I SA/Gd 1141/03
PostanowienieWSA w Gdańsku2004-04-08
Skład orzekający: E. Rischka, E. Anyżewska, A. Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Izba Skarbowa) prawidłowo pozostawił odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji bez rozpatrzenia, nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia, naruszając przepisy Ordynacji podatkowej, które nakazują wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania przed jego pozostawieniem bez rozpatrzenia. Skoro organ odwoławczy uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżone postanowienie, sprawa stała się bezprzedmiotowa, co skutkuje umorzeniem postępowania sądowego.Stan faktyczny
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał decyzje określające rozliczenie podatku od towarów i usług. Strona odwołała się od tych decyzji, wnosząc o ich uchylenie lub umorzenie postępowania. Izba Skarbowa pozostawiła odwołanie bez rozpatrzenia, uznając, że nie spełnia ono wymogów formalnych. Strona skarżąca wniosła skargę do NSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie trybu uzupełnienia braków podania. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 250 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Rischka, Sędziowie NSA E. Anyżewska, A. Stępień (spr.), Protokolant M. Cybulska, po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 14 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999 r., grudzień 1999, czerwiec 2000 r., i grudzień 2000 r. bez rozpatrzenia postanawia: I. umorzyć postępowanie II. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydal w dniu 5 czerwca 2003r. decyzje, w których określił rozliczenie podatku od towarów i usług za czerwiec 1999i\. grudzień 1999r.. czerwiec 2000r. i grudzień 2000r.
W przedmiotowych decyzjach zawarto pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania do Izby Skarbowej.
Od powyższej decyzji strona odwołała się w piśmie z dnia 23 czerwca 2003r.. wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość w trybie art.233 § 1 pkt 2a) Ordynacji podatkowej ewentualnie uchylenie ich w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie art.233 § 2 Ordynacji podatkowej.
Izba Skarbowa stwierdziła, że odwołanie nie spełnia wymogów formalnych zawartych w art.222 Ordynacji podatkowej i wydała w dniu 14 sierpnia 2003r. postanowienie, w którym postanowiła o pozostawieniu przedmiotowego odwołania bez rozpatrzenia.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Izby Skarbowej, zarzucając mu naruszenie art. 169 § ł w związku z art.235 Ordynacji podatkowej polegające na pominięciu trybu uzupełnienia braków podania nie spełniającego wymogów określonych w art.222 Ordynacji podatkowej i pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi strona twierdzi, że odwołanie zostało wniesione za pośrednictwem organu pierwszej instancji, który już na tym etapie postępowania odwoławczego powinien wezwać do usunięcia ewentualnych braków formalnych pisma, czego jednak nie uczynił. Stosownie do art. 169 § 1 w związku z art.235 Ordynacji podatkowej w wypadku stwierdzenia przez organ podatkowy braków formalnych odwołania, winien on wezwać podatnika do ich usunięcia. Pominięcie tej procedury stanowi poważne naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i pozbawia podatnika uprawnienia do zainicjowania instancyjnej kontroli decyzji, a w konsekwencji do kontroli sądowej rozstrzygnięcia.
Zdaniem skarżącego brak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji elementów określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej, winien być traktowany jako brak formalny możliwy do usunięcia.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 5.12.2003r. wydanym na podstawie atl.38 ust.2 ustawy o NSA uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że w przypadku gdy odwołanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa usunięcie wadliwości takiego podania powinno nastąpić w trybie art. 169 § 1 w związku z art.235 Ordynacji podatkowej. Zgodnie tymi przepisami w przypadku gdy odwołanie nie odpowiada warunkom formalnym określonym w art.168 § 2 i art.222 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni. z. pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Ordynacja podatkowa nie zawiera wyraźnego wskazania, który organ jest właściwy do wezwania wnoszącego odwołanie do usunięcia jego braków formalnych.
Niemniej jednak analiza przepisów art.227 § 2 i art.228 Ordynacji podatkowej, w ocenie Izby daje podstawę do stwierdzenia, że do czasu przekazania odwołania organowi drugiej instancji, wezwania dokonuje organ pierwszej instancji w ramach weryfikacji własnej decyzji oraz zajęcia stanowiska wobec zarzutów przytoczonych w odwołaniu. Natomiast po przekazaniu odwołania organowi odwoławczemu to on wzywa stronę do usunięcia braków formalnych podania. Zmiana treści art.228 Ordynacji podatkowej obowiązującej od 1 stycznia 2003r. miała na celu wprowadzenie w postępowaniu odwoławczym instytucji analogicznej do wynikającej z artykułu 69 § 4 tej ustawy.
Zatem organ odwoławczy jest uprawniony do wydania postanowienia na podstawie art.228 $ I pkt 3 Ordynacji podatkowej tylko po uprzednim wezwaniu strony do usunięcia braków formalnych podania w trybie art. 169 § 1 w związku z art.235 przywołanej ustawy, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.
Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wobec wydania w dniu 5 grudnia 2003r. przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia, w którym skarga została uwzględniona w całości, zachodzą podstawy do umorzenia postępowania. Uprawnienie organu odwoławczego do uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego przewidywał bowiem tak art.38 ust.2 ustawy o NSA jak i art.54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie przez organ podatkowy orzeczenia na tej podstawie poprzez uchylenie zaskarżonego do sądu aktu sprawia, że brak jest przedmiotu postępowania.
W takiej sytuacji w myśl art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie należało umorzyć i orzec o jego kosztach na podstawie art.201 § 1 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło