I SA/Gd 1151/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej z dnia 27 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M. W. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 czerwca 2016 r., obejmującego należność z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł za 2010 r. Powyższe zobowiązanie zostało określone przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w decyzji z dnia 10 marca 2016 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2016 r. W celu wyegzekwowania w/w należności organ egzekucyjny sporządził w dniu 21 czerwca 2016 r. zawiadomienie o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego raz renty socjalnej zobowiązanego. W dniu 24 czerwca 2016 r. odpis w/w zawiadomienia otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności - Wojskowe Biuro Emerytalne. Odpis w/w zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego wysłano na adres: ul. [...], [...] G. Przedmiotowa przesyłka została zwrócona do Drugiego Urzędu Skarbowego po dwukrotnym awizowaniu, z adnotacją "nie podjęto w terminie". Postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M. W. z uwagi na wstrzymanie przez WSA w Gdańsku wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego za 2010 r., która stała się podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 788/16 oddalił skargę zobowiązanego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 maja 2016 r. określającą M. W. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Wyrok stał się prawomocny z dniem 21 lutego 2017 r. Pismem z dnia 18 lutego 2017 r. M. W. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zgłosił zarzut w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 20 czerwca 2016 r. Strona uznała, że z dniem 31 grudnia 2016 r. doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone. Naczelnik Drugiego Urzędu wydał postanowienie, w którym odmówił wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutu zobowiązanego, z uwagi na uchybienie 7-dniowego terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2017 r. uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na nieprawidłowe doręczenie zobowiązanemu przesyłki zawierającej odpis zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego wraz odpisem tytułu wykonawczego. Po ponownym rozpatrzeniu pisma zobowiązanego z dnia 18 lutego 2017 r., Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w dniu 24 maja 2017 r. wydał postanowienie, którym uznał zarzut przedawnienia za nieuzasadniony. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo odniósł się do podnoszonego przez stronę zarzutu przedawnienia. Zdaniem organu wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która stała się podstawą wystawionego tytułu wykonawczego skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego M. W. przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego. W przedmiotowej sprawie, jak zaznaczył organ, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r., co do zasady kończył się z dniem 31 grudnia 2016 r. Wbrew jednak twierdzeniu strony, w niniejszej sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, z uwagi na złożenie skargi do sądu na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. W związku z tym organ stwierdził, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2010 r. dochodzonego na podstawie tytułu wykonawczego upłynie w dniu 11 października 2017 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając postawiony zarzut skarżący zaznaczył, że skarga rozpatrywana przez sąd administracyjny nie dotyczyła zobowiązania w podatku PIT, z tytułu sprzedaży mieszkania, ale trybu w jakim zostało ono określone. Sąd administracyjny oddalił wprawdzie skargę, ale tylko z uwagi na to, że nie uznał podnoszonych zarzutów odnośnie tego, że zobowiązanie winno zostać w decyzji ustalone, a nie określone. W związku z powyższym, w ocenie strony, nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzut wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego, oparty na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podnosząc przedawnienie egzekwowanego obowiązku. Zdaniem skarżącego, w sprawie nie doszło ani do przerwania ani do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W szczególności, wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, albowiem sprawa sądowoadministracyjna nie dotyczyła kwestionowania samego zobowiązania podatkowego, ale sposobu jego powstania. To zdaniem skarżącego przemawia za stwierdzeniem, że w sprawie nie znajdował zastosowania art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W niniejszym sporze należy przyznać racje organom podatkowym. Przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok, co do zasady, jak słusznie dostrzegł to organ podatkowy, przedawniało się z dniem 31 grudnia 2016 roku. Niemniej jednak, wbrew stanowisku strony skarżącej, bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania uległ zawieszeniu w skutek wniesienia przez M. W. skargi do sądu administracyjnego, na decyzję określającą wysokość zobowiązania w tym podatku. Wskazać należy, że zgodnie z art. 70 § 6 pkt 2 oraz § 7 pkt 2 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Termin przedawnienia biegnie natomiast dalej od następnego dnia po dniu doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Przywołane przepisy jednoznacznie wiążą skutki prawne w zakresie instytucji przedawnienia zobowiązania podatkowego z dwoma zdarzeniami: wniesieniem skargi do sądu administracyjnego oraz z doręczeniem organowi odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, nie precyzując, o jakiego rodzaju orzeczenie chodzi. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że konstrukcja przepisu art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie wprowadza żadnych dystynkcji, jeśli chodzi o charakter decyzji, od których wniesienie skargi skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Wobec tego, niezależnie od tego, czy decyzja ma charakter ustalający (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), czy określający (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), przepis nie różnicuje skutków wniesienia od tych decyzji skarg do sądu administracyjnego, w zakresie istotnym dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Brzmienie przepisu art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje jednoznacznie, że chodzi o każdą decyzję dotyczącą istoty sprawy, bez względu na jej charakter, a warunkiem zawieszenia jest samo wniesienie skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego. Do zaistnienia skutku w postaci zawieszenia konieczne jest zatem stwierdzenie jedynie tego, że kwestionowana jest legalność rozstrzygnięcia organu podatkowego, co znajduje swój wyraz we wniesionej do sądu skardze. Dla skutku zawieszenia bez znaczenia pozostaje natomiast jakie okoliczności sprawy podatkowej są podważane przez podatnika i na jakich zarzutach oparł on wniesioną skargę. Skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego występuje przy tym niezależnie od tego, z jakich powodów skarga została oddalona. Sam fakt wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt administracyjny odnoszący się do zobowiązania podatkowego, wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania. Zawieszenie następuje już z chwilą złożenia skargi i jest niezależne od wagi i rodzaju zarzutów podniesionych przeciwko skarżonemu rozstrzygnięciu. W związku z powyższym, dla oceny skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego bez znaczenia pozostawało to, że w prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący kwestionował sposób powstania zobowiązania podatkowego, nie podważając innych okoliczności dotyczących tego zobowiązania. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że każde wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą zobowiązania podatkowego wywoła skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania, bez względu na dalsze losy skargi tj. jej merytoryczne rozpoznanie, umorzenie postępowania czy odrzucenie skargi (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2016 r., II FSK 3550/14). W przywołanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że regulacja zawarta w art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest w pełni racjonalna i wiąże się z istotą postępowań sądowoadministracyjnych dotyczących spraw podatkowych. Skargę do sądu administracyjnego może wnieść tylko jedna strona takiego postępowania, czyli co do zasady podatnik; nie może tego natomiast uczynić organ podatkowy, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. W pewnym uproszczeniu można przyjąć, że w interesie podatnika jest to, by termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynął. Aby zapobiec sytuacjom, w których podatnicy wnoszą skargi, a następnie je cofają np. dzień przed terminem rozprawy, tylko po to, by doprowadzić do upływu terminu przedawnienia, art. 70 Ordynacji podatkowej wiąże skutki nie tylko z wydaniem przez sąd wyroku, ale także innego orzeczenia, w tym postanowienia o umorzeniu postępowania na skutek cofnięcia skargi. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni akceptuje pogląd wyrażony w tym orzeczeniu. W ocenie Sądu, z perspektywy brzmienia art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, możliwe jest również wielokrotne wystąpienie skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia tego samego zobowiązania podatkowego, w sytuacji wniesienia kolejnych skarg do sądu administracyjnego, na decyzje dotyczące tego zobowiązania. Przepis ten, nie zawiera bowiem regulacji, która ograniczałaby skutek zawieszenia tylko do jednokrotnego wniesienia skargi do sądu. Jak wynika z akt sprawy, M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok. Skarga została nadana przesyłką poleconą w dniu 21 czerwca 2016 r., a zatem z tą chwilą nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Po okresie zawieszenia, termin zaczął biec w dalszym ciągu od dnia 30 marca 2017 r. tj. od dnia doręczenia Dyrektorowi Izby Skarbowej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 788/16. Tym samym, w dacie wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a także w dacie zgłoszenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, przedawnienie zobowiązania podatkowego jeszcze nie nastąpiło. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając skargę na postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutów za niezasadną, oddalił ją działając w trybie uproszczonym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369).