I SA/Gd 1132/18

WyrokWSA w Gdańsku2019-02-19

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Alicja Stępień, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek zaliczyć nadpłatę podatku na poczet zaległości podatkowych, w tym niezapłaconych rat podatku rozłożonego na raty, nawet jeśli podatnik nie złożył wniosku o takie zaliczenie?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma ustawowy obowiązek zaliczyć nadpłatę podatku z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, zgodnie z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej. W przypadku niezapłacenia raty podatku rozłożonego na raty, termin płatności tej raty staje się terminem płatności zaległości podatkowej, na którą nadpłata powinna zostać zaliczona.
Stan faktyczny
Skarżąca S.L. wykazała nadpłatę podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-37 za 2017 r. w kwocie 1.164,00 zł. Jednocześnie posiadała zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego za 2010 r., która została rozłożona na raty. Skarżąca nie uiściła jednej z rat, co spowodowało powstanie zaległości. Naczelnik Urzędu Skarbowego zaliczył nadpłatę na poczet tej zaległości wraz z odsetkami. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 23 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty podatku na poczet zobowiązań podatkowych oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem skierowanym do S.L. z dnia 6 lipca 2018 r. zaliczył nadpłatę z dnia 29 kwietnia 2018 r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-37 za rok 2017 w kwocie 1.164,00 zł na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) za 2010 r. w kwocie 682,45 zł (należności głównej) i w kwocie 481,55 zł (odsetek od ww. zaległości). Nie zgadzając się z ww. postanowieniem S.L. wniosła zażalenie, w którym zarzuciła, iż przedmiotowe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego narusza przepisy art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie. Jednocześnie strona wniosła o uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 lipca 2019 r. i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zwrot nadpłaty w kwocie 1.164,00 zł wraz z należnymi odsetkami skarbowymi na rachunek bankowy skarżącej lub ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 23 października 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 6 lipca 2019 r.. W uzasadnieniu wskazano, że jeżeli podatnik nie dokona wpłaty na poczet raty w wyznaczonym w decyzji "ratalnej" terminie płatności, organ podatkowy jest zobligowany do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności - zgodnie z art. 62 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, jednakże w inny sposób niż przedstawiony w ww. decyzji o rozłożeniu na raty zobowiązania podatkowego. W niniejszym przypadku S.L. nie dokonała w terminie wpłaty raty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.. Terminem płatności raty był dzień 30 kwietnia 2018 r.. Jednakże na koncie podatnika została stwierdzona nadpłata, która podlegała z urzędu zaliczeniu na zaległości podatnika o najstarszym terminie płatności. Dlatego też, wykonując ustawowy obowiązek zgodnie z art. 76 § 1 ww. ustawy Naczelnik Urzędu Skarbowego, do którego złożono zeznanie w dniu 29 kwietnia 2018 r., prawidłowo zaliczył nadpłatę wynikającą z zeznania PIT-37 za 2017 r. S.L. na poczet jej zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem 5 lat za 2010 rok. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze podatniczka wskazała naruszenie przepisów: 1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.); 2. art. 76 § 1, w zw. z art. 62 § 1 i § 4 oraz art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 3. art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej - poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zarzucając powyższe, strona wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Z akt sprawy wynika, że podatniczka w dniu 29 kwietnia 2018 r. złożyła zeznanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-37 za 2017 r., w którym wykazała nadpłatę w kwocie 1.164,00 zł, zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. 2018 r., poz. 1509 z późn. zm.), gdyż skorzystała z prawa do odliczenia od dochodu za rok 2017 wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych. Ponadto na mocy art. 27f cyt. ustawy skarżąca skorzystała z odliczeń od podatku tj. z ulgi z tytułu wychowywania dzieci. Zgodnie z przepisami art. 27f ust. 5 ww. ustawy, powyższych odliczeń dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z przepisami art. 73 Ordynacja podatkowa, nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. W rozpatrywanym przypadku nadpłata powstała 29 kwietnia 2018 r.. Zgodnie z art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Powyższy przepis stanowi Jednoznacznie, że przy jednoczesnym zaistnieniu nadpłaty oraz zaległości podatkowej, obowiązkową czynnością organu podatkowego wykonywaną z urzędu jest dokonanie zaliczenia nadpłaty na zaległości podatkowe podatnika bądź bieżące jego zobowiązania. Organ zatem zgodnie z ww. przepisami stwierdziwszy istnienie nadpłaty winien zbadać, czy równocześnie na koncie podatnika widnieją nieuiszczone zaległości podatkowe bądź bieżące zobowiązania i dopiero w razie ich braku może dokonać zwrotu powstałej nadpłaty. W razie natomiast ich wystąpienia dokonuje zaliczenia nadpłaty na podstawie art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i wydaje stosowne postanowienie na podstawie art. 76a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W sprawie jest bezsporne, że skarżąca pismem z dnia 9 lutego 2017 r.r. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o rozłożenie na raty zapłatę zaległego podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości za 2010 rok. Po rozpatrzeniu wniosku, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 29 marca 2017 r. rozłożył na 50 rat zapłatę tego zaległego podatku dochodowego. Strona nie dokonała zapłaty 13 raty wynikającej z ustalonego harmonogramu decyzji ratalnej w łącznej wysokości 1.470,00 zł, której termin upłynął w dniu 30 kwietnia 2018 r., a zatem powstała zaległość podatkowa w części dotyczącej niezapłaconej raty w wysokości 887,15 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Zgodnie z art. 51 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa podatek nie uiszczony w terminie jest zaległością podatkową, od której należne są odsetki za zwłokę w myśl przepisu art. 53 § 1 ww. ustawy. Za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie płatności ratę podatku - jak stanowi przepis art. 51 § 2 przywołanej ustawy. Odsetki za zwłokę są ustawową należnością nierozerwalnie związaną z istnieniem zaległości podatkowej, a zatem wielkość ta z mocy prawa, wymagalna jest wraz z należnym podatkiem. Odsetki biegną zawsze z mocy prawa od dnia następnego po dniu, w którym, zgodnie z przepisami ustawy, istniał obowiązek uiszczenia podatku - do dnia zapłaty. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organu, zgodnie z art. 49 § 2 ustawy zaliczyły nadpłatę S.L., naliczając odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu, na który przypadał termin płatności ww. zaległości tj. od dnia 3 maja 2011 r. do dnia złożenia zeznania tj. 29 kwietnia 2018 r.. Zgodnie z przepisami art. 49 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 47 § 1-3 przywołanej ustawy, które stanowią, iż w razie wydania decyzji w sprawie rozłożenia zaległości podatkowej na raty nowym terminem płatności jest dzień, w którym zgodnie z decyzją powinna nastąpić zapłata poszczególnych rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę. Jeżeli natomiast podatnik nie zapłacił którejkolwiek z rat, na jakie rozłożony został podatek lub zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę, terminem płatności podatku lub zaległości podatkowej objętej ratą staje się odpowiednio ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami prawa podatkowego wpłata powinna nastąpić. Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając decyzję z dnia 29 marca 2017 r. wskazał terminy płatności poszczególnych rat oraz ich wysokości - tym samym zobowiązując stronę do ich przestrzegania. W takiej sytuacji zgodzić się należy z organem odwoławczym, że jeżeli podatnik nie dokona wpłaty na poczet raty w wyznaczonym w decyzji "ratalnej" terminie płatności, organ podatkowy jest zobligowany do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. Dlatego też, wykonując swój obowiązek zgodnie z art. 76 § 1 ww. ustawy Naczelnik Urzędu Skarbowego, do którego złożono zeznanie w dniu 29 kwietnia 2018 r. zasadnie zaliczył nadpłatę wynikającą z zeznania PIT-37 za 2017 r. na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego. Odnosząc się natomiast do zarzutu strony postępowania dotyczącego naruszenia art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 219 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, Sąd zauważa, że zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Wskazano również przepisy, na podstawie których organ dokonał rozstrzygnięcia i podano okoliczności uzasadniające ich zastosowanie. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tej sytuacji, działając w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę jako niezasadną, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło