I SA/Gd 1162/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie NSA Sławomir Kozik NSA Alicja Stępień (spr.) Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie określenia nieprzekazanej kwoty z tytułu zajęcia wierzytelności oddala skargę. I SA/Gd 1162/03 U z a s a d n i e n i e Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 maja 2003 r., nr [...]określające "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Organ egzekucyjny Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do majątku B S. A. Zawiadomieniami nr [...] z dnia 15 maja 2002 r. oraz nr [...] z dnia 28 maja 2002 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnych zobowiązanego wobec "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G., z tytułu sprzedaży paliw i usług transportowych. W odpowiedzi na zajęcie egzekucyjne nr [...] "A" Sp. z o.o. uznała zajętą wierzytelność i oświadczyła, że kwota z niej wynikająca zostanie zapłacona do dnia 25 czerwca 2002 r. Natomiast w stosunku do zajęcia egzekucyjnego nr [...] spółka odniosła się w piśmie z dnia 16 września 2002 r., wystosowanym w odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego do wywiązania się z obowiązków wynikających z zajęcia wierzytelności, oświadczając, że zobowiązanie zostanie spłacone do końca roku 2002. Pismem z dnia 9 kwietnia 2003 r. dłużnik zajętej wierzytelności poinformował Urząd Skarbowy, że w dniu 31 marca 2003 r. nastąpiła kompensata wzajemnych zobowiązań pomiędzy "A" Sp. z o.o., a B S. A., w związku z czym spółka nie posiada żadnych zobowiązań wobec dłużnika Urzędu Skarbowego. Organy skarbowe na podstawie ustalonego stanu faktycznego uznały, że "A" Sp. z o.o. uchyla się od przekazania zajętych kwot, wobec czego uzasadnione było wydanie, w oparciu o przepisy art. 91, art. 71b i art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego w stosunku do "A" Sp. z o.o. i ściągnięcia sumy zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego "A" Sp. z o.o. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 sierpnia 2003 r., nr [...], zarzucając mu naruszenie przepisu art. 91 i 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji pomimo tego, iż organ ten nie dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności pieniężnych jego dłużnika przysługujących mu względem skarżącego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. W uzupełnieniu uzasadnienia skargi z dnia 6 lipca 2004 r. pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że warunkiem koniecznym do zastosowania przepisu art. 91 oraz przepisu art. 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest zajęcie zidentyfikowanej, konkretnej wierzytelności zobowiązanego przysługującej mu względem jego dłużnika. W niniejszej sprawie, zdaniem strony skarżącej, organ egzekucyjny dokonał skutecznego zajęcia wyłącznie wierzytelności określonej w zawiadomieniu z dnia 15 maja 2002 r., zaś zajęcie wierzytelności na podstawie zawiadomienia z dnia 28 maja 2002 r. nie wywarło spodziewanego przez ten organ skutku prawnego, bowiem nie oznaczono w nim konkretnych wierzytelności określonymi numerami faktur. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie dopuszczają bowiem generalnego zajęcia wszystkich wierzytelności (bez ich identyfikacji) zobowiązanego względem jego dłużnika. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną, bowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza prawa. Z akt sprawy wynika, ze organ egzekucyjny zgodnie z postanowieniami art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu przewozu nawozów – zgodnie z fakturą VAT [...] – zawiadomienie z dnia 15 maja 2002 r., a nadto z tytułu sprzedaży paliw i usług transportowych wg otrzymanych faktur – zawiadomienie z dnia 28 maja 2002 r. Z materiałów sprawy wynika również, że skarżąca spółka jako dłużnik zajętych wierzytelności została poinformowana o zakazie rozporządzania zajętymi wierzytelnościami oraz uznała te wierzytelności jako uzasadnione zobowiązując się do ich spłacenia – pisma z dnia 24 maja 2002 r. i z dnia 16 września 2002 r. Przy czym nie sposób podzielić poglądu pełnomocnika skarżącej, iż zajęcie wierzytelności z dnia 28 maja 2002 r. było nieskuteczne, bowiem nie określało w sposób precyzyjny, z przywołaniem numerów faktur zajętych należności. Z treści art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że zajęcie wierzytelności może dotyczyć również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną z tytułu dostaw, robót i usług. Ustawodawca nie ograniczył zatem stosowania zajęcia wyłącznie do wierzytelności, które można zindywidualizować w chwili dokonywania zajęcia. Jednocześnie, nie sposób pominąć faktu, iż z treści korespondencji skarżącej z Urzędem Skarbowym jednoznacznie wynika, iż sposób określenia wierzytelności w zawiadomieniu z dnia 28 maja 2002 r. pozwalał skarżącej na ich dokładną identyfikację. Dokonane zajęcie należy zatem uznać za w pełni skuteczne z chwilą doręczenia zawiadomienia, tj. z dniem 10 czerwca 2002 r. Skoro z okoliczności sprawy wynika, że "A" Sp. z o.o. nie przekazała organowi egzekucyjnemu jakichkolwiek kwot z zajętych wierzytelności na zaspokojenie egzekwowanych od zobowiązanego A. S. należności, to organ egzekucyjny mógł uznać, że dłużnik zajętych wierzytelności uchyla się od wpłaty zajętych sum co dawało uprawnienie temu organowi, na podstawie art. 91 ustawy o egzekucji w administracji do rozpoczęcia procedury egzekucji administracyjnej, a więc do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty. Fakt wzajemnej kompensaty zobowiązań pomiędzy "A" Sp. z o.o. a B A. S. nie ma żadnego znaczenia dla sprawy, gdyż nastąpiła ona w dniu 31 marca 2003 r., a więc po dacie zajęcia wierzytelności. Wzajemna kompensata wierzytelności wiąże się zaś z rozporządzeniem wierzytelnością przez dłużnika, który został pouczony przez organ egzekucyjny o bezwzględnym zakazie rozporządzania zajętymi wierzytelnościami. W tym stanie sprawy należało uznać, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało wydane bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stąd orzeczono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.