I SA/Gd 1140/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-03-02

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, nawet jeśli nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Jednakże, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych, strona musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący D. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja finansowa jest trudna, osiąga niskie dochody, nie posiada majątku, a jego rachunki bankowe są zajęte. Mimo to, sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, choć przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. D. T. wnioskiem z dnia 3 stycznia 2010 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych i dołączonych do akt sprawy o sygn. I SA/Gd 1138/10 (w szczególności: dodatkowych oświadczeń z dnia 8 i 9 lutego 2011 r., oświadczenia złożonego przez rodziców skarżącego, wyciągów z pięciu rachunków bankowych za okres od 1 listopada 2010 r. do 7 lutego 2011 r., 2 listopada 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. i 14 października 2010 r. do 13 stycznia 2011 r., zaświadczeń pracodawcy z dnia 3 lutego 2011 r. o zatrudnieniu i wysokości zarobków, odpisu decyzji Wójta Gminy z dnia 2 listopada 2010 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, zeznania podatkowego za rok 2010, kopii zawiadomień banku z dnia 24 września i 1 października 2010 r. o zajęciu rachunku bankowego, kopii tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z dnia 22 września 2010 r. o zajęciu rachunku bankowego, wezwanie do zapłaty z dnia 1 lutego 2011 r., saldo zadłużenia na dzień 31 grudnia 2010 r. wobec kontrahenta), ustalono, że zamieszkuje u rodziców, na których utrzymaniu pozostaje, korzysta z ich pomocy finansowej, dzięki której może wywiązać się z części swoich zobowiązań, z dniem 2 listopada 2010 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej (za rok 2010 zadeklarował stratę z tego tytułu w wysokości 85.386,82 zł, wykazując przychód w kwocie 340.591,12 zł oraz koszty jego uzyskania w wysokości 425.977,94 zł), aktualnie osiąga dochody jedynie z wynagrodzenia za pracę świadczoną w wymiarze 1/6 etatu w kwocie 189,84 zł netto miesięcznie, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, samochodów osobowych, oszczędności, jeden z jego rachunków bankowych podlega zajęciu do kwoty 231.045,78 zł w ramach egzekucji prowadzonej przez naczelnika urzędu skarbowego, z tytułu zaciągniętych kredytów dokonuje miesięcznej spłaty w kwocie 1.835,60 zł. Nadto, wnioskodawca posiada zobowiązania wobec byłych kontrahentów na łączną kwotę 11.792,56 zł. Natomiast rodzice wnioskodawcy są właścicielami mieszkania o powierzchni 66 m2, posiadają dwa samochody osobowe marki [...], rok produkcji 2002 i [...], rok produkcji 1999 r. oraz samochód ciężarowy marki [...], rok produkcji 2002, źródłem ich utrzymania są dochody osiągane w łącznej kwocie około 2.500 zł miesięcznie ze stosunku pracy oraz z wynajmu samochodu ciężarowego i części pomieszczeń mieszkalnych na rzecz spółki, w której są zatrudnieni. W dodatkowym oświadczeniu skarżący wyjaśnił, że środki, które wpłynęły na jego rachunki bankowe to należności z tytułu realizacji robót wykonanych w okresie od czerwca do października 2010 r., które następnie zostały przeznaczone na spłatę zobowiązań wnioskodawcy związanych z prowadzoną do końca października 2010 r. działalnością gospodarczą. Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że wnioskodawca wykazał, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przez niego kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Za taką oceną przemawia aktualna wysokość uzyskiwanych przez skarżącego miesięcznych dochodów, brak majątku, konieczność korzystania z pomocy finansowej rodziców, którzy – jak wynika z dodatkowego oświadczenia – nie tylko ponoszą koszty związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy, ale również spłacają ciążące na nim zobowiązania. Jednocześnie nie można przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych, jakie mogą powstać w przyszłości. Wprawdzie wnioskodawca aktualnie uzyskuje niewielkie dochody i jest zatrudniony na czas określony, to jednak na uwadze mieć należy, że faktycznie nie ponosi on żadnych wydatków. Nie można też przyjąć, że jego sytuacja nie ulegnie poprawie. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem, że skarżący podnosi swoje kwalifikacje zawodowe, studiuje na wyższej uczelni technicznej. Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że rozpocznie pracę w większym wymiarze i za wyższe wynagrodzenie. Wskazać przy tym trzeba, że koszty sądowe, które powstały w niniejszej sprawie wnioskodawca uiścił. W dniu 22 listopada 2010 r. opłacił należny wpis sądowy nie tylko w niniejszej sprawie, ale także w pozostałych sprawach zawisłych przed Sądem a prowadzonych pod sygn. akt I SA/Gd 1138/10 i I SA/Gd 1139/10. Łączna kwota opłat z tego tytułu wyniosła 3.211 zł. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło