I SA/Gd 1158/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lutego 2011 r. sprawy ze skargi L.Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 2 września 2010 r., nr [....] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę. Pismem z dnia 11 marca 2010 r. L.Z. wniósł o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej istnienia obowiązku podatkowego w związku z dokonaną 7 sierpnia 2009 r. na jego rzecz darowizną wierzytelności pieniężnej przysługującej od Skarbu Państwa. W związku z dostrzeżonymi brakami formalnymi wniosku Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów, wezwał L.Z. do: – wniesienia stosownej opłaty, – wskazania przepisów prawa podatkowego oraz kwestii prawnomaterialnych z nich wynikających, które maja być przedmiotem interpretacji indywidualnej, – wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), – przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej opisanego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), – złożenia podpisanego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania o treści wyrażonej w przepisie art. 14 b § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. W wezwaniu zakreślono wnioskodawcy 7- dniowy termin oraz pouczono, że wniosek o wydanie w indywidualnej sprawie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego składa się na formularzu ORD-IN. Dnia 14 czerwca 2010 r., (data nadania) z zachowaniem w/w terminu, wnioskodawca odpowiedział na wezwanie organu składając wniosek na urzędowym formularzu, wnosząc jednocześnie o zwolnienie z wymaganej opłaty. We wniosku nie wskazano dokładnie rodzaju sprawy (zaznaczono aż 5 z 8 pozycji), a także nie wymieniono przepisów prawa podatkowego, których interpretacja miałaby dotyczyć. Stan faktyczny przedstawiono w sposób niezrozumiały. W związku z powyższym zadano następujące pytania: 1) czy podstawę wszelkich istotnych dla podatnika rozstrzygnięć organu podatkowego, bo ingerujących w jego mienie, powinny stanowić prawdziwe ustalenia dotyczące istoty (źródła) wierzytelności dokonane przez ten organ lub sąd w rzetelnym postępowaniu oraz czy dopuszczalne jest w postępowaniu podatkowym utożsamianie na niekorzyść podatnika nieistnienia formy wyrażania wierzytelności podatnika w postaci określonej w Ordynacji podatkowej dopóki nie została rzeczowo racjonalnie obalona wiarygodność przedstawionych przez podatnika opinii kompetentnych osób zaufania publicznego stwierdzających istnienie i wysokość wierzytelności mimo braku (z przyczyn leżących po stronie dłużnika wierzytelności) przewidzianej w Ordynacji formy ich wyrażenia? 2) Czy organy prowadzące postępowanie podatkowe są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść podatnika? 3) Czy nie dające się tymczasowo usunąć wątpliwości należy rozstrzygać, nie zawieszając postępowania, na niekorzyść czy na korzyść podatnika? 4) Jaki jest zakres ostateczności decyzji podatkowej, czy obejmuje on tylko to co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, że brak tylko formy wyrażania wierzytelności, czy że brak wierzytelności? Zdaniem wnioskodawcy "organy podatkowe zgodnie z zasadą prawdy materialnej powinny szanować mienie podatnika, a jeżeli podatnik cesjonariusz został oszukany przez zbywcę wierzytelności, to wobec organu podatkowego całą fiskalną odpowiedzialność za długi podatkowe oszukanego, który ufnie nieistniejącą w całości lub w części wierzytelność nabytą od oszusta w dobrej wierze przedłożył organowi podatkowemu do potrącenia powinni ponieść: oszust oraz pomocnicy oszustwa, jako autorzy wadliwych Opinii i dysponent władzy publicznej in solidium, a nie oszukany podatnik". Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działający w sprawie w imieniu Ministra Finansów, powołując się m.in. na przepis art. 14g § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa pozostawił wniosek bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, że rolą organu wydającego interpretacje indywidualne jest przyjęcie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), przedstawionego we wniosku i dokonanie na jego tle interpretacji przepisów, nie zaś próby weryfikacji, czy ustalenia stanu faktycznego, albo domniemanie takich, czy innych intencji wnioskodawcy. Zatem, aby przedstawione we wniosku przez podatnika zagadnienie podatkowe mogło podlegać ocenie organu wydającego interpretację podatkową, musi być spełniony warunek przedstawienia w sposób wyczerpujący stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) oraz własnego stanowiska w sprawie jego oceny prawnej. Podkreślono, że wymóg przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wiąże się z koniecznością podania wszystkich jego elementów istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej, a jego stanowisko powinno być przedstawione w sposób jednoznaczny. W przeciwnym wypadku organ ma obowiązek wystąpienia do składającego wniosek z żądaniem uzupełnienia braków formalnych, co w sprawie uczyniono. Jeżeli natomiast uzupełniony wniosek jest niepełny lub niejasny, wówczas organ nie ma podstaw do zajęcia stanowiska w indywidualnej interpretacji. Natomiast w sprawie wynikający z wniosku oraz pism go uzupełniających stan faktyczny, postawione pytanie oraz zajęte stanowisko uniemożliwiły w sposób jednoznaczny ustalenie przedmiotu ewentualnej interpretacji indywidualnej. Osobno wskazano, że przepisy dotyczące udzielenia pisemnych interpretacji nie przewidują możliwości zwolnienia z opłaty za jej udzielnie wskazując jedynie sankcję za jej nieuiszczenie. Jednakże podkreślono, że ze względu na wskazane braki w opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) nawet uregulowanie opłaty przez wnioskodawcę nie pozwoliłoby na udzielenie interpretacji w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 8 lipca 2010 r. L.Z. wniósł zażalenie na w/w postanowienie wnosząc o rozpatrzenie jego wniosku i udzielenie pisemnej interpretacji. L.Z. podał, że uzyskał od M.S. wierzytelność pieniężną w wysokości [...] zł przysługującą mu od Skarbu Państwa, zaś celem złożonego wniosku o wydanie interpretacji podatkowej było uzyskanie informacji dot. ewentualnego istnienia z tytułu wykazanego wzbogacenia obowiązku podatkowego. Postanowieniem z dnia 2 września 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej, działający w imieniu Ministra Finansów po rozpatrzeniu zażalenia wnioskodawcy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nie znajdując podstaw do wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o spowodowanie zmiany zaskarżonego postępowania, rozpatrzenie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego dotyczącej opodatkowania darowizny [...] zł wierzytelności pieniężnej przysługującej M.S., w szczególności o określenie: kto, kiedy, w jakiej wysokości i w jaki sposób, powinien dokonać zapłaty podatku, albo nie powinien i dlaczego? W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że stan faktyczny został przedstawiony we wniosku w całym niezbędnym dla oceny prawnej zakresie poprzez odesłanie wprost do obydwu wydanych w 2006 i 2009 r. przez "kompetentne osoby zaufania publicznego: adwokatów, radcę prawnego, profesora prawa, biegłego rewidenta" opinii. Odnośnie nieuiszczonej opłaty za wydanie interpretacji podatkowej L.Z. podał, że w imieniu Rzeczypospolitej przyznano mu już prawo pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, co w powiązaniu z nadrzędnością Konstytucji w stosunku do przepisów prawa podatkowego oznacza zwolnienie również z przedmiotowej opłaty. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy dotyczące wydawania przez upoważnione organy pisemnych interpretacji prawa podatkowego zawarte zostały w Dziale II Rozdział 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O. p.). Z przepisu art. 14b O. p. wynika, że interpretacje indywidualne wydaje się na pisemny wniosek zainteresowanego, który może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Co szczególnie istotne dla sprawy, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Wskazane wyżej obostrzenia związane są z charakterem omawianej instytucji prawa podatkowego. W opozycji bowiem do tradycyjnego postępowania podatkowego zmierzającego przykładowo do wydania decyzji wymiarowej, organy rozpatrujące wniosek o wydanie interpretacji nie ustalają stanu faktycznego, nie przeprowadzają postępowania dowodowego, a wręcz przeciwnie – są związane wskazaniami strony w tym zakresie. Co godne podkreślenia, głównym celem interpretacji podatkowej jest udzielenie podatnikowi fachowej odpowiedzi na nurtujące go zagadnienie w związku z pewnym zdarzeniem (zaistniałym lub przyszłym) mogącym oddziaływać na jego sytuację. Z tego względu strona może dowolnie, stosownie do swoich potrzeb, ukształtować stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, zaś organy podatkowe są tymi opisami związane, nie mogąc w żaden sposób wychodzić poza jego ramy. Dokonany przez wnioskującego opis jest bowiem jedyną podstawą faktyczną wydania interpretacji, a organ ma się do niego jedynie ustosunkować dokonując oceny zajętego przez wnioskodawcę stanowiska w kontekście obowiązujących norm prawa. Ponadto, wniosek o wydanie interpretacji powinien zostać złożony na urzędowym formularzu ustalonym w drodze rozporządzenia przez Ministra właściwego do spraw finansów publicznych, zawierać oświadczenia strony (złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania), że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. Od wniosku pobiera się również opłatę w kwocie 40 zł za każdy odrębny stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe. W przypadku natomiast uchybienia przez stronę przedstawionym powyżej wymogom, po uprzednim jej wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, na podstawie art. 14g § 1 O. p. wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia. Stąd tak istotne jest dokładne przedstawienie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) oraz własnego stanowiska, z którym organ może się zgodzić lub nie. W ocenie Sądu złożony przez L.Z. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji nie spełniał wymaganych przepisami rozdziału mówiącego o interpretacjach podatkowych przesłanek. W szczególności nie czyniło zadość wymaganiom prawnym pierwsze wniesione przez skarżącego w sprawie pismo z dnia 11 marca 2010 r., które organ prawidłowo zakwalifikował jako wniosek o wydanie interpretacji podatkowej. W piśmie tym, oprócz mało precyzyjnego opisu darowizny wierzytelności przysługujących od Skarbu Państwa, a otrzymanej od M.S., L.Z. zażądał odpowiedzi na pytanie: "czy, kto, kiedy, jak i ile ma zapłacić, albo nie ma zapłacić podatku" w związku z otrzymaną darowizną. Pismo to, oprócz swojej ogólności nie stanowiło przewidzianego przepisami prawa formularza, nie zawierało wymaganych oświadczeń strony, a także nie zostało opłacone. Należy zatem przyjąć, że nie spełniało bodajże żadnego z niezbędnych warunków pozwalających nadanie mu dalszego biegu, a w konsekwencji sporządzenie wnioskowanej interpretacji. Kierując się zasadami legalności działania organów podatkowych oraz zaufania do nich obszernym wezwaniem zwrócono się do wnioskodawcy o uzupełnianie braków formalnych jego wniosku, przy czym wyraźnie wskazano treść przepisów, którym wniosek powinien odpowiadać. Pomimo wyczerpującego pouczenia, w ocenie Sądu L.Z. ponownie nie spełnił warunków do uzyskania interpretacji. Zamiast wyczerpującego opisania stanu faktycznego w piśmie skierowanym do organu ograniczył się do wskazania, że opis stanu faktycznego sprawy znajduje się w przekazanych urzędowi skarbowemu opiniach (Opinia prawna zespołu: J.B., A.W., W.S. w konsultacji merytorycznej z prof. dr hab. nauk prawnych M.J. – czerwiec 2006 r. oraz Opinia biegłego rewidenta S.P. wg stanu na 11 maja 2009 r.), a ze względu na brak wykształcenia prawniczego nie podał przepisów prawa stanowiących przedmiot interpretacji. Z wniosku sporządzonego na wymaganym formularzu (do którego załączono dwa załączniki), pomimo powziętej próby, nie wynika w sposób zrozumiały ani stan faktyczny, ani przedmiot żądanej interpretacji, jak również stanowisko podatnika. Elementy te nie łączą się w logiczną i spójną całość, uniemożliwiając organowi odniesienie się i zajęcie stanowiska w sprawie. Trudno bowiem powiązać stan postępowań przed sądami powszechnymi, w których udział brał M.S. opisany przez podatnika z postawionymi pytaniami, a tym bardziej z zajętym przez niego własnym stanowiskiem w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego. Tutejszy Sąd w pełni podziela zatem stanowisko zajęte przez organ odnośnie pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpatrzenia, tym bardziej, że nie został on opłacony zgodnie z wystosowanym wezwaniem. Przepis art. 14f § 1 O.p. nakłada na składającego wniosek obowiązek uiszczenia kwoty 40 zł za każdy odrębny stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe opisane we wniosku, a którego interpretacja ma dotyczyć. Opłata, o której mowa jest opłatą publiczną, stanowi dochód budżetu państwa i ma charakter powszechny. Nie istnieją przy tym przepisy uprawniające organy do zwolnienia z niej. Każda osoba zwracająca się o wydanie interpretacji, również skarżący, jest obowiązana do jej uiszczenia. Bez znaczenia dla tej kwestii pozostaje natomiast zwolnienie skarżącego z opłat sadowych dokonane w innych postępowaniach. Postępowanie sądowe przed sądem powszechnym jest postępowaniem autonomicznym w stosunku do postępowania prowadzonego na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa, dlatego w żaden sposób nie wpływa ono na zwolnienie z kosztów w niniejszej sprawie. Poza tym, zwolnienie z obowiązku uiszczania opłat sądowych w danym postępowaniu odnosi skutki zawsze tylko w stosunku do tego postępowania i nie może być traktowane rozszerzająco. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę. [pic]