50% odsetek za zwłokę. Z akt sprawy wynika, że skarżący od 2002 r. zaprzestał prowadzenia działalności, dokonał jej zawieszenia. Niespłacanie zaciągniętych zobowiązań uniemożliwiło wznowienie działalności i spowodowało, że podatnik znalazł się w trudnej sytuacji materialnej. Po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 2 grudnia 2011r. organ podatkowy odmówił umorzenia odsetek oraz rozłożenia zaległości na raty uznając, iż podatnik nie wykazał się realnymi możliwościami spłaty w ratach. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o zmianę decyzji. Zdaniem podatnika Wójt nie dokonał właściwej analizy sytuacji, a wnioski które zostały wyciągnięte, nie pozwalają mu uznać wydanej decyzji za zasadną pod względem logicznym i prawnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 marca 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podatnik wniósł skargę na decyzję SKO. W wyniku skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 633/12 uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że narusza ona prawo, albowiem dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku o zastosowanie ulgi należało ustalić istnienie zaległości i bezspornie potwierdzić jej wysokość. Zdaniem Sądu organ powinien był wskazać wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za poszczególne lata i wyjaśnić kiedy i jakie konkretnie środki egzekucyjne zostały zastosowane względem podatnika. Decyzją z dnia 11 lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 14 czerwca 2013 r. organ I instancji wydał decyzję odmawiając S.K. rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2010 waz z odsetkami za zwłokę w kwocie 88.560,40 zł. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że organ źle ocenia jego sytuację i zdolność do osiągania dochodów z góry zakładając, że nie będzie w stanie spłacać zadłużenia w ratach po 800 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu tego odwołania nie znalazło podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 67a § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest przepis zawarty w art. 67a § 1 pkt 2 o.p. Stosownie do tej regulacji, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji. W toku postępowania w sprawie o zastosowanie ww. preferencji podatkowej organ bada, czy wystąpiła przynajmniej jedna z dwóch przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 O.p, tj. "ważny interes podatnika" lub "ważny interes publiczny". Dopiero, gdy organ stwierdzi, iż w sprawie zachodzi któryś z wymienionych warunków, możliwe staje się rozważenie zasadności przyznania ulgi. Nawet jednak wystąpienie okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku nie oznacza automatycznie konieczności wydania przez organ decyzji zgodnej z intencją wnioskodawcy. Na podatniku ciąży wykazanie, że w jego sytuacji wystąpiły nadzwyczajne okoliczności niezależne od niego, których wystąpienie spowodowało, że zapłata zaległości o umorzenie której występuje jest niemożliwa ponieważ zagrozi to egzystencji jego i jego rodziny, a w przypadku przedsiębiorcy musi mieć on na uwadze unormowania wynikające z ustawy o pomocy publicznej. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji wzywał podatnika do przedłożenia dokumentów świadczących o aktualnej sytuacji ekonomicznej strony. Podatek od nieruchomości jest związany z faktem posiadania. Powyższe oznacza, że każdy kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości ma obowiązek jego zapłaty. W przypadku kiedy wnosi o zmniejszenie tego obowiązku poprzez umorzenie musi wykazać, że w jego sytuacji wystąpiły okoliczności nadzwyczajne uzasadniające takie umorzenie. Jednak ocena tych okoliczności należy do organu podatkowego. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie zaległość powstała w związku z nieregulowaniem podatku w latach 2003-2010r. W 2001 i 2002 r. w życiu podatnika nastąpiło zdarzenie mogące mieć wpływ na niemożność zapłaty podatku w tamtym okresie. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że odrębną decyzją umorzył odwołującemu się zaległość podatkową z tytułu podatku za lata 2001-2002 w łącznej kwocie 10.958,30 zł oraz umorzył 50% odsetek za zwłokę za lata 2003-2010 w kwocie 15.80,50 zł. W przeciągu kolejnych lat podatnik nie dokonał żadnej wpłaty na poczet podatku, co spowodowało zwiększenie kwoty zaległości oraz powstanie odsetek za zwłokę. Podatnik dokonał wpłaty 1000 zł dopiero w dniu 18 lutego 2011r. występując z wnioskiem o zastosowanie ulgi. Przesłanką do zastopowania ulgi nie może być zdaniem Kolegium pozbawienie podatnika lokalu przetwórni oraz zaciągnięcie długów uniemożliwiających reaktywowanie przedsiębiorstwa. W przypadku rozłożenia zaległości na raty organ podatkowy pragnąc udzielić ulgę musi mieć na uwadze realność raty, jaką wskaże podatnik. W niniejszej sprawie podatnik pierwotnie deklarował chęć spłaty zadłużenia po 1000 zł miesięcznie. Następnie wnosił o rozłożenie zadłużenia na raty płatne po 800 zł miesięcznie. Jednakże nie wykazał w sposób dostateczny, że byłby w stanie wpłacać co miesiąc deklarowaną kwotę 800 zł. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji zwrócił się do wnioskodawcy o przedstawienie jego aktualnej sytuacji materialnej, przesyłając do wypełnienia stosowny formularz. Skarżący wskazał w odpowiedzi, iż źródłem jego dochodu jest wynagrodzenie z tytułu udzielanych korepetycji z chemii i j. obcego, sporadycznie otrzymuje dochód z umów zlecenia z zakresu mikrobiologii i biochemii, nie posiada dochodu z najmu, dzierżawy, nie posiada majątku ruchomego, lokal mieszkalny, w którym mieszka należy do żony. Z nieruchomości położonej w N. prowadzona jest egzekucja. Do odwołania skarżący dołączył umowę o dzieło, która miała być wykonywana w terminie od 6 czerwca 2013 r. do dnia 11 lipca 2013 r. wraz z pismem deklarującym chęć dalszej współpracy ze strony zlecającego. Z powyższego wynika, iż sytuacja majątkowa podatnika nie gwarantuje zadeklarowanej spłaty. Ponadto nawet przyjmując, że kwota taka byłaby realna do comiesięcznej zapłaty, spłata trwałaby do roku 2020r. Przepisy prawa nie podają wprost na ile rat można rozłożyć spłatę zaległości. Z przepisów prawa wynika jednak, że decyzje podejmowane na podstawie art. 67a O.p. to decyzje uznaniowe i to organ podatkowy dokonuje oceny w tym zakresie i uznaje, czy ze względu na ważny interes publiczny (podatek od nieruchomości zasila budżet gminy przeznaczony na zaspokojenie potrzeb jej społeczności) udzielenie ulgi w postaci rozłożenia zaległości na raty w tak długim okresie czasu jest zasadne. Organ I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy wziąwszy pod uwagę zalecenia wynikające z wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2012 r. wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji skąd wynika zaległość podatkowa wymieniając wszystkie, ze wskazaniem kwot za poszczególne lata, a także wyjaśnił jakich czynności dokonano w toku postępowania egzekucyjnego (zajęcie nieruchomości). Organ wskazał też, że w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych na wniosek wierzyciela Gminy U. dokonano wpisu hipotek przymusowych za lata 2003-2010 na nieruchomości podatnika. Mając na uwadze powyższe Kolegium uznało, że organ podatkowy prawidłowo ocenił sytuację podatnika stwierdzając, że brak jest podstaw do zastosowania ulgi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący wskazał, że organy ponownie rozpatrując sprawę nie uwzględniły faktu, iż w odwołaniu od decyzji Wójta z dnia 2 grudnia 2011 r. skarżący zmodyfikował swój wniosek w ten sposób, że zamiast rozłożenia na raty całości zaległości i umorzenia 50% odsetek za zwłokę, wniósł o umorzenie 50% zaległości podatkowej. Modyfikacja ta oznaczała, że przedmiotem i zakresem wniosku o rozłożenie na raty była jedynie połowa zaległości podatkowej. Modyfikacji tej organy orzekające w sprawie nie dostrzegły, mimo że miało to istotne znaczenie dla długości okresu ratalnej obsługi zaległości. Orzekając w sprawie rozłożenia na raty w zakresie ponad połowę zaległości, organy prowadziły postępowanie z urzędu, bez wszczęcia postępowania. Postępowanie nie zostało też umorzone w zakresie, w jakim było zbędne w wyniku modyfikacji wniosku. Ponadto organ odwoławczy uznaniowo i niezasadnie uzależnił udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty od wykazania sytuacji majątkowej gwarantującej spłatę deklarowanych rat, co jest pozbawione podstaw i wypacza istotę i cel pomocy publicznej udzielanej zgodnie z przepisami, czyniąc tę pomoc iluzoryczną i niedostępną dla nikogo. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia cytowanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z powyższego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie odroczenia, rozłożenia na raty bądź umorzenia należności podatkowych jest postępowaniem wszczynanym na wniosek podatnika. To wniosek podatnika zakreśla zatem przedmiot i zakres postępowania. Organ podatkowy jest związany treścią wniosku w tym sensie, że nie może zastosować innej ulgi niż ta, o którą prosi podatnik. Jeżeli podatnik wnosi o rozłożenie na raty, organ podatkowy nie może zastosować odroczenia terminu płatności podatku czy też - chociaż jest to rozwiązanie korzystniejsze dla podatnika - umorzyć zaległości podatkowej. Podobnie rzecz ma się w sytuacji, gdy z wniosku podatnika wynika, że chce on umorzenia zaległości w części - organ podatkowy nie może wyjść poza granice wniosku i umorzyć zaległość w całości. Przyznając ulgę, organ może natomiast nie uwzględnić wniosku w całości i np. skrócić termin odroczenia wskazany we wniosku czy też umorzyć zaległości w kwocie niższej niż wnioskowana. Słusznie zarzuca skarżący, iż organ podatkowy pierwszej instancji, odmawiając w decyzji z dnia 14 czerwca 2013 r. rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2010 wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 88.560,40 zł, wyszedł poza granice sprawy wyznaczone żądaniem podatnika. Należy bowiem zauważyć, że jakkolwiek skarżący w pierwotnym wniosku z dnia 18 lutego 2011 r. faktycznie zwrócił się z prośbą o rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2001-2010 oraz umorzenie 50% odsetek za zwłokę z tytułu podatku od nieruchomości, to jednak w toku postępowania wniosek ten zmienił. W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy U. z dnia 2 grudnia 2011 r. skarżący wyraźnie zmodyfikował swój wniosek i oprócz rozłożenia na raty i umorzenia 50% zaległości odsetkowej, wniósł także o umorzenie 50% zaległości podatkowej wyjaśniając, że jest to reakcja na stanowisko organu uznające, że kwota około 83.000 zł jest zbyt duża do ratalnej obsługi. Należy podkreślić, że modyfikacja pierwotnego wniosku, zawarta w przedmiotowym odwołaniu, była dla organów ponownie rozpatrujących sprawę wiążąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 września 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 633/12, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy U. z dnia 2 grudnia 2011 r. W wykonaniu tego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 2 grudnia 2011 r. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W rezultacie sprawa wróciła do etapu postępowania przed organem pierwszej instancji, który powinien rozpoznać sprawę ponownie, uwzględniając modyfikację wniosku zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia 2 grudnia 2011 r. Wprawdzie w postępowaniu podatkowym podatnik może wystąpić o rozszerzenie zakresu postępowania lub zgłosić nowe żądanie jedynie do czasu wydania decyzji przez organ I instancji (art. 167 § 1 O.p.), a modyfikacja wniosku dokonana została już po wydaniu przez ten organ decyzji, niemniej jednak skoro decyzja ta w wyniku dalszego postępowania utraciła byt prawny, a sprawa wróciła do organu pierwszej instancji w celu jej ponownego rozpoznania, to modyfikację wniosku zawartą w odwołaniu z dnia 14 grudnia 2011 r. uznać należało za dopuszczalną i wiążącą. Sąd zaznacza przy tym, że w aktach sprawy brak jest oryginału tego odwołania, znajduje się w nich jedynie kopia przesłana do Sądu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za pomocą faksu. Niemniej jednak kwestia zgodności z oryginałem tej kopii nie była kwestionowana. Ponadto nie ulega też wątpliwości, że organ pierwszej instancji był świadom jego treści. W uzasadnieniu swej decyzji z dnia 14 czerwca 2013 r. wyraźnie bowiem odnotował, że skarżący "w odwołaniu od decyzji (...) z dnia 02-12-2011 roku zmodyfikował swój wniosek o umorzenie 50% zaległości podatkowej oraz zmienił wysokość raty na kwotę 800,00 zł miesięcznie". Także w wezwaniu z dnia 22 kwietnia 2013 r. o przedłożenie dodatkowych dokumentów organ wskazuje, że "w odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 grudnia 2011 r. podatnik rozszerzył swój wniosek o umorzenie 50% zaległości podatkowych". O świadomości organów co do modyfikacji wniosku świadczy też fakt, że organ pierwszej instancji odrębną decyzją umorzył odwołującemu się zaległość podatkową z tytułu podatku za lata 2001-2002 w łącznej kwocie 10.958,30 zł oraz umorzył podatnikowi 50% odsetek za zwłokę za lata 2003-2010 w kwocie 15.810,50 zł. Przy czym w kwestii tej Sąd opiera się wyłącznie na oświadczeniach organów, zawartych w uzasadnieniach obu wydanych w sprawie decyzji, w aktach sprawy brak jest bowiem tej "odrębnej" decyzji. Z powyższych względów uznać należało, że wniosek skarżącego zawarty w odwołaniu od decyzji z dnia 2 grudnia 2011 r. modyfikujący zakres złożonego żądania, był w pełni skuteczny, został on także przez organy dostrzeżony i częściowo uwzględniony, o czym świadczy fakt wydania odrębnej decyzji umarzającej zaległość podatkową z tytułu podatku za lata 2001-2002 w łącznej kwocie 10.958,30 zł oraz 50% odsetek za zwłokę za lata 2003-2010 w kwocie 15.810,50 zł. Niezrozumiałe jest zatem postępowanie organu pierwszej instancji, zaakceptowane przez organ odwoławczy, polegające na pominięciu wniosku skarżącego w przedmiocie modyfikacji złożonego żądania w odniesieniu do zaległości podatkowej za lata 2003-2010. Przypomnieć należy, że skarżący zmodyfikował swój wniosek, pierwotnie dotyczący rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2001-2010, wnosząc o umorzenie połowy zaległości. Organ pierwszej instancji powołał się na fakt, że "do dnia dzisiejszego podatnik nie sprecyzował za jaki okres chce rozłożenia na raty, umorzenia 50% odsetek oraz umorzenia 50% zaległości podatkowej". Skarżący wskazał jednak kwotę zaległości podatkowej – tj. około 83.000 zł. Jeżeli organ podatkowy miał mimo to wątpliwości co do zakresu wniosku, to powinien był wezwać skarżącego do jego sprecyzowania. Nie jest natomiast rzeczą organu dokonywanie swoistej wykładni zgłoszonego żądania według własnego upodobania, do czego sprawdza się zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ przy tym nawet nie spróbował wyjaśnić, dlaczego uznał, iż wniosek o rozłożenie połowy zaległości na raty dotyczy lat 2003-2010. O tym, jaki jest zakres żądania wniesionego przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ do którego pismo zostało wniesione. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003-2010 wraz z odsetkami za zwłokę narusza art. 67a § 1 O.p. i art. 165 § 1 O.p., poprzez wyjście poza zakres złożonego żądania. Jak słusznie wskazuje skarżący, powyższy błąd skutkował też błędną oceną możliwości skarżącego w zakresie spłacania rat. Organ przyjął bowiem, że okres spłat, przy deklarowanej wysokości rat, trwałby do 2020 r., co jego zdaniem przemawia przeciwko uwzględnieniu wniosku. Argument ten jednak wymaga ponownego rozważenia, jeżeli uwzględni się, że skarżący wniósł o rozłożenie na raty jedynie połowy zaległości, co ma istotny wpływ na planowany okres spłaty. Pomimo tak rażącego naruszenia zasad postępowania, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, w tym dotyczących istnienia bądź nieistnienia przesłanek do zastosowania ulgi w spłacie, byłoby przedwczesne. Zalecenia co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu. Organ powinien przede wszystkim prawidłowo określić zakres żądania strony i dopiero wówczas podjąć rozstrzygnięcie na podstawie art. 67a § 1 pkt 2 i 3 O.p. Końcowo Sąd zauważa, że dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia niezależnie od zarzutów i wniosków skargi, nie dopatrzył się naruszenia przez organy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu są dla organu wiążące. Organ I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy wziął pod uwagę zalecenia wynikające z wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2012 r. i wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, skąd wynika zaległość podatkowa, wskazał jej wysokość za poszczególne lata, a także wyjaśnił jakich czynności dokonano w toku postępowania egzekucyjnego. Ustalenia te będą konieczne także przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W trzecim punkcie wyroku Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, składających się z uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło