I SA/Gd 1150/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-01-07
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, przedstawiając niepełne i niewiarygodne dane dotyczące swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, nie udowodnił spełnienia tych przesłanek, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 rok. Przedstawił oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, wskazując na trudną sytuację finansową, jednak pomijał dochody żony oraz inne źródła dochodów. W toku postępowania ujawniono rozbieżności i nieścisłości w przedstawionych danych, co podważyło wiarygodność jego oświadczenia.Rozstrzygnięcie
Odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodu za 2003 r. postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Pełnomocnik R. R. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] zwrócił się o częściowe zwolnienie skarżącego od kosztów postępowania. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 29 listopada 2010 r. (data stempla pocztowego).
Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje małoletnia córka, jedynym źródłem dochodu rodziny jest prowadzone przez wnioskodawcę działalność gospodarcza, z której osiąga niewielki przychód przeznaczany na pokrycie strat z lat ubiegłych, tytułem alimentów na rzecz małoletniego syna przekazuje miesięcznie kwotę 1.500 zł, majątek wnioskodawcy stanowią udziały w spółce z ograniczona odpowiedzialnością o wartości nominalnej 45.000 zł oraz wierzytelności, posiada zadłużenie wobec banków z tytułu kredytów, wpisany został do rejestru dłużników BIK i BIG oraz rejestru sądowego.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Analiza oświadczenia majątkowego wnioskodawcy złożonego w niniejszej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 877/10, w której strona także zwróciła się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych pozwala przyjąć, że wnioskodawca każdorazowo przedstawia swoją sytuację majątkową i możliwości płatnicze selektywnie, manipulując danymi tak by potwierdzały jego trudną sytuację finansową. Tym samym oświadczenie skarżącego uznać należało za niewiarygodne i sprzeczne z ustaleniami dokonanymi z uwzględnieniem dokumentów przedłożonych przy sprawie o sygn. akt I SA/Gd 877/10.
Za taką oceną przemawiają następujące okoliczności.
Przede wszystkim dochody wnioskodawcy z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej nie są jedynym źródłem utrzymania rodziny. Dochody osiąga także żona skarżącego, która prowadzi własną działalność gospodarczą. Wpływy na rachunku bankowym prowadzonym dla potrzeb jej działalności gospodarczej w sierpniu 2010 r. wyniosły 7.116,60 zł, we wrześniu 2010 r. – 12.295,81 zł, a w październiku 2010 r. – 15.786,51 zł, co średnio miesięcznie daje kwotę 11.732,98 zł. Fakt, że pominął on okoliczność osiągania przez żonę dochodów pozwala przyjąć, że świadomie nie wskazał posiadanego przez nią majątku, pomimo że konstrukcja formularza PPF wyraźnie wskazuje, że wnioskodawca zobowiązany jest do podania składników majątku należących do osób, z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący do kręgu tych osób zaliczył żonę, z którą zamieszkuje i wspólnie wychowuje małoletnią córkę.
Poza tym wnioskodawca uzyskuje dodatkowo dochody ze stosunku pracy w spółce, w której udziały posiada. Wprawdzie ich wysokość jest niewielka, gdyż wynosi 160 zł brutto miesięcznie to jednak nieujawnienie tej okoliczności miało wpływ na uznanie przedmiotowego oświadczenia za niewiarygodne. Na uwadze mieć należy, że dochody z wynagrodzenia we wniosku złożonym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 877/10 wnioskodawca określił na poziomie około 1.500 zł netto, pomijając fakt uzyskiwania dochodów z tytułu działalności gospodarczej.
Nie można także przyjąć, że dochody wnioskodawcy z tytułu działalności gospodarczej są niewielkie skoro nie podał on ich wysokości. Nie uczynił tego także przy sprawie o sygn. akt I SA/Gd 877/10 nadsyłając jedynie sporządzoną przez siebie w dniu 19 października 2010 r. informację o dochodach osiągniętych w okresie od 1 stycznia do 30 września 2010 r. w kwocie 14.420,97 zł (przychody wyniosły 122.082,76 zł, a koszty ich uzyskania – 107.661,79 zł) i za rok 2009 oraz deklaracje VAT-7 za lipiec i sierpień 2010 r., w których wykazał do opodatkowania kwotę 46.000 zł z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług. Na podstawie danych w niej zawartych nie sposób określić miesięcznych dochodów osiągniętych z tego tytułu w okresie ostatnich trzech miesięcy.
W tym miejscu wyjaśnić należy wnioskodawcy, że okoliczność, iż odlicza on od dochodu osiągniętego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej stratę poniesioną w latach ubiegłych oraz fakt, iż na skutek dokonanych odliczeń nie powstaje zobowiązanie podatkowe nie oznacza wprost, iż nie osiąga on dochodu z tego tytułu.
Nadto, wnioskodawca oświadczył, że na rzecz syna przekazuje kwotę 1.500 zł tytułem alimentów. W sprawie o sygn. akt I SA/Gd 877/10 ustalono, że wysokość alimentów, choć potwierdzona przez matkę dziecka, budzi wątpliwości. Odpowiada ona bowiem wysokości zadeklarowanych we wniosku miesięcznych dochodów skarżącego, a z treści złożonego przez matkę dziecka oświadczenia wynika, że skarżący ponosi również dodatkowe koszty związane z edukacją syna, jego wypoczynkiem i zdrowiem. Stwierdzono, że rzeczą zupełnie niezrozumiałą przeznaczanie przez wnioskodawcę całego miesięcznego dochodu na utrzymanie jednego dziecka, nad którym stałą opiekę sprawuje matka, w sytuacji gdy zamieszkuje wspólnie z żoną, a na utrzymaniu małżonków pozostaje ich małoletnia córka. Zwrócić także trzeba uwagę na nieścisłości wynikające z oświadczenia skarżącego, który z jednej strony podaje, że osiąga niewielki dochód, z drugiej zaś przekazuje kwotę 1.500 zł miesięcznie. Przyjąć przy tym trzeba, że partycypuje on w kosztach utrzymania domu, które – jak podał w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 877/10 – wynoszą około 2.000 zł miesięcznie oraz ponosi wydatki w łącznej kwocie około 900-1.000 zł miesięcznie na leczenie córki i swoje.
Natomiast podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność prowadzenia względem jego majątku egzekucji nie przesądza o niemożności poniesienia kosztów sądowych. Zauważyć bowiem należy, że nie wszystkie rachunki skarżącego podlegają zajęciu. W szczególności wolny od zajęcia pozostaje rachunek prowadzony w związku z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą, na którym na dzień 30 września 2010 r. zgromadził on środki w kwocie 8.540,83 zł.
Mając na uwadze dokonane ustalenia zasadnym jest stwierdzenie, że wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową i finansową, w taki sposób by potwierdzała ona, iż nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazane okoliczności skutkują uznaniem za niewiarygodne oświadczenia złożonego przez skarżącego.
Z tych wszystkich względów uznano, iż wnioskodawca nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło