I SA/Gd 1158/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-12-07
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony pełnomocnik z urzędu na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdyż wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Wnioskodawca L. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i małoletnim synem, jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, a dochody rodziny pochodzą głównie z zasiłku chorobowego żony, pomocy finansowej dla rodziny zastępczej oraz renty rodzinnej dla dzieci. Dochody te podlegają zajęciu komorniczemu, a miesięczne koszty utrzymania rodziny przekraczają 3 000 zł. Wnioskodawca nie wskazał konkretnego pełnomocnika do ustanowienia.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego jako pełnomocnika z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2010r.na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia 2 września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
L. Z. wnioskiem na formularzu PPF z dnia 29 listopada 2010 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie "osoby, która potrafi wskazać przepisy i kwestie".
Art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz małoletnim synem, małżonkowie są rodziną zastępczą dla dwóch małoletnich chłopców, wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, źródłem utrzymania rodziny jest wypłacany żonie zasiłek chorobowy w kwocie 900 zł netto miesięcznie, pomoc pieniężna, którą objęte są rodziny zastępcze wypłacana przez Centrum Pomocy Rodzinie w łącznej kwocie 1.217,60 zł została wstrzymana do stycznia 2011r. w związku z powstałą nadpłatą oraz renta rodzinna przyznana dzieciom, dla których małżonkowie ustanowieni zostali rodzicami zastępczymi w łącznej kwocie 1.802 zł, przy czym zarówno wypłacane żonie świadczenie z tytułu choroby, jak i pomoc finansowa przekazywana przez Centrum Pomocy Rodzinie podlegają zajęciu komorniczemu, majątek małżonków stanowi nieruchomość o powierzchni 774 m2 zabudowana domem o powierzchni 150 m2, na której ustanowiono hipoteki na rzecz Skarbu Państwa, ZUS oraz banku oraz wierzytelności pieniężne (których wartości nie podano). Według złożonego oświadczenia miesięczne koszty utrzymania rodziny, do których poza opłatami za wodę i ścieki, energię elektryczną, wywóz śmieci, telefon stacjonarny i komórkowy, abonament RTV, zakupem opału i podatkiem od nieruchomości zaliczono także koszty dojazdu syna do szkoły i zakupu pomocy szkolnych, w tym podręczników, opłaty za przedszkole, spłatę zaciągniętych kredytów, koszty incydentalnego używania samochodu niebędącego własnością wnioskodawcy, znacznie przekraczają kwotę 3.000 zł.
Przedstawiony we wniosku stan dochodów i majątku skarżącego i jego rodziny nie budzi wątpliwości, gdyż został udokumentowany w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 874/08 oraz I SA/Gd 16/09 i na dzień wydania niniejszego postanowienia nie uległ on w zasadzie poprawie. Wnioskodawca nadal pozostaje bez pracy, zaś jego żona przebywa na zwolnieniu lekarskim. Natomiast dochodów, które małżonkowie aktualnie osiągają z tytułu ustanowienia ich rodziną zastępczą dla dwójki małoletnich dzieci nie należy rozpatrywać w kategoriach poprawy ich sytuacji finansowej.
Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza skarżący znajduje się właśnie w takiej sytuacji, skoro stałe miesięczne dochody nie pozwalają na zaoszczędzenie środków na prowadzenie niniejszej sprawy, w tym na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W świetle okoliczności wynikających z oświadczenia o stanie majątkowym oraz danych zawartych we wniosku oraz akt sprawy referendarz uznał, że sytuacja majątkowa w zestawieniu z wykazanymi przez skarżącego kosztami koniecznego utrzymania wskazuje, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczność ta zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Pełnomocnik w osobie radcy został ustanowiony wskutek dokonanie wyboru przez referendarza, gdyż skarżący nie wskazał konkretnie którego ze wskazanych w formularzu PPF pełnomocników ustanowienia się domaga.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło