I SA/Gd 1153/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-11-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za część budynku, która nie została jeszcze ukończona, ale jest już użytkowana, powstaje od początku roku następującego po roku, w którym rozpoczęto użytkowanie tej części, czy od początku roku następującego po roku, w którym zakończono budowę całego budynku?Ratio decidendi
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości w przypadku części budynku, która nie została jeszcze ukończona, ale jest już użytkowana, powstaje od początku roku następującego po roku, w którym rozpoczęto użytkowanie tej konkretnej części budynku, a nie całego obiektu. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych traktuje 'część budynku' jako odrębny przedmiot opodatkowania, co uzasadnia zróżnicowane momenty powstania obowiązku podatkowego dla różnych części budynku.Stan faktyczny
Strona skarżąca, będąca właścicielami budynku mieszkalno-usługowego, została obciążona podatkiem od nieruchomości za cały budynek, w tym za część będącą w budowie, ale już częściowo wynajmowaną. Organy podatkowe uznały, że obowiązek podatkowy powstaje od początku roku następującego po roku rozpoczęcia użytkowania, obejmując cały budynek. Strona skarżąca kwestionowała opodatkowanie części budynku w budowie, argumentując, że nie powinna być obciążona podatkiem za tę część, która nie nadaje się do użytkowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta. Orzeczono o niewykonalności zaskarżonej decyzji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B.P. i A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia 26 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2001 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 7 lutego 2001 r. nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 128,70 (słownie: sto dwadzieścia osiem 70/100) złotych tytułem zwrotu kosztów opłaty sądowej.
I SA/Gd 1153/01
UZASADNIENIE
Jak wynika z akt sprawy, B. i A. P. są właścicielami budynku o całkowitej powierzchni 1 054,90 m.kw., w tym powierzchnia mieszkalna 223,60 m.kw., powierzchnia przeznaczona na działalność gospodarczą 831,30 m.kw. Użytkowanie budynku rozpoczęli w 1999 roku, wydzierżawiając część budynku o pow. 115,70 m.kw. (filia PBK S.A.). Kolejne pomieszczenia wynajęli z dniem 1 marca 200 roku na sklep meblowy – pow. 127 m.kw.
Decyzją z dnia 7 lutego 2001 roku, nr [...], Burmistrz Miasta ustalił B. i A. P. podatek od nieruchomości za 2001 rok w kwocie 7 312,20 zł. Podatek został ustalony w związku z faktem, że są oni właścicielami budynku mieszkalno-usługowego położonego w U. przy ulicy [...], od całej powierzchni budynku. W uzasadnieniu wymiaru organ podatkowy wskazał, że wysokość podatku ustalono na podstawie zeznania złożonego przez podatnika, ewidencji gruntów, stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych.
Strona nie zgadzając się z powyższą decyzją, złożyła odwołanie z dnia 3 marca 2001 roku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W jego uzasadnieniu strona nie zgodziła się z interpretacją przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dokonaną przez organ pierwszej instancji. Jej zdaniem nie powinna zostać obciążona podatkiem od nieruchomości za część budynku, która zgodnie z prawem budowlanym jest w budowie i nie może być użytkowana bez zgody – decyzji zezwalającej na użytkowanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 26 kwietnia 2001 roku, nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że strona jako właściciel budynku jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Zasady określające powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości przy nowych budowlach, budynkach lub ich częściach określa art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku budynków lub ich części oraz budowli, obowiązek podatkowy powstaje dopiero od początku roku następującego po roku, w którym budowa wspomnianych obiektów została zakończona lub w którym rozpoczęto użytkowanie budynku albo jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Z punktu widzenia powstania obowiązku podatkowego traktuje się przy tym na równi fakt ukończenia budowy i rozpoczęcia użytkowania budynku. Zdaniem organu drugiej instancji i w jednym i w drugim przypadku obowiązek dotyczy całego budynku, chociażby właściciel miał przez następne kilka lat zajmować tylko parter, z powodu niewykończenia reszty budynku.
Strona nie zgadzając się z decyzjami organów podatkowych złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ich uchylenie. Skarżący kwestionują zasadność pobierania podatku od nieruchomości za część obiektu będącego w budowie. Stwierdzają, że objęta podatkiem nie wykończona część budynku stanowi samodzielną część i nie nadaje się do użytkowania z uwagi na prowadzenie prac budowlanych i braku zgody na użytkowanie. Podnoszą także, że brak wykończenia tej części budynku powoduje niemożność określenia powierzchni tej części budynku. Ponadto zarzucili organom podatkowym brak wskazania konkretnego przepisu prawa, który nakazuje opodatkować części budynku będące w budowie.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na jej uwzględnienie.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie jest sporny. Skarżący rozpoczęli wynajmowanie części budowanego budynku mieszkalno-użytkowego w 1999 i 2000 roku, przy czym wynajmowana powierzchnia dotyczyła części użytkowej budynku. Spór pomiędzy stroną a organami związany jest z interpretacją art. 6 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku. Zgodnie z tym przepisem jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Przepis ten reguluje moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku nowych budynków. W rozpatrywanej sprawie budowa budynku (w 2001 roku) nie została zakończona. Obowiązek podatkowy powstał zatem od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem, czyli od 1 stycznia 2000 roku. Zdaniem strony skoro rozpoczęto użytkowanie części budynku, to obowiązek podatkowy powstał, ale tylko do tej części budynku. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, wyraża pogląd, że w przypadku istnienia budynku, w którym można wyróżnić dwie wyodrębnione faktycznie i funkcjonalnie części: użytkową i mieszkalną, moment powstania obowiązku podatkowego z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, może być różny dla poszczególnych części budynku. W sytuacji gdy budowa nie została zakończona a rozpoczęto użytkowanie części użytkowej budynku, to obowiązek podatkowy powstaje, zdaniem Sądu, do części użytkowej. W stosunku do części mieszkalnej powstanie od 1 stycznia następującego po roku, w którym rozpocznie się jej użytkowanie. Za taką interpretacją powołanego przepisu przemawia treść: art. 6 ust. 2 oraz art. 3 regulującego przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, art. 4 określającego podstawę opodatkowania tym podatkiem i art. 5 wskazującego na sposób określenia wysokości podatku. Wszystkie z przywołanych powyżej przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyróżniają pojęcie "części budynku". Przepisy ustawy określają, że część budynku może stanowić odrębny przedmiot opodatkowania (art. 3 ust. 1 pkt 1), wskazują co jest podstawą opodatkowania w przypadku części budynku (art. 4 ust. 1 pkt 1), wyznaczają sposób określenia wysokości podatku dla części budynku (art. 5 ust. 1 pkt 1) a także konsekwentnie w art. 6 ust. 2 przewidują moment powstania obowiązku podatkowego dla części nowych budynków. Ustawa nie zawiera definicji pojęcia "części budynku". Zdaniem Sądu, nie ma podstaw do twierdzenia, że część budynku musi spełniać przesłanki przepisów kodeksu cywilnego. Zdaniem Sądu "część budynku" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych to faktycznie wyodrębniona część budynku. W przypadku budynków użytkowo-mieszkalnych można wyróżnić dwie części wyodrębnione w ramach jednego budynku i spełniające odmienne funkcje.
Z powyższych względów Sąd w rozpoznający niniejszą sprawę nie podzielił stanowiska organów podatkowych. Byłoby ono zasadne w przypadku gdyby użytkowany obiekt nie posiadał faktycznie i funkcjonalnie wyodrębnionych części, na przykład byłby budynkiem tylko mieszkalnym lub tylko użytkowym.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 7 lutego 2001 roku nr [..].
Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie wykonalności decyzji w trybie art. 152, a o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 w związku z art. 209 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło