I SA/Gd 1154/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm.) – dalej: O.p., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez D. W. (dalej: Skarżący lub strona) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) z dnia 14.12.2020r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako prezesa zarządu A Sp. z o. o. z siedzibą w G. (dalej: Spółka) z tą Spółką za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za: wrzesień 2015 r., październik 2015 r. i grudzień 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę od ww. zaległości i kosztami postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołując treść art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. stwierdza, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność kwestionowanej odwołaniem decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W opinii Dyrektora IAS, w rozpatrywanym przypadku decyzja Naczelnika US z dnia 14.12.2020r. orzekająca o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego - prezesa zarządu Spółki z tą Spółką za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług - została doręczona (w trybie art. 150 O.p.) z dniem 31.12.2020r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej korespondencji. Zgodnie zatem z treścią cytowanego art. 223 § 2 pkt 1 O.p. termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 14.01.2021r. Tymczasem odwołanie od w/w decyzji zostało sporządzone, a następnie złożone za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 19.04.2021r. tj. 95 dni po ustawowym terminie. W świetle powyższego stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zarzucił naruszenie: - art. 145 § 1 O.p. - w związku z niedoręczeniem decyzji z dnia 14.12.2020 r. w sposób przewidziany ustawą, tj. na adres korespondencyjny - ul. [...], podczas gdy adres ten był znany organowi od początku prowadzenia postępowania i wszelka korespondencja kierowana była do Strony na ten adres, pod którym Strona nieprzerwanie przebywa, - art. 200 § 1 O.p. - w związku z niewłaściwym zastosowaniem i uniemożliwieniem Skarżącemu wypowiedzenia się co do materiału dowodowego i zapoznania się z aktami postępowania, pomimo wniosku Strony z dnia 12.10.2020 r. o wyznaczenie terminu na dokonanie tych czynności. Ponadto Strona zarzuciła naruszenie art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, niepełną i nierzetelną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i uznanie, że Skarżący ponosi winę za uchybienie terminowi na złożenie odwołania, pomimo iż okoliczności przedstawione w treści wniosku o przywrócenie terminu dowodzą, że przekroczenie tego terminu nie nastąpiły z winy Strony. W uzasadnieniu Skarżący odniósł się do ustaleń dotyczących doręczenia decyzji Naczelnika US z dnia 14.12.2020 r. i wskazał, że znajdujące się w aktach sprawy awiza (m.in. od ww. decyzji) nigdy nie zostały pozostawiane w jego skrzynce pocztowej, a listonosz nie podejmował próby osobistego doręczenia mu ww. korespondencji. Tym samym - w ocenie Strony - bezpośrednią przyczyną uchybienia terminowi do złożenia odwołania był fakt, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie zostało doręczone mimo, że Strona przebywała stale pod adresem zamieszkania (co mają potwierdzać znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskie). Skarżący wskazał, że z powodów zdrowotnych zwrócił się do organu pierwszej instancji o wyznaczenie nowego terminu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie zakończonej decyzją z dnia 14.12.2020r. jednakże (wbrew zawartym w treści zaskarżonego postanowienia wyjaśnieniom) nie otrzymał odpowiedzi na tę prośbę. W związku z tym, organ pierwszej instancji - zdaniem Skarżącego - naruszył art. 200 § 1 O.p. Przedstawione okoliczności - w opinii Skarżącego - potwierdzają, iż niewniesienie odwołania od decyzji Naczelnika US z dnia 14.12.2020r. nastąpiło bez jego winy. Końcowo Skarżący dodał, że z jego ustaleń wynika, iż "w spornym czasie" w punkcie pocztowym obsługującym adres domowy Skarżącego zmieniały się osoby zatrudnione jako listonosz (również ze względów pojawiających się problemów, zgłaszanych przez klientów) oraz, że sygnalizowane przez Skarżącego problemy nie są jednostkowe. Strona wskazała przy tym, że nie może ponosić negatywnych konsekwencji niewykonania obowiązków zawodowych przez osoby trzecie - w tym wypadku pracowników lub zleceniobiorców Poczty Polskiej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, choć nie bezpośrednio z przyczyn w niej wskazanych. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Z analizy akt postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji wynikało, iż Naczelnik US decyzję z dnia 14.12.2020 r. wysłał do Skarżącego za pośrednictwem poczty, na adres: [...]. Przesyłka została przekazana do doręczenia w dniu 17.12.2020 r. (pierwsze awizo). W dniu 28.12.2020r. korespondencja została powtórnie awizowania, zaś w dniu 07.01.2021 r. operator pocztowy podjął decyzję o zwrocie przesyłki z uwagi na niepodjęcie jej w terminie. Przedmiotowa przesyłka została zwrócona do organu pierwszej instancji w dniu 11.01.2021 r. po dwukrotnym awizowaniu z adnotacją "zwrot do nadawcy nie podjęto w terminie". W tej zaś sytuacji niniejsza decyzja została - mimo twierdzeń Skarżącego -doręczona w sposób przewidziany w art. 150 O.p. (tj. z zastosowaniem tzw. fikcji doręczenia) w dniu 31.12.2020r. Zgodnie zatem z treścią cytowanego art. 223 § 2 pkt 1 O.p. termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 14.01.2021r. Tymczasem odwołanie od w/w decyzji zostało sporządzone, a następnie złożone poprzez pocztę w dniu 19.04.2021r. tj. 95 dni po ustawowym terminie. W konsekwencji organ odwoławczy na podstawie ustalonego stanu faktycznego prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika US z dnia 14.12.2020 r. Należy jednak zauważyć, że w myśl art. 17 ustawy z dnia 23.11.2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. 2020 r, poz. 1041), potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Zwrotne potwierdzenie odbioru jest zatem dokumentem urzędowym i jako taki dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru od skierowanej do Strony ww. decyzji z dnia 14.12.2020 r. widnieje adnotacja wskazująca, że przesyłka kierowana na adres Skarżącego została pod tym adresem dwukrotnie awizowana. Uszło jednak uwadze organowi odwoławczemu, że na ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji brak jest podpisu doręczyciela (mimo takiego obowiązku). Powyższe oznacza, że niekompletnie wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru nie ma waloru dokumentu urzędowego, a tym samym brak było podstaw prawnych do zastosowania tzw. fikcji doręczenia, o której mowa w art. 150 O.p. Skoro przedmiotowa decyzja nie weszła do obrotu prawnego, brak było postaw prawnych do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zatem ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu będzie prawidłowe doręczenie ww. decyzji Naczelnika US z dnia 14.12.2020r. Z tych przyczyn, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w wyroku.