I SA/Gd 1166/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 30 czerwca 2017 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta ustalił W.P. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2017 rok w kwocie 525 zł. Decyzja została doręczona podatniczce w dniu 6 lutego 2017 r. W dniu 27 lutego 2017 r. W.P. wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r., w sprawie o sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej w skrócie zwane Kolegium) odmówiło W.P. przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Jednocześnie postanowieniem wydanym w tym samym dniu, Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzja została odebrana przez W.P. w dniu 6 lutego 2017 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 20 lutego 2017 r. Skoro odwołanie zostało złożone w dniu 27 lutego 2017 r., to nastąpiło to po upływie ustawowego terminu, co uzasadniało wydanie przedmiotowego postanowienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W.P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując, że sam fakt wypisania ze szpitala nie jest równoznaczny z tym, że chory wraca do poprzedniego stanu zdrowia i jest w stanie wypełnić spoczywające na nim obowiązki. Skarżąca zwróciła także uwagę na swój wiek (79 lat), fakt samotnego zamieszkiwania oraz inne, współistniejące schorzenia. Podniosła również, że gdyby znajdowała się w wieku przedemerytalnym i była zatrudnionym pracownikiem, to otrzymałaby stosowne zwolnienie lekarskie. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była legalność postanowienia Kolegium stwierdzającego, że W.P. uchybiła terminowi terminu do wniesienia odwołania na decyzję Prezydenta Miasta ustalająca skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2017 rok. Zgodnie art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z kolei w myśl art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Treść art. art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wskazuje wyraźnie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej winno być oparte na dowodach wskazujących w sposób niewątpliwy na to, że odwołujący przekroczył termin określony w art. art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto stwierdzenie uchybienia terminowi jest rozstrzygnięciem bardzo restrykcyjnym, albowiem zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. Skuteczne doręczenie decyzji stronie jest więc istotnym aspektem postępowania, gdyż wobec braku takiego doręczenia nie rozpoczyna się bieg terminu do wniesienia odwołania. A zatem zasadnicze znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma ustalenie daty jej doręczenia. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej w dniu 6 lutego 2017 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania i od tej daty należy liczyć termin do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania na ww. decyzję upływał z dniem 20 lutego 2017 r. Odwołanie zostało wniesione przez skarżącą w dniu 27 lutego 2017 r., a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Mając na uwadze okoliczność, że Kolegium postanowieniem z dnia 30 czerwca 2017 r. odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, organ ten w zaskarżonym postanowieniu zasadnie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1667/17, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 czerwca 2017 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta, a ta okoliczność zmieniła sytuację prawną w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej w skrócie p.p.s.a., Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, LEX nr 1104099). Uchylenie zatem przez Sąd postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skutkować winno uchyleniem także zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Pamiętać bowiem należy, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania wywołuje skutek prawny w postaci ustania postępowania odwoławczego. Tymczasem wskutek wydanego przez Sąd wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1167/17, powstał po stronie organu administracji obowiązek ponownego rozpoznania wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ewentualne pozytywne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie wyłącza możliwość stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu Kolegium uwzględni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.