I SA/Gd 1158/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-12-09
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ w sposób wybiórczy odpowiedział na zarządzenia referendarza sądowego, uchylając się od przedłożenia dokumentów obrazujących jego pełną sytuację finansową i majątkową. Zataił informacje o posiadanych udziałach w spółkach z o.o. o znacznej wartości oraz o innych funkcjach pełnionych w organach spółek, które stanowią źródło przychodów. Ponadto, wątpliwości budzi przedstawiona sytuacja rodzinna skarżącego, który twierdzi, że samotnie wychowuje dzieci, podczas gdy inne osoby partycypują w kosztach jego utrzymania i postępowania.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od wpisu sądowego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego jego skargę. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że nie posiada majątku, samotnie wychowuje dwoje dzieci i osiąga dochody w wysokości ok. 3.281,31 zł brutto miesięcznie. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał zasadności żądania, ponieważ zataił informacje o posiadanych udziałach w spółkach z o.o. o znacznej wartości oraz o innych funkcjach pełnionych w organach spółek. Wątpliwości budzi również jego sytuacja rodzinna.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem zawartym w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 kwietnia 2009 r. oddalającego skargę, pełnomocnik M. S. zwrócił się o zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego, który wynosi 250 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 24 sierpnia 2015 r.
W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku, samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci w wieku 3 i 6 lat, osiąga dochody z wynagrodzenia za pracę i umowy zlecenia w łącznej wysokości 3.281,31 zł brutto miesięcznie.
Z dołączonych dokumentów (zaświadczeń o zarobkach z dnia 22 i 25 sierpnia 2015 r.) wynika, że skarżący od 20 sierpnia 2012 r. zatrudniony jest w "A" Sp. z o.o. [...] na umowę zlecenie na czas nieokreślony za wynagrodzeniem 381,54 zł netto miesięcznie oraz od 1 września 2012 r. (również na czas nieokreślony) w "B" S.A. [...] na stanowisku Prezesa Zarządu za wynagrodzeniem 1.829,25 zł netto miesięcznie.
W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 2 września 2015 r. skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym wyjaśnił, że: (-) nie posiada żadnego rachunku bankowego (w tym osobistego, rachunku lokat oraz kont i lokat dewizowych), maklerskiego ani innych, na których gromadzone są środki pieniężne; (-) nie jest właścicielem ani posiadaczem żadnych pojazdów mechanicznych; (-) nie otrzymuje alimentów na rzecz małoletnich dzieci; (-) dzieciom nie została przyznana renta rodzinna; (-) w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie korzystał ze świadczeń pomocy społecznej, w tym zasiłków rodzinnych. Skarżący złożył także oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1a zdanie 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania. Skarżący w sposób wybiórczy odpowiedział na zarządzenie z dnia 2 września 2015 r., uchylając się od przedłożenia odpisów wszystkich zeznań podatkowych złożonych za 2014 r. (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych za ten rok, dokumentów obrazujących wysokość zobowiązań (kredytów, pożyczek) i stałych wydatków poniesionych przez skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy związanych z utrzymaniem rodziny (opłat związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu, w tym opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę i ścieki, wywóz odpadów, ogrzewanie, telefon, internet, ubezpieczenie itp.) oraz od złożenia oświadczenia, czy posiada udziały w spółkach, polisy inwestycyjne, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych i inne prawa majątkowe i wskazania ich rodzaju oraz wartości nominalnej lub szacunkowej. Nadto, pomimo złożonego oświadczenia, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, zataił on informacje o posiadanym majątku o znacznej wartości (udziałach w spółkach z o.o.) oraz wszystkich, poza wymienionymi w dołączonych do wniosku zaświadczeniach o zarobkach, funkcjach pełnionych w zarządach spółek z o.o. i organie nadzorczym, które stanowią źródło przychodów.
Z danych ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika bowiem, że skarżący jest wspólnikiem ośmiu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością: "A" [...], "C" [...], "D" [...], "E" [...], "F" [...], "G" [...], "H" [...] oraz "I" [...], w których posiada udziały o łącznej wartości 132.400 zł. Skarżący jest także wspólnikiem "J" Sp. z o.o. spółka komandytowa [...], w której jest jednym z trzech komandytariuszy (wysokość sumy komandytowej wynosi 18.000 zł), a której komplementariuszem jest "G" Sp. z o.o., w której skarżący posiada udziały.
Dodatkowo, skarżący w spółkach: "C" Sp. z o.o. [...], "K" Sp. z o.o. [...], "L" Sp. z o.o. [...], "Ł" Sp. z o.o. [...] pełni funkcję Prezesa Zarządu; w spółkach: "D" Sp. z o.o. [...] i "M" Sp. z o.o. [...] – funkcję Wiceprezesa Zarządu; w spółkach "E" Sp. z o.o. [...] i "N" Sp. z o.o.[...] – członka Zarządu, zaś w "O" Sp. z o.o. [...] jest członkiem Rady Nadzorczej.
Powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że skarżący celowo uchylił się od nadesłania odpisów zeznań podatkowych złożonych za rok 2014 oraz od złożenia dodatkowego oświadczenia w przedmiocie posiadanych udziałów w spółkach i innych praw majątkowych. Ich treść mogłaby bowiem wskazywać, że rzeczywista sytuacja finansowa skarżącego znaczącą odbiega od tej, która została przez niego przedstawiona we wniosku.
Co więcej, mając na uwadze przedstawione dokumenty należałoby uznać, że skarżący przedstawił i udokumentował swoje możliwości płatnicze w taki sposób, aby przemawiały one za uznaniem, że poniesienie przez niego wpisu od skargi kasacyjnej wywoła skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Udokumentowane okoliczności (niewielkie dochody trzyosobowej rodziny – 2.210,79 zł netto, brak środków pieniężnych i majątku, wychowywanie małoletnich dzieci jako samotny rodzic) potwierdzają wniosek, że świadomym zamiarem skarżącego było zobrazowanie swojej sytuacji majątkowej w taki sposób, aby orzekający uznał, że nie ma on możliwości uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie ani w całości ani też w części.
Wątpliwości referendarza sądowego budzi także sytuacja rodzinna skarżącego, który konsekwentnie twierdzi, że samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci, na które nie otrzymuje ani alimentów ani też innych świadczeń, w tym renty rodzinnej i zasiłków rodzinnych. Z akt sprawy wynika, że pod tym samym adresem co skarżący i jego dzieci ([...]) zamieszkuje także U. G., która w niniejszej sprawie, ze swojego rachunku bankowego o numerze [...], uiściła za skarżącego wpis od zażalenia (potwierdzenie przelewu – k. 62). Wątpliwości te potęguje fakt, że skarżący nie przedłożył odpisów zeznań podatkowych pozwoliłyby w sposób pewny ustalić, czy skarżący jest faktycznie rodzicem samotnie wychowującym dwoje małoletnich dzieci. W takiej bowiem sytuacji skarżący ma prawo do zastosowania preferencyjnej formy rozliczenia wspólnie z dziećmi, a także skorzystania z odliczenia od podatku tytułem ulgi prorodzinnej.
Ponadto skarżący nie przedstawił dokumentów, które obrazowałyby w szczególności wysokość ponoszonych przez niego kosztów związanych z eksploatacją zajmowanego wraz z dziećmi lokalu mieszkalnego. W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemu, że prawidłowa ocena sytuacji finansowej strony możliwa jest jedynie wówczas, gdy strona rzetelnie udokumentuje swoje dochody i oszczędności (bądź ich brak) oraz gdy przedstawi wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie własne i rodziny.
Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło