I SA/Gd 1145/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych postanawia: oddalić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. I SA/Gd 1145/14 UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie K. S. na postanowienie tego Sądu z 3 sierpnia 2015 r., którym stwierdzono prawomocność wyroku z 9 grudnia 2014 r. oddalającego skargę. Na powyższe postanowienie skarżący 20 października 2015 r. (data stempla pocztowego) wniósł zażalenie (k. 183). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 26 października 2015 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie podpisanego jego odpisu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone stronie skarżącej 5 listopada 2015 r. (potwierdzenie odbioru – k. 190). Skarżący 13 listopada 2015 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, w którym wskazał, że uchybił terminowi "z powodu niedopatrzenia, wynikającego z niedowidzenia". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się składając wniosek o przywrócenie terminu. Warunki przywrócenia terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej regulują przepisy art. 86 i art. 87 P.p.s.a. Aby przywrócić termin do dokonania spóźnionej czynności łącznie muszą wystąpić przesłanki określone w powołanych przepisach: (1) musi zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu, (2) termin na złożenie wniosku wynosi 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, (3) spóźnienie musi negatywnie rzutować na sytuację prawną strony, (4) we wniosku należy uprawdopodobnić, że spóźnienie nie było zawinione, (5) równocześnie z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. oraz art. 87 § 1 P.p.s.a. stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 1999 r., I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329). Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W ocenie Sądu przywołana przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku okoliczność nie uprawdopodobnia braku jego winy w uchybieniu terminu. Skarżący wskazał, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek jego niedopatrzenia, spowodowanego wadą wzroku (niedowidzeniem). Zauważyć należy, że wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia zostało doręczone skarżącemu 5 listopada 2015 r. Skarżący w terminie uiścił należny wpis, natomiast nie złożył podpisanego odpisu zażalenia. Podkreślić przy tym należy, że wezwanie do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do uzupełnienia barków formalnych zażalenia zostało przesłane skarżącemu jedną przesyłką pocztową. Trudno zatem przyjąć, że skarżący, który powołuje się na wadę wzroku, jedno z pism odczytał a drugiego już nie. Sąd uznał, że przedstawione okoliczności świadczą o tym, że skarżący nie podjął wszelkich możliwych starań, by dokonać czynności procesowej w ustawowym terminie. Zachowanie skarżącego w ocenie Sądu nosi znamiona winy, w postaci niedbalstwa i świadczy o braku przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Z tych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.