I SA/Gd 1126/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-12-21

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ pomimo wezwania nie przedstawił dokumentów niezbędnych do oceny jego sytuacji finansowej. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a jego bierność skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący T. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu podał niskie dochody i obowiązek alimentacyjny. Referendarz sądowy uznał oświadczenie za niewystarczające i zobowiązał skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów finansowych. Pomimo przedłużenia terminu, skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze, złożonym na formularzu PPF w dniu 30 września 2016 r. (data stempla pocztowego), skarżący T. W. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), skarżący podał, że prowadzi sam gospodarstwo domowe, utrzymując się jedynie z wynagrodzenia za pracę w kwocie 340 zł miesięcznie, poza udziałami w spółce kapitałowej (spółce z o.o.), które zostały zajęte w ramach prowadzonej egzekucji, nie posiada innego majątku, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny względem dwóch pełnoletnich córek, na rzecz których zobowiązany jest uiszczać kwoty po 1.200 zł, wskazał przy tym, że obecnie zaprzestał ich płacenia. Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego za budzące wątpliwości i niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Skarżący bowiem zadeklarował dochody z wynagrodzenia za pracę w nieznacznej wysokości, wskazał także, że nie posiada zasobów pieniężnych. Jednocześnie podnosi, że sam prowadzi gospodarstwo domowe, a zatem ponosi wszystkie wydatki z tym związane, które bez wątpienia przewyższają kwotę otrzymywanego przez niego wynagrodzenia. Nadto, z danych ujawnionych w KRS wynikało, że skarżący jest wspólnikiem spółki "A" Spółka jawna z siedzibą [...], która to spółka posiada udziały w spółce "B" Spółka z o.o. z siedzibą [...]. Skarżący pełni funkcję Prezesa Zarządu spółki z o.o. W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 października 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., zobowiązał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia w terminie 14 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych za rok 2015 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39); b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których są gromadzone środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków za okres od 1 lipca 2016 r.; c/ dokumentu potwierdzającego wysokość miesięcznego wynagrodzenia za pracę w kwocie netto oraz średniego wynagrodzenia uzyskanego w okresie od 1 lipca 2016 r.; d/ oświadczenia złożonego przez "B" Sp. z o.o. z siedzibą [...], czy za ostatni rok obrotowy została wypłacona dywidenda udziałowcowi "A" Sp. jawna [...]; jeżeli tak – przedłożenia dokumentu obrazującego wysokość dochodu z tego tytułu oraz oświadczenia, czy skarżący uzyskuje dochód z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w ww. spółce z o.o.; jeżeli tak – przedłożenia dokumentu obrazującego wysokość wynagrodzenia z tego tytułu; e/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz odpadów, telefon, internet i inne) oraz jasnego wskazania z jakich środków skarżący je finansuje; f/ oświadczenia, czy skarżący w okresie ostatnich sześciu miesięcy korzystał ze świadczeń pomocy społecznej; jeżeli tak – przedłożenia dowodów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres na jaki pomoc została przyznana (decyzji z pomocy społecznej); g/ oświadczenia, czy skarżący otrzymuje pomoc finansową lub rzeczową od rodziny lub innych osób prywatnych; jeżeli tak – wskazania wysokości, rodzaju i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); h/ dowodu obrazującego aktualny stan zadłużenia z tytułu alimentów. Poinformowano także pełnomocnika, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania skarżącemu prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 20 października 2016 r. wniósł o przedłużenie terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów o siedem dni. Wyjaśnił, że termin zakreślony w zarządzeniu jest zbyt krótki. Zarządzeniem z dnia 29 listopada 2016 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek pełnomocnika, o czym został on poinformowany w dniu 2 grudnia 2016 r. Pomimo przedłużenia skarżącemu terminu do złożenia dokumentów szczegółowo wskazanych w zarządzeniu z dnia 10 października 2016 r. nie wykonał on nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów sam skarżący uniemożliwił dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło