I SA/Gd 1129/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2014 postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 27 października 2014 r., skarżąca H. K. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 220 zł oraz ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, poza domem (którego powierzchni nie wskazała) nie posiada innego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, utrzymuje się z emerytury, która podlega zajęciu egzekucyjnemu lecz nie podała miesięcznej wysokości dochodu osiąganego z tego tytułu. Do wniosku dołączyła odpis: postanowienie sądu okręgowego z dnia 12 września 2014 r., którym postanowiono nie obciążać skarżącej oraz jej syna kosztami postepowania apelacyjnego; pozwu wniesionego przez gminę 12 lipca 2010 r. o wydanie nakazu opuszczenia, opróżnienia i wydania przez skarżącą, jej męża i syna nieruchomości; zaświadczenia lekarskiego z dnia 21 sierpnia 2014 r. o stanie zdrowia skarżącej. W tym miejscu wskazać należy, iż z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez wnioskodawczynię, jej małżonka oraz ich syna w sprawach, toczących się przed tut. Sądem, wynika, iż pozostaje ona w związku małżeńskim i zamieszkuje wspólnie z małżonkiem i synem pod jednym adresem. Co więcej, skarżąca poza zadeklarowanym na urzędowym druku PPF domem, jest także właścicielką mieszkania o powierzchni 45,85 m2. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącej za niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego i zarządzeniem z dnia 31 października 2014 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni: a) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; a w przypadku ich nieposiadania – złożenia oświadczenia i ich nieposiadaniu; b) oświadczenia, czy wnioskodawczyni utraciła prawo do świadczenia emerytalno-rentowego, jeżeli tak – przedłożenia stosownego dokumentu; w przypadku gdy wnioskodawczyni nadal otrzymuje tego rodzaju świadczenie – przedłożenia dowodu obrazującego jego aktualną miesięczną wysokość (w kwocie netto i brutto) z uwzględnieniem dokonywanych potrąceń egzekucyjnych; c) w związku z zamieszkiwaniem przez wnioskodawczynię pod wspólnym adresem z W. K. oraz M. K. wskazania, czy wnioskodawczyni partycypuje w kosztach związanych z eksploatacją domu (opłatach za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, inne), a jeśli tak – w jakiej wysokości miesięcznie, przy czym kwota wydatków z tego tytułu winna zostać udokumentowana; d) dokumentów potwierdzających ponoszenie przez wnioskodawczynię wydatków na odpłatne leczenie (odpłatne wizyty lekarskie, zakup leków); e) oświadczenia w przedmiocie marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości zarejestrowanego na wnioskodawczynię samochodu osobowego; f) dokumentów w przedmiocie aktualnego stanu zadłużenia wnioskodawczyni wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, gminy, instytucji finansowych, dostawców mediów i innych podmiotów; g) dokumentów obrazujących wysokość wszystkich miesięcznych dochodów brutto/netto męża oraz dokumentów obrazujących w sposób kompleksowy jego stan majątkowy, w tym posiadane przez niego nieruchomości, przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro, zarejestrowane na męża pojazdy mechaniczne (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości) oraz wyciągi i wykazy ze wszystkich posiadanych przez męża rachunków bankowych (wskazanych w punkcie 1.a) niniejszego wezwania), na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujące historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy. Poinformowano też skarżącą, że nie jest zobowiązana do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonka tylko w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a skarżąca przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Wyjaśniono również, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty, w tym oświadczenia zawarte w formularzu PPF. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 10 listopada 2014 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Należało zatem przyjąć, że sama uniemożliwiła, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych, a tym samym stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie jej prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sama strona. Ze względu na fakt, że skarżąca pomimo nałożonego zobowiązania nie przedłożyła wymaganych dokumentów, które obrazowałyby jej aktualną sytuację finansową oraz potwierdzałyby wskazane we wniosku okoliczności, uznano, że nie wykazała ona, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez wnioskodawczynię referendarz sądowy wyjaśnia, że są one niewystraczające do oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Zwolnienie wnioskodawczyni z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w innym postępowaniu nie oznacza automatycznie, że musi ona uzyskać prawo pomocy w niniejszej sprawie. Należy bowiem pamiętać, iż wniosek ocenia się, biorąc pod uwagę aktualną sytuację i możliwości finansowe strony w odniesieniu do wysokości kosztów postępowania (w tym należnych na danym etapie kosztów sądowych) w konkretnej sprawie. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.