I SA/Gd 117/04

WyrokWSA w Gdańsku2006-03-07

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Bogusław Woźniak, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek domu opieki prowadzony na warunkach komercyjnych, w którym pensjonariusze zamieszkują, może być uznany za budynek mieszkalny zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czy też podlega stawkom podatkowym właściwym dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek domu opieki prowadzony na warunkach komercyjnych, nawet jeśli pensjonariusze w nim zamieszkują, nie może być utożsamiany z budynkiem mieszkalnym zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Działalność taka jest działalnością gospodarczą w sferze usług bytowych i opiekuńczych, a nie zapewnianiem lokali mieszkalnych. W związku z tym, prawidłowe jest zastosowanie stawki podatkowej właściwej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia podatku od nieruchomości za 2000 r. wobec współwłaścicieli nieruchomości, na której znajdował się budynek. Organ I instancji ustalił podatek, uznając budynek za zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca E.O. kwestionowała sposób wykorzystania nieruchomości, twierdząc, że ma ona charakter mieszkalny i że organ nie zbadał rzeczywistego sposobu korzystania z budynku. W skardze podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie asesor WSA Bogusław Woźniak Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r. oddala skargę. I SA/Gd 117/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 26 II 2003 r. Burmistrz ustalił wobec E.O. i W.O., współwłaścicieli nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] podatek od nieruchomości za 2000 r. w wysokości 4.752,70 zł. W uzasadnieniu decyzji, powołując art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 7 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, organ stwierdził, że wysokość zobowiązania podatkowego ustalono na podstawie wykazu nieruchomości, ewidencji gruntów, zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz oświadczenia pełnomocnika stron, stosując stawki określone uchwalą Rady Miasta na 2000 r. Przyjęto stawki podatku uwzględniając, że całą powierzchnię użytkową budynku należy uważać za zajętą na prowadzenie działalności gospodarczej. W odwołaniu pani E.O. podniosła, że organ przy stwierdzeniu współwłasności ułamkowej, nie ustalił w swoim postępowaniu, czy nieruchomości budynkowe położone na nieruchomości są wydzielone, oraz nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości rzeczywistego sposobu wykorzystania nieruchomości. Przeznaczenie budynku i jego charakter wskazuje jednoznacznie na charakter mieszkalny. Umowa najmu precyzuje sposób użytkowania jako mieszkalny. Wprawdzie – jak przyznaje skarżący – najemca w dniu 21 IX 2000 r. złożył oświadczenie o wykorzystywaniu nieruchomości na cele prowadzonej działalności gospodarczej, jednak nie określił, jaka część jest na te cele przeznaczona. Oświadczenie pełnomocnika dotyczące istotnych w sprawie okoliczności nie zostało uznane przez organ. Organ I instancji nie zbadał charakteru umów wiążących najemcę z mieszkańcami przedmiotowego budynku i w żaden sposób nie wykazał, że wykorzystywany jest on na inne cele aniżeli mieszkalne. Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie zasad postępowania normowanych Ordynacją podatkową: - art. 121 § 1 – zasada zaufania, - art.122 – zasada prawdy obiektywnej – organ nie przeprowadził żadnego postępowania w celu wyjaśnienia niektórych okoliczności, przytoczonych wyżej, - art. 124 – zasada przekonywania, - art. 125 w zw. z art. 139 – zasada szybkości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 XII 2003 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, zwanej dalej "ustawą", jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (ust. 5 określa, że: jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku.). Wskazać w tym miejscu należy, że stosownie do art.21 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podatnicy nie przedstawili żadnego dowodu świadczącego o wyodrębnieniu własności lokali w rozumieniu cyt. wyżej art. 3 ust. 4 ustawy. W przedłożonych przez organ I instancji aktach znajduje się wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że działki nr 182 i 183, położone są przy ul. [...], co potwierdzono w odwołaniu. Wyodrębnienie własności lokali powodowałoby zmiany w numeracji adresowej nieruchomości, co znalazłoby wyraz w ewidencji gruntów i budynków. Podatnicy zawarli w dniu 2 VI 1999 r. umowę najmu ze spółką cywilną Agencja [...] "A". Z oświadczenia złożonego przez wspólniczkę tej Spółki wynika, że cała nieruchomość była użytkowana dla potrzeb prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Tym samym znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 2 ppkt b ustawy, zgodnie z którym w odniesieniu do budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej obowiązuje odrębna stawka podatkowa. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku Pani E.O. wniosła o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając błędne ustalenia faktyczne oraz naruszenie art. 121 § l, 122, 124, 125 w zw. z art. 139 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazano, że współwłasność nieruchomości ma charakter łącznej a nie ułamkowej. Nieruchomość jest zabudowana budynkiem o charakterze zabudowy bliźniaczej. Organ nie ustalił rzeczywistego sposobu korzystania z nieruchomości. Budynek ma przeznaczenie mieszkalne. Złożone w sprawie oświadczenie podatnika zostało zakwestionowane bez podania przyczyn. Organ podatkowy nie zbadał umów i nie wykazał, że budynek jest wykorzystywany na cele inne niż mieszkalne. Związek budynku z działalnością gospodarczą musi mieć charakter realny, czego nie wykazano w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej zarejestrowanej jako "pozostała opieka społeczna bez zakwaterowania". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Pismem z dnia 23 lutego 2006 r. strona skarżąca wskazała, że przedmiotem sporu jest ustalenie, czy do opodatkowania domu opieki dla ludzi starszych i niedołężnych ma zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opatach lokalnych, czy pkt 2 tego przepisu, a jeżeli tak, to czy zastosowanie ma przepis wyłączający z opodatkowania budynki przydzielone na potrzeby bytowe osób zajmujących lokale mieszkalne. Wskazana przez organ odwoławczy podstawa prawna nie jest właściwa, jako że art. 5 ust. 1 pkt 2b zaczął obowiązywać od dnia 30 listopada 2002 r. Budynek jest związany z działalnością gospodarczą, ale jest przeznaczony na potrzeby bytowe osób zajmujących lokale mieszkalne. Pominięto wyjaśnienia Ministra Finansów i poglądy doktryny prawa podatkowego. Pensjonariusze domu opieki zamieszkują w budynku mieszkalnym. Dotyczy to również tej części budynku, która jest zajmowana przez personel obsługujący osoby zamieszkujące. Budynek ten, podobnie jak domy opieki społecznej, służy bezsprzecznie zaspokajaniu podstawowych potrzeb ludzi w zakresie zamieszkiwania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. Nie jest trafny zarzut dotyczący nieuwzględnienia, że współwłasność nieruchomości ma charakter współwłasności ułamkowej. Prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność innych osób niż małżonkowie, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Twierdzenia strony skarżącej dotyczące zabudowy bliźniaczej zasadnie nie zostały uwzględnione w sferze określenia podmiotów obowiązku podatkowego, bowiem stan prawny nieruchomości ustalono na podstawie aktualnego wykazu nieruchomości. Zamiar ewentualnego innego ukształtowania prawnych stosunków prawnych pomiędzy dotychczasowymi współwłaścicielami nie został zrealizowany, zatem nie może mieć wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy zawarta przez współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w R. umowa najmu z dnia 2 czerwca 1999 r. z Agencją [...] "A" spółką cywilną z siedzibą w G., w której zastrzeżono, że lokal – budynek mieszkalny będzie wykorzystywany na cele mieszkaniowe uzasadnia stosowanie w odniesieniu do tej nieruchomości stawek jak od budynków mieszkalnych. Podkreślić należy, że wymiar podatku nastąpił z uwzględnieniem stawek obowiązujących w 2000 r. Przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. zostały powołane w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, co jednak w ocenie Sądu nie ma wpływu na wynik sprawy z uwagi na identyczne definiowanie przesłanki opodatkowania budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy: umowa najmu, zaświadczenie o wpisie Agencji [...] "A" do ewidencji działalności gospodarczej i oświadczenia najemcy oraz pełnomocnika podatniczki o faktycznym użytkowaniu budynku zostały prawidłowo ocenione. Organy uwzględniły prawem przewidziane zasady oceny, nie przekraczając granic dozwolonej swobody. Przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej przez Agencję [...] nie może być utożsamiany z zapewnianiem lokali mieszkalnych pensjonariuszom. Pojęcie budynków lub ich części przydzielonych na potrzeby bytowe osób zajmujących lokale mieszkalne (art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.) nie może być rozumiane jako tożsame z domem opieki prowadzonym na warunkach komercyjnych oferowanych przez Agencję "A". Agencja prowadziła działalność gospodarczą w sferze usług bytowych i opiekuńczych, osiągając przychody z tego tytułu, wykorzystując, co zostało przyznane w oświadczeniu z dnia 21 września 2000 r., całą nieruchomość na cele prowadzonej działalności gospodarczej. W aktach sprawy brak dowodu, aby części budynku były "przydzielane" wskazanym pensjonariuszom, co dodatkowo potwierdza prawidłowość stanowiska organu. Trafne są rozważania zawarte na stronie 2 uzasadnienia decyzji organu I instancji dotyczące specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej i umów o opiekę. Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło