I SA/Gd 115/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-04-21

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jego oświadczenia dotyczące stanu majątkowego i dochodów były sprzeczne i niepełne. Strona ma obowiązek udowodnić swoją sytuację finansową, a wnioskodawca uchylał się od podania kluczowych informacji, co uniemożliwiło ocenę jego możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawca początkowo podał, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie podając ich dochodów, a następnie zmienił oświadczenie, twierdząc, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i gra na giełdzie, co było sprzeczne z poprzednim oświadczeniem i nie wyjaśniało jego sytuacji finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 28 lutego 2008 r., złożonym na formularzu PPF, którego braki usunięto w dniu 21 marca 2008 r., M. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań wnioskodawcę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże on, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Po analizie zebranego materiał dowodowego stwierdzono, że jest on niepełny, a nadto zawiera oczywiste sprzeczności. I tak w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 28 lutego 2008 r. wnioskodawca podał, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, gdyż obecnie nie posiada stałego źródła dochodów i pozostaje bez pracy. Choć wnioskodawca wskazał, że jego matka pracuje w [...], a ojciec w [...], to nie podał wysokości osiąganych przez nich dochodów, pozostawiając niewypełnioną i niezakreśloną przeznaczoną na to rubrykę nr 10 formularza PPF. Podobnie niewypełnione i niezakreślone wnioskodawca zostawił rubryki nr 7.2.1, nr 7.2.2. oraz nr 9 i nr 11 przeznaczone dla wskazania zasobów pieniężnych (oszczędności i papierów wartościowych) i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz innych dodatkowych informacji o stanie majątkowym wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Wśród podanych przez wnioskodawcę informacji znalazły się jedynie te, które dotyczyły nieruchomości, tj. mieszkania własnościowego, udziału (1/3) we współwłasności działki budowlanej o obszarze 0,5 ha oraz działki budowlanej o obszarze 800 m2 z budynkiem w budowie. Z tych względów wnioskodawca został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku przez wypełnienie lub zakreślenie zgodnie z treścią pouczenia rubryk o ww. numerach. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca przedłożył w dniu 21 marca 2008 r. (data stempla pocztowego) nowy druk PPF zawierający jego oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, w którym wskazał, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W konsekwencji wnioskodawca uchylił się od podania wysokości dochodów swoich rodziców, jak również stanu posiadanych przez nich oszczędności i papierów wartościowych oraz wskazania przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu tego oświadczenia wnioskodawca podał natomiast okoliczności, których nie wskazał w poprzednim oświadczeniu, tj. iż gra on na giełdzie, posiada akcje o wartości 1.300 zł, ponosi miesięczne wydatki związane z kosztem wyżywienia, odzieży i wyjazdów zagranicznych, pochłaniające, jak podał, sporo środków finansowych – i to wszystko przy zadeklarowaniu braku dochodów. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że oświadczenia wnioskodawcy (składane pod rygorem odpowiedzialności karnej) pozostają ze sobą w oczywistej sprzeczności co do ilości osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wysokości i rodzaju źródeł dochodów, z których się utrzymuje, której to niezgodności wnioskodawca w żaden sposób nie wyjaśnił. W tych okolicznościach stwierdzić trzeba, że to sam wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej, uchylając się od podania wskazanych w wezwaniu informacji dotyczących stanu majątkowego rodziców (w szczególności wysokości dochodów i stanu posiadanych zasobów finansowych) poprzez odpowiednią zmianę oświadczenia. Takie postępowanie wnioskodawcy, polegające na selektywnym ujawnianiu okoliczności faktycznych, skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, a w konsekwencji czyni niemożliwym ustalenie, czy poniesienie przez wnioskodawcę kosztów sądowych spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania uzasadniający przyznanie prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od podania stosownych informacji w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło